Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Catalaanse burgemeesters bevinden zich in een ingewikkelde spagaat

Democratie

Alex Tieleman

Catalanen met hun vlag tijdens La Diada in Barcelona. © REUTERS

Spanje Catalaanse burgemeesters die het referendum faciliteren moeten zich straks voor de rechter verantwoorden.

Wie gisteren de viering van de Catalaanse feestdag La Diada zag, zou bijna denken dat heel Catalonië staat te trappelen om zich af te scheiden van Spanje. Het jaarlijks terugkerende stukje regiofolklore is de afgelopen edities door separatistische politici dan ook behendig omgevormd tot een regelrechte onafhankelijkheidsmars.

Lees verder na de advertentie

Het aangekondigde onafhankelijkheidsreferendum op 1 oktober moet het voorlopige hoogtepunt worden voor de separatistische regioregering van president Puigdemont, terwijl de Spaanse premier Rajoy hem ondertussen met dreigende taal om de oren slaat dat hij daar beter vanaf kan zien.

Pro-af­schei­dings­par­tij­en behaalden in de kleine gemeenten bij de laatste re­gio­ver­kie­zin­gen Noord-Ko­re­aan­se uitslagen

Maar terwijl op hoog niveau wordt gebakkeleid, moeten er straks belangrijke knopen worden doorgehakt door de Catalaanse burgemeesters. Zij moeten de gewetenskeuze maken wat en wie zij gehoorzamen: de woensdag onder veel tumult aangenomen referendumwet van het Catalaanse parlement, of die van Spanje's hoogste juridische instantie het Constitutionele Hof dat de wetgeving direct de volgende dag tot illegaal bestempelde.

Loyale achterban

Een recente peiling in opdracht van de krant El País laat zien dat 56 procent van de Catalanen het aangekondigde referendum als ongeldig beschouwd. Zeven op de tien Catalanen wil wel een legaal referendum waarbij een kleine minderheid dan voor onafhankelijkheid zou stemmen.

Hoewel de juridische hiërarchie op het eerste gezicht zonneklaar lijkt, is dit niet zo vanzelfsprekend voor de separatistische burgemeesters die met name in kleine gemeenten in het Catalaanse binnenland huizen. Hier is de loyale achterban van het separatistisch project te vinden. Pro-afscheidingspartijen behaalden hier bij de laatste regioverkiezingen Noord-Koreaanse uitslagen. Maar als deze burgervaders het referendum faciliteren, moeten zij zich volgens Rajoy voor de rechter verantwoorden.

De tegenstanders van afscheiding van Spanje zitten met name aan de kust en in de grote steden waar veel migratie uit andere delen van Spanje en van elders plaatsvond. Burgemeesters uit grote gemeenten als Lleida en Tarragona hebben al aangekondigd juist niet mee te werken op 1 oktober. Als zij echter de daad bij het woord voegen overtreden zij de referendumwetgeving.

Beslissende rol

De Catalaanse burgemeesters bevinden zich zo in een ingewikkelde spagaat. Separatistische kopstukken als Puigdemont en parlementsvoorzitter Forcadell hebben hun politieke lot aan het referendum verbonden en zijn bereid juridische consequenties te accepteren. Maar het en masse oppakken van lokale burgervaders zal Madrid op de lange termijn niet verder helpen. De separatisten zullen namelijk garen spinnen bij dit soort beelden die een diepgeworteld en nog steeds levend sentiment uit Franco-jaren voeden toen de Catalaanse cultuur botweg onderdrukt werd.

Het en masse oppakken van lokale burgervaders zal Madrid op de lange termijn niet verder helpen

Het zou de Catalaanse hoofdstad Barcelona wel eens kunnen zijn die een beslissende rol gaat spelen bij het referendum. En niet alleen omdat hier een op de vijf potentiële Catalaanse stemmen (een half miljoen) te verdelen zijn.

De linkse burgemeester van Barcelona Ada Colau is namelijk wel voor een legaal referendum, maar maakt geen deel uit van het separatistische kamp. Zij liet al weten enerzijds niet de gebruikelijke stemlocaties van de gemeente beschikbaar te stellen, maar tegelijkertijd alles in het werk te zullen stellen zodat er gestemd kan worden. Hoe deze cryptische 'derde weg' er in de praktijk uitziet, zal moeten blijken.

Lees ook: In Spanje is het alweer Catalonië tegen de rest.
En de column van Ger Groot: Onafhankelijkheid is ook niet alles.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Pro-af­schei­dings­par­tij­en behaalden in de kleine gemeenten bij de laatste re­gio­ver­kie­zin­gen Noord-Ko­re­aan­se uitslagen

Het en masse oppakken van lokale burgervaders zal Madrid op de lange termijn niet verder helpen