Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De grootste verliezer van de kwestie-Kavanaugh is het Hooggerechtshof

Democratie

Seije Slager

Kavanaugh was tijdens zijn getuigenis zeer verontwaardigd over de behandeling die hem ten deel was gevallen. © AFP
Update

De Senaatscommissie wil de benoeming van kandidaat-opperrechter Kavanaugh doorzetten, maar wil voor de zekerheid toch nog een FBI-onderzoek laten doen. Wat ook de uitkomst is, de felle strijd lijkt het aanzien van het Hooggerechtshof in ieder geval te beschadigen.

Toen Brett Kavanaugh een paar weken geleden in de Senaat langskwam, profileerde hij zich nadrukkelijk als het type onpartijdige, professionele jurist dat je verwacht in een instituut als het Hooggerechtshof. Iemand die zich niet laat meeslepen door partijpolitieke spelletjes en die beloofde om iedere zaak op zijn juridische merites te zullen beoordelen.

Lees verder na de advertentie

Deze donderdag was Kavanaugh noodgedwongen weer terug in de Senaat. In de tussentijd was zijn benoeming tot opperrechter in gevaar gekomen doordat hij werd beschuldigd van een poging tot aanranding als tiener, door hoogleraar psychologie Christine Blasey-Ford, die ook kwam getuigen.

Kavanaugh leek wel een ander mens geworden. Afwisselend kokend van woede en snikkend van vernedering veegde hij de Democraten in de Senaat de mantel uit. "Dit is een gecalculeerde en georkestreerde politieke aanslag, gevoed door opgekropte woede over de verkiezingswinst van Trump, wraak namens de Clintons, en miljoenen dollars van externe linkse oppositiegroeperingen", fulmineerde hij. Democratische senatoren die vervolgvragen stelden, werden door Kavanaugh soms in de rede gevallen of op een geïrriteerde jijbak getrakteerd.

In 1987 blokkeerden de Democraten bijvoorbeeld de benoeming van de zeer ge­kwa­li­fi­ceer­de, maar ook zeer conservatieve Robert Bork

Dat is niet het soort taalgebruik en gedrag dat je zou verwachten van een onpartijdige rechter. Een rechter die een van de partijen die nog over zijn benoeming moeten oordelen beschuldigt van deelname aan een complot, dat heeft in Washington geen precedent. Maar het past wel weer goed in het gepolariseerde Washington van 2018. Democraten en Republikeinen zijn oprecht woedend over elkaars machtsspelletjes.

Nou zijn machtsspelletjes rondom benoemingen voor het Hooggerechtshof natuurlijk niets nieuws. In 1987 blokkeerden de Democraten bijvoorbeeld de benoeming van de zeer gekwalificeerde, maar ook zeer conservatieve Robert Bork. Sinds 1981 strandden 14 procent van de Democratische en 7 procent van de Republikeinse voordrachten voor rechterlijke posities.

Tijdens het presidentschap van Barack Obama werden veel van zijn voordrachten door de Republikeinen geblokkeerd

Maar de strijd heeft zich de afgelopen jaren wel verscherpt. De rechter wiens stoel Kavanaugh straks hoopt te bezetten, werd nog unaniem door de Senaat goedgekeurd. Dat zou nu niet meer goed voorstelbaar zijn.

Minder compromiskandidaten

De afgelopen jaren zijn de regels voor benoemingen bovendien veranderd ten gunste van meer politiek geprononceerde kandidaten. Tijdens het presidentschap van Barack Obama werden veel van zijn voordrachten door de Republikeinen geblokkeerd. Dus schaften de Democraten, die toen een krappe meerderheid in de Senaat hadden, in 2013 de regel af dat er een meerderheid van 60 procent nodig is voor lagere juridische benoemingen. In 2017 deden de Republikeinen, toen krap in de meerderheid, hetzelfde voor het Hooggerechtshof. Het gevolg is dat partijen minder compromiskandidaten hoeven te zoeken.

Trump maakte de politisering van het Hooggerechtshof in maart van dit jaar wel heel expliciet, toen hij opmerkte dat de Republikeinen 'altijd een meerderheid in het Hooggerechtshof moeten houden'. Alsof rechters er namens een partij zitten.

"Jullie hebben wind gezaaid", zei Kavanaugh tegen de Democraten. "Ik vrees dat het hele land de komende decennia nog storm gaat oogsten."

Maar zijn opmerking weerspiegelt wel de stemming onder veel gewone Amerikanen. Die zien het Hooggerechtshof inmiddels als hét belangrijkste politieke onderwerp, zo bleek deze week uit een opiniepeiling van NPR. Meer nog dan de grensmuur bij Mexico, verdeelt Kavanaugh de Republikeinen en Democraten.

Veel juristen zien zulke ontwikkelingen met lede ogen aan. Hoogleraar rechten Josh Blackman van het South Texas College of Law maakte zich op radiostation NPR zorgen over het statuur van het Hooggerechtshof: "De grootste verliezer hier is het Hooggerechtshof - of Kavanaugh nu benoemd wordt of niet ... Rechter Kavanaugh maakte een hoop partijpolitieke opmerkingen, en misschien had hij wel een punt. Maar zijn rol is die van rechter, bijna opperrechter, dus dit is slecht."

Voor wie hoopt dat de gemoederen straks langzaam weer bedaren, als dit allemaal achter de rug is, had Brett Kavanaugh nog wat onheilspellende woorden klaar. "Jullie hebben wind gezaaid", zei hij tegen de Democraten. "Ik vrees dat het hele land de komende decennia nog storm gaat oogsten."

Hoe nu verder?

Het juridische comité van de Senaat maakte vrijdag bekend dat het de kandidatuur van Kavanaugh zal doorsturen naar een plenaire sessie van de Senaat. Die was gepland voor begin volgende week, maar wordt nu uitgesteld om ruimte te maken voor een FBI-onderzoek. Mocht daarna alles gaan zoals gepland, dan hebben de Republikeinen in de Senaat een krappe meerderheid van 51-49. Bij stakende stemmen geeft vice-president Pence de doorslag. Om de benoeming van Kavanaugh te blokkeren, moeten er twee Republikeinen afwijken van de partijlijn en alle Democraten tegen stemmen.

Bijna alle senatoren zullen volgens de partijlijn stemmen. Maar na de zitting donderdag, hadden vier van hen een onderonsje, dat veel speculatie opleverde: drie Republikeinen en een Democraat. Gevieren vertegenwoordigen zij drie stromingen die nog twijfelen.

Jeff Flake: de anti-Trump conservatief

Flake is straks niet herkiesbaar, dus hij kan vrijer stemmen. Na de beschuldigingen tegen Kavanaugh liet hij doorschemeren dat hij zich niet prettig voelde bij een te snelle procedure. Op vrijdag liet hij weten voor Kavanaugh te zullen stemmen, maar alleen als er een FBI-onderzoek komt. 

Susan Collins, Lisa Murkowski: Vrouwelijke Republikeinen

Veel Democraten hebben hun hoop dus ook gevestigd op twee vrouwelijke Republikeinen, die misschien geneigd zijn om de beschuldigingen tegen Kavanaugh wat serieuzer te nemen dan hun mannelijke collega's. Ze twijfelden de afgelopen dagen openlijk over hun stem.

Joe Manchin: Democraat uit een Republikeinse staat

Joe Manchin moet zijn kiezers in West-Virginia tevreden houden, en die stemden in 2016 overwegend voor Trump. Het kan een reden zijn voor hem, en sommige andere Democraten uit 'rode staten' om toch vóór Kavanaugh te stemmen.

Lees ook:

Zelfs áls Kavanaugh zich als 18-jarige heeft misdragen, maakt hem dat niet ongeschikt als opperrechter

De afgelopen week zagen één Nederlandse rechter en één beoogde Amerikaanse rechter hun gezag afbrokkelen door onthullingen over gedrag dat in een minder overspannen klimaat nooit tot een rel had geleid. Column van Leonie Breebaart. 

Kavanaugh-aantijgingen zijn olie op #MeToo-vuur

In de nieuwe beschuldigingen van seksuele agressie aan Brett Kavanaugh, genomineerd als opperrechter, kan zowellinks als rechts zijn gelijk lezen.

Deel dit artikel

In 1987 blokkeerden de Democraten bijvoorbeeld de benoeming van de zeer ge­kwa­li­fi­ceer­de, maar ook zeer conservatieve Robert Bork

Tijdens het presidentschap van Barack Obama werden veel van zijn voordrachten door de Republikeinen geblokkeerd

"Jullie hebben wind gezaaid", zei Kavanaugh tegen de Democraten. "Ik vrees dat het hele land de komende decennia nog storm gaat oogsten."