Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De winnaar van de Cambodjaanse verkiezingen is al bekend

Democratie

Ate Hoekstra

Aanhangers van oppositiepartij GDP zwaaien in Phnom Phen naar de campagnebus van de partij. © Enric Catala

Morgen kiezen de Cambodjanen een nieuw parlement. Een kleine oppositiepartij houdt de moed erin, ook al staat de overwinning van de partij van premier Hun Sen vrijwel vast.

Een aanstekelijk campagnelied knalt door de luidsprekers die op het dak van een auto staan. Plots wordt het lied onderbroken door een luide vrouwenstem. "Hallo mensen! Dit is de GDP! Stem op ons om ervoor te zorgen dat het parlement niet meer alleen luistert naar de premier, maar dat het voortaan luistert naar het volk!"

Lees verder na de advertentie

De aantrekkelijke belofte, uitgesproken door kandidaatsparlementslid Long Kahna, krijgt in de rommelige straten van Phnom Penh amper onthaal. Veel Cambodjanen die de campagne van de Grassroots Democratic Party (GDP) gadeslaan, halen hun schouders op. Voor hen is de kleine oppositiepartij nog volstrekt onbekend. Bovendien zijn ze uiterst sceptisch over de verkiezingen.

Niet meedoen betekent dat je de status quo accepeert en je Hun Sen toestaat door te gaan

Yeng, Virak, partijoprichter GDP

Want politieke partijen kunnen in Cambodja nog zo hard campagne voeren, de winnaar van de verkiezingen is eigenlijk al bekend. Dat is premier Hun Sen met zijn regerende partij.

Democratie heeft het zwaar

De democratie in Cambodja had het de afgelopen jaren zwaar. Politieke activisten zijn opgesloten of het land uitgejaagd, onafhankelijke media zijn gesloten en nieuwe wetten - bijvoorbeeld tegen de verspreiding van 'fake news' - werken volgens critici repressie in de hand. Bovendien verklaarde de hoogste rechtbank van het land de populaire oppositiepartij Cambodian National Rescue Party (CNRP) verboden. Haar leider, Kem Sokha, zit vast op verdenking van landverraad.

In Phnom Penh probeert de GDP met een campagne-optocht de moed erin te houden. Onder begeleiding van luide popmuziek en toespraken rijden enkele tientallen auto's, tuk-tuks en motoren met een gestaag tempo door de hoofdstad. Meerennende supporters delen affiches uit aan voorbijgangers.

Partijoprichter Yeng Virak is niet te spreken over de politieke onderdrukking in zijn land. Toch ziet hij meedoen aan de verkiezingen als de beste optie. "We willen de kans krijgen ons beleid uit te voeren en de mensen de kans geven voor verandering te stemmen", vertelt Virak. "Niet meedoen betekent namelijk dat je de status quo accepteert en je Hun Sen toestemming geeft door te gaan."

Contrast

Viraks campagne staat in schril contrast met die van de regerende Cambodian People's Party. Die heeft in het hele land tienduizenden reclameborden gezet met portretten van Hun Sen en diens politieke metgezel Heng Samrin. Er zijn concerten en toespraken, en langs de wegen zijn tal van tenten ingericht waar mensen samenkomen om de regerende partij toe te juichen.

Voor Hun Sen is de verkiezing een zoektocht naar legitimiteit. Vijf jaar geleden verstrekte de CNRP die nog, maar de grootste oppositiepartij van het land mag niet meer meedoen en roept op tot een boycot (zie kader). Twintig andere partijen doen wel mee, maar veel daarvan zijn onbekend bij het publiek of worden gezien als marionetten van de regerende partij.

De sinds 1985 regerende Hun Sen is bovendien niet van plan af te treden. Hij verkondigde onlangs nog zeker tien jaar premier te zullen blijven. Tegelijkertijd zegt hij dat de democratie in Cambodja springlevend is. Mensenrechtengroepen en de VN denken daar anders over. Rhona Smith, een rapporteur van de VN Mensenrechtenraad, wees Cambodja er onlangs op dat "een verkiezing niet eerlijk kan zijn als het de belangrijkste oppositiepartij verboden is mee te doen".

Risico's

Ook de GDP weet hoe keihard de Cambodjaanse politiek kan zijn. Haar medeoprichter Kem Ley, een populaire politiek analist, werd twee jaar geleden vermoord. Omdat Ley de machthebbers geregeld bekritiseerde, vermoeden veel Cambodjanen dat hij om politieke redenen is omgebracht.

Yeng Virak is zich bewust van de risico's. Hij laat zich niet afremmen. "Wij zijn niet bang", zegt hij vol overtuiging. "We willen doorgaan op het pad dat Kem Ley ons heeft gewezen, namelijk streven naar gelijkheid en rechtvaardigheid voor iedereen."

Ouk Srey Touch kan zich daar volledig in vinden. De jonge twintiger deelt affiches uit om ook andere Cambodjanen te overtuigen: "Veel mensen zeggen blij te zijn dat wij meedoen met de verkiezingen." Of de GDP dan de nieuwe grote oppositiepartij wordt? Touch heeft goede hoop. "Ik hoor mensen geregeld zeggen dat ze op ons gaan stemmen."

Yeng Virak, partijoprichter GDP © Enric Catala

Oproep tot boycot

Cambodja's voormalig oppositieleider Sam Rainsy heeft de Cambodjanen opgeroepen de verkiezingen van morgen te boycotten. Met het illegaal verklaren van de Cambodian National Rescue Party (CNRP) is de stembusgang volgens de ex-CNRP leider een nepverkiezing. Bij de verkiezingen van vijf jaar geleden won de CNRP ruim 44 procent van de stemmen.

De oproep tergt Cambodjaanse regeringsfunctionarissen. Zij zeggen dat het oproepen tot een boycot verboden is en dreigen mensen erom te vervolgen. Veel Cambodjanen zeggen niet te willen stemmen omdat de CNRP niet mee mag doen. Zij klagen dat de autoriteiten hen met intimidatie en dreigementen dwingen naar de stembus te gaan.

Lees ook: 

Zijn ouders konden soms geen eten kopen, nu heeft deze Cambodjaan 900 mensen onder zich
Cambodja gaat zondag naar de stembus. Op politiek vlak heeft het land grote problemen, maar economisch is er vooruitgang geboekt. Veel mensen die opgroeiden in armoede leven nu in welvaart.

Deel dit artikel

Niet meedoen betekent dat je de status quo accepeert en je Hun Sen toestaat door te gaan

Yeng, Virak, partijoprichter GDP