Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Deze wethouder pakt het anders aan: over bijna alle kwesties wordt unaniem besloten

Democratie

Hans Marijnissen

Floris Schoonderwoerd begon geen partij maar een beweging in Dordrecht. Hij sloot ook geen coalitieakkoord maar maakt deals met zoveel mogelijk partijen in de gemeenteraad. © trouw
De goede raad van...

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen belicht Trouw in een serie politieke vernieuwingen op lokaal niveau. 

Lees verder na de advertentie

In zijn gemeente Kaag en Braassem, een fusiegemeente met Roelofarendsveen als centrum, barstte het van de actieve burgers. Maar werkelijk niemand die de politiek in wilde. "Ik kwam tot de conclusie dat het politieke systeem niet meer aansloot bij de vraag van burgers", zegt hij. "Iedereen is hyperbetrokken, maar als je vraagt of ze op de lijst willen staan, is die bereidheid minimaal. 'Te druk' is vaak het antwoord."

Inwoners zien het stadhuis als een gesloten bastion, zegt hij, waarin de partijen die samen het college vormen hun afspraken in beton gieten. Voor die partijen zelf, en zeker voor de oppositie, is er daarna amper ruimte om in debat te gaan. Laat staan dat burgers en maatschappelijke organisaties nog worden geraadpleegd. "En daar worden mensen ontzettend chagrijnig van."

Bewust geen partij

Dus was het volgens Schoonderwoerd tijd voor een nieuwe politieke beweging, die hij aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 bewust géén 'partij' noemde. 'Pro Kaag en Braassem' had geen inhoudelijk verkiezingsprogramma, maar wel een ijzersterk plan waarmee campagne werd gevoerd. Er zou na de verkiezingen geen sprake meer moeten zijn van een smal coalitieakkoord dat andere partijen en burgers uitsluit, maar van een breed raadsakkoord waarbij zo veel mogelijk partijen zich áánsluiten. Pas daarna moet er geformeerd worden. Met dat plan kreeg Pro maar liefst zeven van de 21 zetels in de raad.

'Pro Kaag en Braassem' had geen ver­kie­zings­pro­gram­ma, maar voerde campagne met een ijzersterk plan; het leverde zeven zetels op

"Voelt in het oude systeem slechts 40 procent van de raadsleden zich in een collegeakkoord vertegenwoordigd, in Kaag en Braassem is dat meer dan 80 procent", zegt hij. Na de verkiezingen ging Schoonderwoerd namelijk vooral op zoek naar de overeenkomsten tussen de partijen. "Traditionele debatten tussen links en rechts hebben we hier zelden. Besluiten over de grote thema's van de zorg, werk en jeugdzorg zijn hier de afgelopen vier jaar vrijwel unaniem genomen."

De beweging Pro had met zeven zetels eigenlijk twee wethoudersposten kunnen claimen, maar deed dat niet. Schoonderwoerd zelf werd wethouder sociaal domein, maar liet de overige posten juist aan andere partijen om een zo breed mogelijk college te vormen.

Professionals of betrokken inwoners

"Natuurlijk kun je het niet over alles eens worden, maar de laatste 20 procent waarover we van mening verschilden, hebben we opgelost door steeds wisselende meerderheden te zoeken. Bij die onderwerpen, maar ook in de beleidsvoorstellen die wel snel tot overeenstemming leidden, hebben we nadrukkelijk steeds contact gezocht bij de deskundigen uit de gemeente, of dat nu professionals zijn of betrokken inwoners."

Dat vraagt nogal wat van wethouders, raadsleden en ambtenaren. "Bij wisselende meerderheden kan het dus zijn dat je als wethouder een beleidsopdracht krijgt die niet de jouwe is. Maar als bestuurder moet je ook dingen kunnen loslaten en vertrouwen hebben in de oplossingen die inwoners en professionals zelf bedenken."

Na de komende raadsverkiezingen pakt Kaag en Braassem het weer precies zo aan. Schoonderwoerd doet ook weer mee.

Trouw besteedt aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart veel aandacht aan democratische vernieuwingen op gemeentelijk niveau. De serie 'De Goede Raad van...' belicht wekelijks een lokaal voorbeeld. Heeft u voorbeelden van bestuurlijke vernieuwing? Geef ze door via h.marijnissen@trouw.nl

Lees ook:
In een op de drie gemeenten controleren nu meer partijen het bestuur dan in 2014. Een eigen partij beginnen na onenigheid in de fractie wordt steeds normaler.

Deel dit artikel

'Pro Kaag en Braassem' had geen ver­kie­zings­pro­gram­ma, maar voerde campagne met een ijzersterk plan; het leverde zeven zetels op