Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De opkomst was hoog, maar niemand weet waarom

Democratie

Hans Marijnissen

Na het sluiten van de stembureaus gingen woensdagavond de kliko's op op het Haagse stadhuis. © ANP

De reden dat veel kiezers naar de stembus gingen valt niet te achterhalen: provinciaal stemgedrag is nog nooit onderzocht. 

De opkomst voor de Provinciale Statenverkiezingen was met ruim 55 procent opvallend hoog, maar historisch is ze niet. In 2011 werd dat cijfer ook gehaald. Zij fluctueert gewoon wat, zegt Julien van Ostaaijen, onderzoeker aan de universiteit van Tilburg.

Lees verder na de advertentie
Het enige juiste antwoord is dat we dat niet weten, omdat er op provinciaal niveau geen kie­zers­on­der­zoek plaatsvindt

onderzoeker Julien van Ostaaijen

In 2003 was er sprake van 48 procent, in 2007 46 procent, toen die piek in 2011 en na de 48 procent in 2015 was er woensdag weer een hoge opkomst. Iedereen vraagt Van Ostaaijen hoe dat kan, en waarom dat ene jaar de opkomst zo hoog is.

“Het enige juiste antwoord is dat we dat niet weten, omdat er op provinciaal niveau geen kiezersonderzoek plaatsvindt. Er is wel een nationaal kiezersonderzoek, en een lokaal, maar de provincie is klaarblijkelijk minder sexy.” Dat zou volgens hem niet zo moeten zijn, bleek ook woensdag weer.

Ertussenin

Van Ostaaijen deed afgelopen tijd veel onderzoek naar ‘niet-stemgedrag’ in de regio Noord-Brabant. “Daaruit blijkt dat kiezers bij de Tweede Kamerverkiezingen eerder naar de stembus gaan omdat zij het belang daarvan inzien. Ook is er veel animo voor de gemeenteraadsverkiezingen omdat ze de nabijheid voelen. Maar de provincie hangt er tussenin, waardoor veel kiezers thuisblijven.”

Hij heeft er geen wetenschappelijke verklaring voor, maar de hoge opkomst deze week kán verklaard worden uit het feit dat Thierry Baudet van de ogenschijnlijke provinciale verkiezingen nationale midterm-verkiezingen heeft gemaakt met de inzet het kabinet-Rutte III een halt toe te roepen.

“Daarmee spreekt hij alle kiezers aan die niets van het kabinetsbeleid moeten hebben.” Daarbij komt, zegt Van Ostaaijen, dat Baudet handig gebruik heeft gemaakt van actuele nationale thema’s, zoals het klimaatakkoord en de aanslag in Utrecht, met een verwijzing naar het immigratiebeleid van het kabinet. Daarom ‘voelen’ de verkiezingen niet langer provinciaal, maar nationaal.

De provincie Utrecht had woensdag met 61,1 procent de hoogste opkomst, maar een verband met de aanslag van maandag is niet aangetoond. Ze werd op de voet gevolgd door Friesland (59,1), Overijssel (59,3) en Zeeland (59,2).

Lees hier alles over de Provinciale Statenverkiezingen

Bekijk hier de uitslagen van de Provinciale Statenverkiezingen 2019

Lees ook:

De Forumstemmer wantrouwt de overheid

Stemmers op Forum voor Democratie zijn overwegend werkende mannen uit de sociaal lagere middenklasse. “Ze willen zich afzetten tegen de gevestigde orde”, zegt opiniepeiler Peter Kanne.

Deel dit artikel

Het enige juiste antwoord is dat we dat niet weten, omdat er op provinciaal niveau geen kie­zers­on­der­zoek plaatsvindt

onderzoeker Julien van Ostaaijen