Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De spanning in de VS is om te snijden: vanmiddag wordt het Mueller-rapport eindelijk openbaar

Democratie

Bas den Hond

Demonstranten bij het Witte Huis in Washington die willen dat het volledige rapport van Mueller wordt vrijgegeven. © AFP

Donderdag maakt minister van justitie William Barr een deel van het rapport over samenspanning met de Russen openbaar. 

Wordt Donald Trump vandaag zwartgemaakt? Of zullen er eerder vele pagina’s zwart en onleesbaar zijn gemaakt in het rapport van speciaal aanklager Robert Mueller, dat vandaag uitkomt? Of zal geen van beide het geval zijn en kan Trump opgelucht roepen dat er dus écht geen sprake was van samenspanning met de Russen bij zijn verkiezing in 2016, noch van belemmering van de rechtsgang?

Lees verder na de advertentie

Vanmiddag, Nederlandse tijd, kan het duidelijk worden. Minister van justitie William Barr maakt het rapport dan, na ruim drie weken erop studeren, voor een deel openbaar.

Bronnen in het Witte Huis vertellen aan Amerikaanse media dat de spanning daar is te snijden. Medewerkers die zijn verhoord door de speciale aanklager vrezen dat hun getuigenis letterlijk in het rapport zal staan, inclusief spijkerharde beoordelingen van het functioneren en het karakter van hun baas. En de president zelf zet zich met zijn advocaten schrap voor wat er mogelijk alsnog voor ongunstigs in zou kunnen staan. Ook al houdt hij zich in het openbaar vast aan de conclusie die Barr op 24 maart trok toen hij het rapport van Mueller kreeg. Regelmatig krijgen de Amerikanen per tweet te horen: ‘Geen samenspanning, geen obstructie!’

Een deel van het rapport zal onleesbaar zijn gemaakt, omdat de informatie volgens Barr niet openbaar mag worden

In werkelijkheid ligt het iets genuanceerder. Barr rapporteerde die dag alvast in een brief aan het Congres dat volgens Mueller niemand in de campagne-organisatie van Trump had samengespannen met de Russische staat. Die probeerde door het stelen en publiek maken van e-mails van de Democraten, en via sociale media de uitslag van de presidentsverkiezingen te beïnvloeden ten gunste van Trump.

Daarnaast had Mueller ook onderzocht of Trump had geprobeerd het onderzoek naar de kwestie te belemmeren. Hij was daar niet uitgekomen. Barr zelf hakte de knoop door: de president had dat misdrijf niet begaan.

Maar niet iedereen wil de minister op zijn blauwe ogen geloven. Het was Muellers taak om vast te stellen wie strafbare feiten beging en wie niet, zijn conclusie dat hij de president ‘niet beschuldigt, maar ook niet vrijpleit’ is daarom mysterieus.

Een geredigeerde tekst van Robert Mueller in de zaak-Manafort. © AFP

Staatsveiligheid

Wordt de onderbouwing vandaag duidelijk? Dat is onzeker. Een deel van het rapport zal onleesbaar zijn gemaakt, omdat de informatie volgens Barr niet openbaar mag worden. Daar is onder meer informatie bij die de staatsveiligheid raakt, zaken die de privacy schenden van personen die niet belangrijk zijn in het verhaal, of informatie die een lopend justitieel onderzoek kan schaden. Zulke onderzoeken zijn er kennelijk nog.

Een belangrijke vierde categorie is informatie die voortkomt uit getuigenissen voor een ‘grand jury’, een groep burgers die op aangeven van een aanklager moet besluiten over strafvervolging. Als iemand niet wordt vervolgd, moet alle informatie – eventueel ook belastende – wettelijk geheim blijven. Daar zijn uitzonderingen op. De minister van justitie mag een rechter om toestemming vragen die informatie vertrouwelijk aan het Congres te geven, maar dat heeft Barr niet willen doen. Het Congres kan datzelfde verzoek ook indienen. En een halve eeuw geleden, toen president Richard Nixon voor zijn politieke leven vocht, is uitgesproken dat het Congres zeker zijn zin moet krijgen als het verwikkeld is in een procedure voor afzetting van de president: impeachment.

Er gaan stemmen op dat alleen al om die reden, ook al zou succes onwaarschijnlijk zijn, die procedure moet worden opgestart. Met het uitgedunde rapport dat uitkomt, zullen de Democraten, die in het Huis van Afgevaardigden de meerderheid hebben, in elk geval geen genoegen nemen.

Lees ook:

De dag dat Amerika het Mueller-rapport te zien krijgt, wordt geen mooie dag voor Trump

Het werd donderdag als groot nieuws gebracht: juristen die de afgelopen twee jaar werkten onder speciaal aanklager Robert Mueller hebben ernstig de pest in. 

Deel dit artikel

Een deel van het rapport zal onleesbaar zijn gemaakt, omdat de informatie volgens Barr niet openbaar mag worden