Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Commissie wil grotere rol voor EU in defensiebeleid van lidstaten

Home

Marno de Boer

© AFP

De Europese Unie moet meer aan defensie doen. Dat is de teneur van een serie plannen die de Europese Commissie woendag presenteerde. ‘Europeanen verwachten bescherming van hun Unie. Het is tijd dat we resultaten laten zien,’ aldus Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker.

Het eerste plan gaat om samenwerking bij onderzoek en ontwikkeling van wapensystemen. Volgens de Commissie krijgen landen nu geen waar voor hun geld, omdat ze dat grotendeels op eigen houtje uitgeven. Zo zouden er in Europa zeventien verschillende tanks in gebruik zijn, in tegenstelling tot één type in de Verenigde Staten. Van die zeventien types zijn er overigens maar vier in de afgelopen decennia ontwikkeld door leden van de Europese Unie. Het hoge aantal komt vooral door nieuwe Oost-Europese lidstaten die nog veel voertuigen uit de communistische tijd hebben staan.

Lees verder na de advertentie

De Commissie wil een eigen pot met geld om gezamenlijk onderzoek naar wapens te financieren. Tot 2020 is er in totaal 90 miljoen euro beschikbaar. Daarna besluiten landen over een nieuw zevenjarig EU-budget. De Commissie hoopt dat zij dan jaarlijks 500 miljoen euro beschikbaar stellen voor door de Commissie geleide projecten.

Om na het onderzoek ook de bouw van prototypes gezamenlijk te financieren, moet er een tweede fonds van jaarlijks een miljard euro komen. De Commissie wil daaruit twintig procent van de kosten dragen als het om projecten gaat waarbij landen samen een wapen ontwikkelen.Het criterium voor dit fonds is dat minimaal drie bedrijven uit twee verschillende landen meedoen.

Eurofighter

Zulke samenwerking gebeurt overigens nu al regelmatig. Als goede voorbeelden noemt de Commissie de door Duitsland, Italië, Groot-Brittannië en Spanje ontwikkelde straaljager Eurofighter, en raketten van het Brits-Frans-Italiaanse consortium MBDA. De Commissie gaat niet in op de vraag hoe dergelijke projecten na een Brexit doorgang kunnen vinden.

Naast het wapenfonds kwam de Commissie ook met een scenarioschets over de toekomst van de Europese defensiesamenwerking rond 2025. Dat is niet bedoeld om concrete maatregelen aan lidstaten op te dringen, zei EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini. “Het is een bijdrage aan het debat. We presenteren een menu met ideeën die uitgevoerd kunnen worden.”

Drie scenario's

In het eerste scenario werken lidstaten vooral op ad-hoc basis samen. Landen met de meest capabele legers leiden militaire missies, de EU stimuleert samenwerking tegen terrorisme of cyberdreigingen, en het Europese defensiefonds stimuleert de gezamenlijke ontwikkeling van wapens.

In een tweede scenario kan de EU ook zelf militaire missies ondernemen. De grote lidstaten stellen militairen beschikbaar nadat er is besloten tot een gezamenlijke operatie. De EU krijgt een eigen commandostructuur, die de inzet van gezamenlijk ontwikkelde wapens coördineert.

In een derde scenario kan de EU zelf veeleisende operaties uitvoeren, zoals marinemissies in vijandelijk gebied of interventies tegen terreurgroepen. Landen stellen bij toerbeurt legereenheden beschikbaar die onder EU-vlag snel in actie kunnen komen. Transportvliegtuigen, maritieme patrouillevliegtuigen en communicatieapparatuur worden gezamenlijk aangekocht. Op Europese militaire academies leren officieren op dezelfde manier na te denken.

Ook in dit derde scenario zal de EU de Navo niet vervangen, benadrukte Mogherini. De EU kan missies buiten het eigen grondgebied ondernemen, maar doet niet aan collectieve verdediging. De meeste lidstaten regelen dat namelijk via de Navo, terwijl Finland, Oostenrijk, Zweden, Malta en Ierland neutraal zijn.

De toekomstvisie op Europese defensie zegt niets over samenwerking met Europese landen die wel lid van de Navo maar niet van de EU zijn, zoals Noorwegen en straks Groot-Brittannië. Deze twee landen spelen een belangrijke rol bij luchtpatrouilles boven de Atlantische Oceaan, iets waar de Commissie EU-vliegtuigen voor wil kopen.

Nederland organiseert de gezamenlijke Europese aankoop van transportvliegtuigen bijvoorbeeld ook via de Navo, in de hoop dat Noorwegen zich bij het project aansluit.

Lees ook dit artikel uit december 2016 over de defensieplannen van de Europese Unie: Wie neemt de Europese defensie serieus?



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie