Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Brexit kan haast niet chaotischer beginnen

democratie

Tim de Wit

© epa

De loodzware brexit-onderhandelingen beginnen vandaag. Het Britse team staat echter uiterst verzwakt aan de start.

Wat had Theresa May zich deze week anders voorgesteld. In plaats van met veel zelfvertrouwen te beginnen aan de brexit-onderhandelingen, verschijnt haar regering uiterst verzwakt aan de start.

Lees verder na de advertentie

Het begon met de dramatisch verlopen verkiezingen vorige week. May verloor de absolute meerderheid en is sindsdien in ingewikkelde gesprekken verwikkeld met de kleine Noord-Ierse partij DUP om een soort gedoogsteunconstructie in elkaar te timmeren. Iets wat nog altijd niet rond is.

Daarnaast kwam haar leiderschap wederom zwaar onder vuur door haar afstandelijke optreden na de flatbrand in het westen van Londen. May besloot, omringd door veiligheidspersoneel, alleen met de hulpdiensten te praten en niet met slachtoffers en nabestaanden. Ook maakte ze een uiterst instabiele indruk in een tv-interview met de BBC waarin ze geen antwoorden gaf op de vragen en niet in staat was om fouten toe te geven. Het zorgt inmiddels voor een torenhoge druk op een premier in blessuretijd. De vraag is niet meer of, maar wanneer er een einde komt aan haar premierschap.

De vraag is niet meer of, maar wanneer er een einde komt aan May's premierschap

Onderhandelingen

In die hoedanigheid stuurt ze vandaag David Davis, minister voor brexit-zaken, naar Brussel om te beginnen met de loodzware onderhandelingen. Hij zal het Britse onderhandelingsteam aanvoeren en bij de gesprekken recht tegenover de Fransman Michel Barnier zitten, namens de overige 27 EU-lidstaten zijn evenknie.

En Davis' ministerie voor brexit-zaken beleefde ook een zeer tumultueuze week. Het ministerie dat de onderhandelingen heeft voorbereid, zag de afgelopen week twee staatssecretarissen opstappen. Beiden konden zich niet vinden in de strategie en gaven af op de communicatie tussen het ministerie en Downing Street. Bijna een jaar lang hadden de twee zich voorbereid op de onderhandelingen. Twee gloednieuwe vervangers beginnen daarmee met een enorme kennisachterstand aan hun klus.

Door alle commotie in eigen land is het mandaat waarmee Davis kan aanschuiven daardoor behoorlijk afgebrokkeld. De Britse regering speelde het spel tot voor kort nog keihard. Liever geen deal, dan een slechte deal, klonk het dreigend uit de mond van premier May. Als Brussel niet bereid was tot een compromis, dan waren de Britten bereid van tafel weg te lopen. Daar zouden de Britten economisch last van krijgen, maar landen als Nederland, Frankrijk en Duitsland even zo.

Ook wilde May uit de interne markt en uit de douane-unie stappen: zoveel mogelijk banden met de Europese Unie verbreken zodat de Britten én van het vrij verkeer van personen afkunnen, de grootste doorn in het oog voor May, én op eigen houtje handelsdeals sluiten met de rest van de wereld. Iets wat ze als EU-lid niet kunnen. De zogenaamde harde brexitvariant.

Harde of zachte brexit

Het lijkt onmogelijk om een harde Brexit door het parlement te duwen

Maar de laatste dagen klinkt toch een andere toon. De Britse regering ontkomt er niet aan om haar strategie aan te passen. Doordat ze de meerderheid kwijt is, lijkt het onmogelijk om een harde Brexit door het parlement te duwen. Niet in de laatste plaats omdat de Noord-Ierse DUP daar tegen is. Zij hebben immers als belangrijkste eis dat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open blijft, wat niet te rijmen valt met May's harde brexit-eisen.

Daarnaast ruikt de gematigde vleugel binnen de Conservatieve partij haar kans om in de ontstane chaos de brexit-koers van May bij te stellen. Zij willen een zachte Brexit, waarbij de Britten juist wél deel blijven uitmaken van de Europese gemeenschappelijke markt. En zij weten dat hun stem weer volop telt nu May haar meerderheid kwijt is.

De aanloop naar de meest bepalende onderhandelingen sinds de Tweede Wereldoorlog kan haast niet chaotischer. En het is onmogelijk te voorspellen hoe Brexit er uiteindelijk uit gaat zien.

Eerste fase onderhandelingen

Als minister David Davis vanochtend om 11 uur aankomt in Brussel wordt hij ontvangen door Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar namens de Europese Unie. In de eerste fase van de onderhandelingen moeten de Britten en Brussel het eens worden over drie zaken, voordat de EU bereid is om over de toekomstige handelsrelatie te praten. Allereerst moet er een oplossing gevonden worden voor de ruim 3 miljoen EU-burgers in Groot-Brittannië en de 1,2 miljoen Britten in de rest van de EU. Beide partijen willen dat de rechten van deze burgers gegarandeerd worden en hetzelfde blijven als nu. De vraag is vooral hoe dat voor elkaar te krijgen. Brussel wil graag dat het Europese Hof van Justitie toeziet op naleving van die rechten, terwijl de Britten na Brexit niets meer met dat hof te maken willen hebben.

Ten tweede moeten ze het eens worden over de afrekening. De Britse regering heeft tot nu toe nog geen enkele keer een bedrag genoemd dat ze bereid zijn te betalen. Dit omdat onder druk van de Britse tabloidpers elke miljard pond die er nog naar Brussel gaat, zal worden uitgelegd als een afgang. In Brussel circuleren bedragen van tussen de 50 en 100 miljard euro.

Ten derde wil de EU afspraken maken over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, die wat de EU betreft open blijft. De Britten spreken liever van een 'frictionless border', een grens met zo min mogelijk obstakels. Hoe die grens eruit gaat zien hangt af van het soort Brexit waar de Britten op aansturen. Een zeer gevoelige en ingewikkelde kwestie.

Lees ook: De EU moet haar poot stijf houden in de onderhandelingen over de Brexit

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De vraag is niet meer of, maar wanneer er een einde komt aan May's premierschap

Het lijkt onmogelijk om een harde Brexit door het parlement te duwen