Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De applausmachine draait op volle toeren op Chinees volkscongres

Democratie

Leen Vervaeke

President Xi Jinping en achter hem premier Li Keqiang bij de openingssessie van het Nationale Volkscongres. © EPA

Sprekers op het Chinese Volkscongres hebben het over economie en vervuiling. Nauwelijks over de machtsuitbreiding van de president. Maar in de Chinese politiek gaat het soms juist om wat níet gezegd wordt.

Een bescheiden economische groei van 6,5 procent, een ambitieuze hervormingsagenda en een felle strijd tegen armoede en vervuiling: dat zijn de Chinese politieke prioriteiten voor 2018. Dat meldde premier Li Keqiang gisteren aan het Nationale Volkscongres, dat deze week de machtsuitbreiding van president Xi bezegelt. Maar tussen de beleidsplannen door was het al Xi wat de klok sloeg.

Lees verder na de advertentie

Het Nationale Volkscongres van China is een ceremonieel parlement, dat zo'n drieduizend vertegenwoordigers uit het hele land telt en één keer per jaar in Peking bijeenkomt. De vertegenwoordigers, indirect verkozen uit door de Communistische Partij goedgekeurde kandidaten, hebben slechts beperkte invloed op het politieke proces. Op de bijeenkomst in Peking, die twee weken duurt, fungeren ze vooral als applausmachine.

Tijdens de twee uur durende presentatie van het werkrapport werd premier Li Keqiang veertig keer onderbroken door applaus

Wensdroom

Dat bleek ook bij de presentatie van het werkrapport van de Chinese regering door premier Li Keqiang, waarmee het Volkscongres traditioneel wordt geopend. Tijdens de twee uur durende presentatie werd de Chinese staatsman veertig keer onderbroken door applaus.

In het werkrapport toont de Chinese overheid zich voorzichtig optimistisch over 2018: ze voorziet een bescheiden economische groei van 6,5 procent van het bnp, relatief gezien het laagste groeicijfer sinds 1990. Dat komt, aldus Li Keqiang, doordat de Chinese overheid in 2018 van plan is zijn uitgaven te beperken, de hoge schuldgraad terug te schroeven, de overcapaciteit van steenkool en staal aan te pakken en strenger toe te kijken op financiële regels. Liever een gezonde economie dan meer groei.

Daarnaast richt China in 2018 al zijn pijlen op innovatie, het uitroeien van armoede en tegengaan van lucht-, water- en grondvervuiling. De plannen van Li klinken bij momenten meer als een wensdroom dan als een beleidsplan. "We ondernemen actie om een mooi China op te bouwen, waar de lucht blauw is, het land groen en het water helder."

Dertien keer Xi

De voornemens van Li klinken ook regelmatig bekend in de oren. Een groot deel ervan stond ook al in het werkrapport van vorig jaar. "Van die voornemens is maar weinig uitgevoerd", zegt Christopher Balding, adjunct-hoogleraar aan de Peking University HSBC Business School. "Ze zeggen nu dat ze de Chinese markt zullen openstellen voor buitenlandse banken, maar dat zeggen ze al bijna twintig jaar. Je moet Chinese politici beoordelen op wat ze doen, niet op wat ze zeggen."

De regering is bezorgd om het volk, dat is een goede zaak. Xi is een zeer sterke leider.

Dan Xiaoming, afgevaardigde uit Hunan

Maar soms vallen Chinese politici juist op door wat ze niét zeggen. Zo spreekt Li Keqiang in zijn hele werkrapport met geen woord over de geplande grondwetswijziging die toelaat dat president Xi na zijn tweede ambtstermijn aan de macht blijft. Het is Wang Chen, secretaris-generaal van het Volkscongres, die de grondwetswijziging kort bespreekt. "Die versterkt en perfectioneert de leiderschapsstructuur van ons land", zegt hij. Hij krijgt luid applaus.

Indirect benadrukt Li, wiens positie verzwakt is, wel degelijk de macht van president Xi. In het werkrapport van vorig jaar liet hij Xi's naam acht keer vallen, dit jaar doet hij dat dertien keer, blijkt uit een telling van The Wall Street Journal. Daarmee is Xi de meest vermelde Chinese leider in een werkrapport sinds Mao Zedong, de totalitaire partijvoorzitter met wie hij steeds vaker wordt vergeleken.

Goed gedrild

Dat de machtsuitbreiding van Xi wordt goedgekeurd, lijdt geen twijfel. Het Volkscongres heeft nog nooit een partijvoorstel afgekeurd, en ook de 2980 vertegenwoordigers van deze legislatuur zijn goed gedrild. "De regering is bezorgd om het volk, dat is een goede zaak", zegt Dan Xiaoming, een afgevaardigde uit Hunan, op de trappen voor de Grote Hal van het Volk. "De grondwet moet aangepast worden nu de tijden veranderen. Xi is een zeer sterke leider."

Erg spannend wordt het dus niet, als er aanstaande zondag over de grondwetswijziging wordt gestemd. Al is het weer letten op de details: als een kleine minderheid van de vertegenwoordigers zich onthoudt of tegenstemt, wijst dat op onvrede binnen de partij-elite. Ter vergelijking: toen de presidentiële tweetermijnenlimiet in 1982 in de grondwet werd geschreven, waren er 2963 ja-stemmen, tien nee-stemmen en zeventien onthoudingen.

Ook is het uitkijken naar de herschikking van de Staatsraad, de Chinese regering. Verwacht wordt dat Xi verschillende vertrouwelingen tot minister zal benoemen, om daarmee nog meer macht naar zich toe te trekken.

Lees ook: Eindelijk krijgt Xi Jinping de vrije hand om China te hervormen. Maar wat is hij van plan?

Deel dit artikel

Tijdens de twee uur durende presentatie van het werkrapport werd premier Li Keqiang veertig keer onderbroken door applaus

De regering is bezorgd om het volk, dat is een goede zaak. Xi is een zeer sterke leider.

Dan Xiaoming, afgevaardigde uit Hunan