Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De PvdA is nog altijd zoekende

Democratie

Lex Oomkes

Lex Oomkes. © Maartje Geels
Column

Geloof peilingen niet, maar hecht er wel waarde aan. 'EenVandaag', Maurice de Hond of Motivaction, ze kunnen peilen wat ze willen, maar de uitspraak dat 'als er nu verkiezingen zouden zijn geweest, partij zus en me zo zoveel zetels zou krijgen' blijft een spelletje blufpoker van de bovenste plank.

Dat wil niet zeggen dat ze van nul en generlei waarde zijn, die peilingen. Ze geven wel degelijk een bestaande ontwikkeling aan in antipathie en sympathie. En, zoals gebruikelijk sinds het begin van deze eeuw, tonen die peilingen aan dat regeren en verantwoordelijkheid nemen partijen en politici steun kosten. Bij het ene onderzoek leidt dat tot dramatischer cijfers dan bij het andere, maar door de bank genomen verliest de coalitie overal. Behalve de ChristenUnie, maar wellicht is die juist de uitzondering die de regel bevestigt: de partij is met zo'n beginselvaste achterban wellicht iets minder onderhevig aan koersschommeling .

Lees verder na de advertentie

Geloof het of niet, maar zelfs een partij zo diep in de problemen als de PvdA kan, afgaande op De Hond, profiteren van het feit dat de woede op die elite in Den Haag in eerste instantie wordt gericht op regeringspartijen. Voor zolang het duurt uiteraard en zonder de geringste garantie op uiteindelijk electoraal gewin.

De meesten weten niet hoe de partij uit het slop moet komen

Als je zo weer aanhang weet terug te winnen, wordt de prikkel om na te denken over functie en nut van de eigen partij in de moderne politiek met elke gewonnen denkbeeldige zetel minder. Dat is maar goed ook, zou je gaan denken als je de bundel interviews van NOS-journalist Wilco Boom leest. Die publiceerde vorige week de bundel waarin hij negentien partijprominenten interviewt over de oorzaken van de teloorgang van de PvdA en over de mogelijke wegen naar nieuwe relevantie voor de Nederlandse politiek. Veel getob over de vraag of er nu wel een lijsttrekkersverkiezing had moeten plaatsvinden en of er niet te veel bezuinigd werd in de coalitie met de VVD. En zo nee, of de achterban dan wel genoeg in het verhaal werd 'meegenomen'. De goede uitzondering daargelaten (bijvoorbeeld Monika Sie, de voormalige en zeer teleurgestelde directeur van het wetenschappelijk bureau van de partij) geeft de (voormalige) partijtop vooral te kennen geen idee te hebben hoe de PvdA ideologisch uit het slop moet komen.

Belangrijkste les

Het vraaggesprek met Lodewijk Asscher lezend zou je bijvoorbeeld zo maar de conclusie kunnen trekken dat de belangrijkste les die de politiek leider van de afgelopen perode geleerd heeft, is dat zijn partij nooit ofte nimmer als enige linkse partij moet regeren met een rechtse partij. Dat kan op zich een les zijn, maar het kan onmogelijk een begin zijn van een vernieuwde positie van de PvdA in de landelijke politiek.

Aan Sie's grote project bij de Wiardi Beckman Stichting wordt weliswaar op meerdere plaatsen en door verschillende geïnterviewden aandacht besteed, maar het ongemakkelijke gevoel dat dat alleen lippendienst is kan niet worden weggenomen.

Wellicht is het belangrijkste probleem dat het voor sociaal-democraten heel moeilijk tot onmogelijk is te erkennen dat vervreemding meer dan alleen sociaal-economische oorzaken kan hebben. Asscher bijvoorbeeld constateert dan wel dat de PvdA haar taak verwaarloosd heeft om veiligheid en zekerheid te bieden, maar dat wordt maar half ingevuld. De sociaal-culturele component is, om met Sie te spreken, al sinds de opkomst van Nieuws Links in de partij een blinde vlek.

Identiteit en cultureel conservatisme zijn elementen waarmee de moderne sociaal-democraat niet om kan gaan. Zolang die worsteling duurt, is elke virtuele zetel hooguit een tijdelijke oprisping.

Lees ook: Dijsselbloem past ervoor de PvdA te redden

Deel dit artikel

De meesten weten niet hoe de partij uit het slop moet komen