Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Den Haag schrikt: eerst verkommert Couperus’ ouderlijk huis, dan wordt het gekraakt!

Democratie

Redactie

Surinamestraat 20 in Den Haag. © ANP
Plein 2

Ruim twee maanden ­geleden schreven we op deze plek over de soap rond de omstreden verhuizing van de Israëlische ambassade in Den Haag. Die strijd is nog lang niet gestreden. Daarover ongetwijfeld binnenkort meer. We blijven nog wel even in diplomatieke sferen.

Plein 2 maakt een uitstapje naar een beroemd adres, tien minuten lopen van het Binnenhof: Surinamestraat 20. Het is het pand dat de vader van Louis Couperus liet bouwen en dat hij in 1884 met zijn gezin betrok. Hier, op de eerste verdieping, werd ‘Eline Vere’ geboren. Dus is Surinamestraat 20 voor elke Coupe­riaan van grote cultuurhistorische waarde.

Lees verder na de advertentie

Het erfgoed van de schrijver wordt verkwanseld, zoveel is zeker. Het gebouw is al decennialang in handen van de Egyptische staat. En daar ontstaan de problemen. Nadat de ambassadeur in 2006 uit het pand was verhuisd, kwam het op de markt. Toen al verkeerde de woning in erbarmelijke staat. Het bestuur van het Louis Couperus Museum, ook in Den Haag, begon een lobby om het pand te kopen, in de hoop erin te kunnen trekken. Een ­legertje bekende Nederlanders (Hella Haasse, Arnon Grunberg, Alexander Rinnooy Kan) trad toe tot actiecomité Behoud het Louis Couperushuis.

De vloeren liggen open, een uitnodiging voor ongedierte. Er is dringend een restauratie ­nodig, die begint bij het dak en eindigt in de kelder

Ineke van Mechelen, makelaarskantoor Estata

De angst bestond dat een projectontwikkelaar de gevraagde 2,9 miljoen euro zou neerleggen voor het statige pand, met het gevaar dat de kamer waarin Eline Vere is geschreven, onderdeel van een luxe appartement zou worden. Die projectontwikkelaar heeft zich de afgelopen twaalf jaar niet gemeld. Ook de gemeente Den Haag toonde geen interesse. Er kwam wel morele steun, maar daar koop je nog geen kozijn voor.

Gekraakt

Ineke van Mechelen van makelaarskantoor Estata vertelt dat de Egyptische staat al die jaren niets heeft geïnvesteerd in het gebouw. “De vloeren liggen open, dat is een uitnodiging voor ongedierte. Er is dringend een restauratie ­nodig, die begint bij het dak en eindigt in de kelder. Dat kost je nog eens zeven ton. En dan praat ik niet over gouden kranen, maar over broodnodig onderhoud.”

Enkele maanden geleden, zegt Van Mechelen, heeft Egypte het pand uit de verkoop gehaald. Waarom? “Geen idee”, zegt ze. “De eigenaar is niet bepaald spraakzaam. Ik heb mijn handen er geheel vanaf getrokken.”

Dat bleef niet onopgemerkt. Een week geleden ontdekten buurtbewoners dat het Couperushuis was gekraakt, in recordtempo stond een arrestatieteam van de politie op de stoep. Andermans woning binnendringen is tot daaraan toe, maar als je je daardoor op Egyptisch grondgebied begeeft, is er wel een probleem. De politie arresteerde drie krakers.

Wit geschilderd

Het is allesbehalve uitzonderlijk dat een buitenlandse mogendheid een ambassadepand verwaarloost. Kijk naar de Haagse gebouwen van Saudi-Arabië, Griekenland en Kroatië: de verkrotting doet pijn aan de ogen. Nederland kan die landen niet dwingen hun bezit te onderhouden. Dankzij het Verdrag van Wenen bestaat er zoiets als diplomatieke onschendbaarheid, die zich ook vertaalt naar ambassades en ambassadeurswoningen. Als de gemeente Den Haag een kopie van de Monumentenwet op tafel legt, kan de andere partij die zo de prullenbak in schuiven.

Aan de Violenweg in Den Haag staat een pand waar voorheen de ambassade van Congo was gevestigd. Ook hier armoede troef. ­Gesprekken tussen gemeente en eigenaar over renovatie liepen op niks uit. Het kan ook anders. Angola besloot in 2015 om het consulaat aan de Mathenesserlaan in Rotterdam eens goed op te knappen. Het voormalige gemeentearchief werd aan de buitenkant geheel wit geschilderd. Relevant detail: het gaat hier om een rijksmonument. Er volgde overleg op hoog niveau, tussen Rotterdam, het ministerie van buitenlandse zaken en de ­Angolese consul. Het pand werd in oude glorie hersteld. De rekening voor die werkzaamheden was voor de gemeente en bedroeg 40.000 euro.

Louis Couperus in Den Haag

1. Standbeeld aan het Lange Voorhout
2. Louis Couperus Museum in de Javastraat
3. Beeld van Eline Vere aan

de Groot Hertoginnelaan

Op trouw.nl/plein2 leest u de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw. Een tip? Mail naar parlement@trouw.nl.

Deel dit artikel

De vloeren liggen open, een uitnodiging voor ongedierte. Er is dringend een restauratie ­nodig, die begint bij het dak en eindigt in de kelder

Ineke van Mechelen, makelaarskantoor Estata