Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De veenbrand is nog steeds niet gedoofd

Democratie

Lex Oomkes

Lex Oomkes © Maartje Geels
column

De Nederlandse gele hesjes en dan vooral diegenen die zich dit weekeinde als hun woordvoerder opwierpen, werken al gauw op de lachspieren. 

Het protest is eigenlijk tegen alles gericht en Mark Rutte wordt nog net niet verweten dat die zomer van 2018, waar maar geen einde aan leek te komen, alsnog is overgegaan in een trieste herfst.

Lees verder na de advertentie

Per journalist, die de paar demonstranten in Nijmegen, Maastricht of Den Haag naar de redenen van het protest vroeg, werd de lijst grieven langer. Uiteraard hoorde Europa daarbij, maar het ging ook over armoede, het basisinkomen, vaccinaties, koopkracht, de pensioenen, over van alles en nog wat.

Een meewarige lach is niet de geijkte reactie op een wat ama­teu­ris­ti­sche en wellicht kansloze poging om de veel in­druk­wek­ken­der acties in Frankrijk te imiteren

Oorlogsgebied

Toch is een meewarige lach niet de geijkte reactie op een inderdaad wat amateuristische en wellicht kansloze poging om de veel indrukwekkender protestacties in Frankrijk te imiteren. Niet dat het nu voor de hand ligt dat het op enig moment wel zal lukken Frankrijk na te bootsten en de PC Hooftstraat in Amsterdam of het Noordeinde in Den Haag net als de Champs-Elysées om te toveren in oorlogsgebied. Wel omdat het het zoveelste bewijs is dat de veenbrand die ergens rond de eeuwwisseling werd ontstoken nog altijd voortwoekert: je bent ergens net het vuur de baas en verderop komt het vuur weer boven de grond.

De grieven gaan alle kanten op, dat is waar, maar de concrete klacht is ook minder relevant dan het feit dat er een klacht is. Dit weekeinde gingen een paar honderd mensen, gestoken in gele hesjes (in Nederland, in tegenstelling tot Frankrijk, ben je niet verplicht die in de auto te hebben) de straat op. Dat aantal is echter minder relevant dan dat de grieven al bijna twintig jaar een zelfde karakter hebben. 

Ze zijn samen te brengen onder de noemer ‘Terug naar de gemeenschap die we vroeger vormden’. Toen we nog tevreden waren met wat we hadden, toen je je buurman nog kende en toen het ziekenfonds nog voor je zorgde. De klacht is een mengeling van in cultureel opzicht een hang naar de jaren vijftig en in materieel opzicht de uitgebreide verzorgingsstaat, zoals die tot het einde van de jaren zeventig bestond.

Juist met die algemene noemer kan de politiek helemaal niets, hoezeer bewegingen als die van Wilders of de als volksvertegenwoordiger volstrekt disfunctionerende Baudet ook beweren dat dat heel goed kan. De tijd terugdraaien als politiek doel is illusies verkopen met het oog op korte termijngewin.

Meebuigen met criticasters

Het antwoord op hoe de politiek er dan wel mee om kan gaan en deze energie kan omzetten in politiek met een oplossend vermogen, blijft desondanks mager. Twee actuele voorbeelden om dat te illustreren. In plaats van helder uit te leggen hoe bewust een verkeerd beeld wordt geschetst van de reikwijdte van de deze maand te ondertekenen verklaring van Marrakesh buigt het kabinet mee met criticasters. Door een stemverklaring op te willen nemen in het document. Een bijlage, waarin nog eens gezegd wordt wat in de verklaring al staat. Meebuigen met de critici in plaats van leiding geven.

In een juichende najaarsnota moet minister Wopke Hoekstra melden dat er geld blijft liggen. Hij juicht, want het overschot op de begroting is weer hoger. Waarom? Omdat ministeries het geld niet uitgegeven krijgen. De nood in de publieke sector is een belangrijke oorzaak van alle onvrede in de samenleving, maar het overschot op de begroting vaart er wel bij.

Een paar honderd gele hesjes zijn op zich geen reden tot waakzaamheid, de bijna twintig jaar dat de onvrede dan weer hier, dan weer daar de kop opsteekt zou dat voor de Haagse politiek veel meer moeten zijn.

Lex Oomkes

Lex Oomkes is senior politiek redacteur bij Trouw, en schrijft wekelijks een column.

Deel dit artikel

Een meewarige lach is niet de geijkte reactie op een wat ama­teu­ris­ti­sche en wellicht kansloze poging om de veel in­druk­wek­ken­der acties in Frankrijk te imiteren