Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De EU en Iran zijn voor even ‘vrienden’ om de handel te redden

Democratie

Marno de Boer

De toon bij de ontmoeting tussen Mohammad Zarif en Federica Mogherini was opvallend positief, er werd zelfs gelachen. © EPA

Europese regeringsleiders zoeken naar manieren om de nucleaire deal met Iran overeind te houden, ondanks sancties van VS.

Ogenschijnlijk is de sfeer tussen Europa en Iran uitstekend. Beide partijen trekken samen op om de nucleaire deal uit 2015 te ‘beschermen’ tegen Amerikaanse sancties. President Donald Trump maakte vorige week bekend dat hij juist af wil van het akkoord, waarin Teheran belooft zijn nucleaire programma te beperken in ruil voor een einde aan internationale economische strafmaatregelen.

Lees verder na de advertentie

Als onderdeel van een diplomatiek offensief bezocht de Iraanse minister van buitenlandse zaken Mohammad Zarif dinsdag Brussel. Eerst had hij een gesprek met EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini, en daarna met zijn collega’s uit Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië.

Mogherini benadrukte dat beide partijen niet alleen een politieke wil hebben, maar dat experts al om de tafel zitten

Opvallend was de positieve toon. Zarif en Mogherini lachten en grapten bij binnenkomst uitgebreid met elkaar. Een contrast met vorige week: toen deelde Mogherini nog een sneer uit naar Trump. Volgens haar kiezen sommige leiders voor ‘schreeuwen, beledigen, pesten en alles kapotmaken’ ten koste van zorgvuldige diplomatie.

Constructief

Na afloop van de de ontmoeting met Mogherini zei de Iraanse minister dat ze een ‘heel goed en constructief’ gesprek hadden gevoerd. Volgens Mogherini richt het overleg zich op de vraag ‘hoe Iran en de EU hun optreden kunnen coördineren om de deal overeind te houden’.

Ze benadrukte dat beide partijen niet alleen een politieke wil hebben, maar dat experts al om de tafel zitten. Sinds dinsdag zoeken zij samen uit wat er nodig is om de handel niet onder het Amerikaanse besluit te laten lijden.

Maar onderhuids is ook de relatie tussen Europa en Iran moeizaam. Zarif zette zijn gesprekspartners namelijk ook onder druk. Hij waarschuwde dat zijn land zich alleen aan de nucleaire deal houdt als het er ook daadwerkelijk economisch van profiteert. Daarom zint Europa op manieren om de handel met Iran door te laten gaan. De VS willen juist sancties opleggen aan Europese bedrijven die zaken doen met Iran.

Ook binnen Europa leeft het besef dat het partnerschap met Iran ongemakkelijke kanten heeft. Minister van buitenlandse zaken Stef Blok zei dinsdag in de Tweede Kamer dat hij de Amerikaanse bezwaren tegen het Iraanse raketprogramma en de Iraanse steun aan president Assad in Syrië deelt.

Maar waar Trump de nucleaire deal wil vervangen door een ‘betere deal’ die ook die grieven ondervangt, vindt Blok dat contraproductief. Hij meent dat wanneer Iran economisch niet profiteert van de beperkingen op zijn nucleaire programma die het in 2015 accepteerde, het land ook niet geneigd zal zijn op andere terreinen compromissen te accepteren. “De geloofwaardigheid van akkoorden is nu afgezwakt.”

Olie en gas zijn Irans belangrijkste ex­port­pro­duc­ten. Europese landen willen hier meer van kopen om zo hun af­han­ke­lijk­heid van Rusland te verminderen.

Afhankelijkheid

Woensdagavond buigen Europese regeringsleiders zich tijdens een bijeenkomst in Sofia ook over de vraag hoe zij het oude nucleaire akkoord kunnen redden. Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker zal plannen uit de doeken doen om Europese bedrijven die handel drijven met Iran te beschermen tegen mogelijke Amerikaanse sancties. Daarna reist Eurocommissaris Miguel Cañete (klimaat en energie) naar Teheran voor handelsbesprekingen. Olie en gas zijn Irans belangrijkste exportproducten. Europese landen willen hier meer van kopen om zo hun afhankelijkheid van Rusland te verminderen.

Er lijkt steun voor een actieve rol van de Europese Unie om die samenwerking met Iran in stand te houden. Minister Blok zei dinsdag dat hij zich kan vinden in de voorstellen die Frankrijk vorige week deed.

Als Washington Europese bedrijven niet uitzondert van economische sancties tegen Iran, moet de EU volgens Frankrijk het heft in eigen handen nemen. Zo kan het de Europese Investeringsbank toestaan om direct projecten in Iran te financieren. De EU kan ook helpen bij het verwerken van betalingen, zodat bedrijven voor hun handel met Teheran niet afhankelijk zijn van dollartransacties.

Lees ook: Europees verzet tegen Amerikaanse sancties tegen Iran

Frankrijk wil niet dat Washington bepaalt waar Europese bedrijven zaken mee doen. Europa heeft de middelen om bedrijven te helpen of zelfs te dwingen de Amerikaanse sancties tegen Iran te negeren.

Deel dit artikel

Mogherini benadrukte dat beide partijen niet alleen een politieke wil hebben, maar dat experts al om de tafel zitten

Olie en gas zijn Irans belangrijkste ex­port­pro­duc­ten. Europese landen willen hier meer van kopen om zo hun af­han­ke­lijk­heid van Rusland te verminderen.