Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

x

De permanente rolwisseling van Rutte en Asscher

democratie

Romana Abels

Rutte en Asscher © Tom Janssen

Misschien zouden ze twee jasjes moeten hebben, Lodewijk Asscher en Mark Rutte. Dat ze, als ze omklappen van minister naar politicus, snel het ministersjasje uitdoen en het lijsttrekkersjasje aan. Dat ze in de ene rol grijs dragen, in de andere rood, groen, oranje desnoods. Dan zou het eenvoudiger zijn.

Rutte is 24 uur per dag premier, maar er zitten minuten tussen waarin hij nog ietsiepietsie meer VVD'er is

Want nu, nu de verkiezingsstrijd al zo lang voor de verkiezingsdatum is losgebarsten, raken kiezers, journalisten en collega-politici het spoor nog weleens bijster. Hoort hij een kandidaat-lijsttrekker of een minister van sociale zaken? Is de premier aan het woord, of de VVD-politicus?

Vandaag niet, vandaag zal het duidelijk zijn. Als Mark Rutte in Noordwijkerhout het VVD-congres toespreekt, doet hij dat als partijleider. Als op hetzelfde moment Lodewijk Asscher in Brabant praat tegen kiezers en partijleden van de Partij van de Arbeid, doet hij dat als kandidaat-lijsttrekker. Maar op andere momenten is het aanmerkelijk troebeler.

Wie was er bijvoorbeeld aan het woord op 31 oktober, toen Asscher hartstochtelijk pleitte voor een 'veel langer vaderschapsverlof' op een congres over arbeid en zorg? De speech staat integraal op de site van het ministerie van sociale zaken, maar dat deel van het pleidooi lijkt hij eerder als kandidaat-PvdA-leider gehouden te hebben. De minister had immers het wettelijk vaderschapsverlof even daarvoor uitgebreid van twee dagen naar een week. De PvdA vindt dat te weinig vindt, en pleit in het verkiezingsprogramma voor drie maanden partnerverlof.

Of wie schreef begin deze week het ingezonden stuk in NRC Handelsblad, waarin Asscher zegt dat hij helemaal wil stoppen met arbeidsmigratie 'die in feite loonconcurrentie is'? "In de Brexit-onderhandelingen moet Nederland zorgen voor meer autonomie over arbeidsmigratie." Volgens het onderschrift was het 'vice-premier Lodewijk Asscher, kandidaat-lijsttrekker voor de PvdA'. Het zal eerder de tweede zijn geweest dan de eerste, want dat de ministerraad met dit standpunt instemt, ligt niet bepaald voor de hand.

Lees verder na de advertentie

De twee rollen van Asscher zorgen al langer voor verwarring. Zelfs al vóór hij bekend maakte dat hij kandidaat-lijsttrekker was, liepen ze door elkaar. Zoals die eerste vrijdag van oktober, toen de VVD haar verkiezingsprogramma openbaar had gemaakt. Journalisten vroegen minister Asscher op het moment dat hij met zijn collega-ministers de Trêveszaal verliet om commentaar. "Een rampzalig plan", zei Asscher, "verraad aan de middenklasse". Dat is geen kabinetsstandpunt, moest Rutte daarna onderstrepen. "Ik heb de indruk dat de heer Asscher hier sprak in die voor hem zo lastige tussenfase tussen minister en mogelijk wat hierna komt", zei Rutte.

Rutte tilde er niet zwaar aan. Hoe kan hij ook, zelf heeft er vaak genoeg óók last van. Hij is, zegt hij, '24 uur per dag premier', maar in die uren zitten minuten verborgen waarin hij nog ietsiepietsie meer VVD'er is. De minuten bijvoorbeeld dit voorjaar, toen hij bij een openbare bijeenkomst in de Ridderzaal tegen Europese parlementariërs zei dat hij 'totally, totally, totally against referenda' is. Of de minuten in oktober 2014, toen hij tegen een radioverslaggever zei dat cao's 'gestold wantrouwen' zijn tussen werkgevers en vakbonden.

Dat de VVD-leider in Rutte dezer dagen overigens meer de voorgrond zoekt, blijkt ook uit de werkbezoeken die hij aflegt. Die gaan in toenemende mate naar bedrijven en ondernemerscongressen, waar hij eerder sporadisch in een Coca Cola-fabriek te vinden was. Gisteren was Rutte in hotel Central Park in Voorburg, vorige week bij een 'Industrietop', een week eerder bij zowel het congres van Detailhandel Nederland als bij autofabrikant VDL Nedcar.

Soms is het drabbiger te zien welke Rutte hij is. Dat de Rijksvoorlichtingsdienst het woord voerde over Ruttes Thorbeckelezing op 12 oktober, betekent dat hij zijn verhaal hield als premier. Maar hij sprak er over hoe hij bij zijn aantreden in het Torentje meteen een portret van zijn liberale held Cort van der Linden ophing, en over zijn toekomst: 'Het geeft me zoveel voldoening om resultaten te boeken, dat ik er graag nog een paar jaar mee doorga.'

Onschuldige rolwisselingen, vindt Rutte zelf. 'Onvermijdelijk.' Maar soms zijn ze minder onschuldig. Collega-politici in de Tweede Kamer zijn nog altijd verontwaardigd over Ruttes 'pleur op' tegen Turks-Nederlandse demonstranten in de uitzending van 'Zomergasten' eind augustus, twee dagen nadat hij bekend had gemaakt dat hij opnieuw lijsttrekker zou worden. "Je kunt niet als premier iets zeggen en vervolgens niets doen", zei CDA-fractieleider Sybrand Buma. "Ik neem hem kwalijk dat hij dat zei, omdat het bedoeld was als campagne-instrument", zei Jesse Klaver van GroenLinks.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Rutte is 24 uur per dag premier, maar er zitten minuten tussen waarin hij nog ietsiepietsie meer VVD'er is

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.