Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Blok kan door, maar debat legt ideologische verschillen in coalitie bloot

Democratie

Wendelmoet Boersema

Minister Stef Blok tijdens het debat over zijn omstreden uitspraken over de multiculturele samenleving en Suriname. © ANP

VVD-minister Stef Blok van buitenlandse zaken zit er nog. Coalitiepartners D66, ChristenUnie en CDA steunden woensdag een motie van wantrouwen niet.

Daarmee lijkt de politieke schade voor de coalitie hersteld. Maar het ideologische verschil tussen VVD’er Blok en de andere drie regeringspartijen werd pijnlijk duidelijk.

Lees verder na de advertentie

D66 en ChristenUnie beloofden er vooraf scherp in te gaan. Toch tekende de uitkomst van het debat zich woensdag snel af. Beide coalitiepartners bleken niet bereid tot een kabinetscrisis vanwege Bloks uitspraken. De minister zei begin juli op een besloten bijeenkomst onder meer dat hij geen multiculturele samenleving kent waar mensen vreedzaam samenleven, en dat het ‘waarschijnlijk diep in onze genen zit dat we niet goed in staat zijn om een binding aan te gaan met ons onbekende mensen’.

Blok leek zich te verschuilen achter ambtelijk taalgebruik en analyses over de in­te­gra­tie­pro­ble­ma­tiek

Pessimistisch zelfbeeld

Na een moeizaam bevochten knieval hielden D66, CU en CDA hun vertrouwen in de VVD-minister. Denk-Kamerlid Tunahan Kuzu diende na uren debatteren een motie van wantrouwen in, die steun kreeg van GroenLinks, SP, PvdA en Partij van de Dieren. Daarmee liep de minister wel enige averij op. Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver is Blok nu ‘vleugellam’.

Blok had een slechte start in het debat. Hij leek zich te verschuilen achter ambtelijk taalgebruik en analyses over de integratieproblematiek, in heel wat minder prikkelende bewoordingen dan zijn gewraakte uitspraken. Hij herhaalde zijn eerdere excuses; hij had zijn woorden onzorgvuldig gekozen.

Maar daar zat voor de coalitiepartners de pijn niet. D66, CU en vooral het CDA delen het besef dat integratie van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving lang niet altijd probleemloos verloopt. En dat er soms grote spanningen zijn. De pijn zat echter, zo bleek uit hun betogen, vooral in Bloks pessimistische mensbeeld. “Als het onvermogen tot vreedzaam samenleven in de genen zit, dan is alle inspanning zinloos”, concludeerde CU-voorman Gert Jan Segers. “En dat kan ik dan weer niet geloven.” En even later: “Ik wil toch vooral de hoop laten doorklinken.”

Alexander Pechtold (D66) trapte af: “Juist in deze tijden van Trump en Poetin moeten we uitdragen dat diversiteit en verbondenheid ons sterker maken.” Hij noemde de uitspraken ‘een bewindspersoon onwaardig’. Ook CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma vroeg zich af, hoe Blok dit ‘hele sombere mens- en maatschappijbeeld kan rijmen met het kabinetsbeleid dat hij elke dag uitvoert.” Het CDA ziet volgens hem de mens als een sociaal wezen, ook in de omgang met onbekende anderen.

Volgens VVD-frac­tie­voor­zit­ter Klaas Dijkhoff moet de discussie over integratie mogelijk blijven zonder verboden van de ‘deugbrigade’

Politiek dilemma

De VVD-minister leek vooral de indruk weg te moeten nemen dat hij geen ‘vertrouwen in de toekomst’ heeft, zoals de titel van het regeerakkoord tussen de vier partners luidt. Niet voor niets haalde Pechtold deze tekst aan. Dat stelde Blok voor een politiek dilemma: terugkomen op wat hij vindt en daarmee aan geloofwaardigheid inboeten. Of vasthouden aan de inhoud en daarmee de coalitievrede op het spel zetten.

Bloks partijgenoot en VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zag het probleem niet zo. Hij zou zich zelf niet zo uitdrukken, maar de discussie over integratie moet volgens hem mogelijk blijven zonder verboden van de ‘deugbrigade’.

Uiteindelijk deed Blok wat de coalitiepartners van hem eisten. Eerst probeerde hij hen en oppositieleiders Klaver (GroenLinks) en Asscher (PvdA) nog tevreden te stellen met een kleine terugtrekking. “Ik had het debat over genetica moeten overlaten aan wetenschappers, omdat het allerlei niet gewenste connotaties met zich meebrengt.” Daarna zakte hij toch in de spagaat en stelde: “Als ik het niet had moeten zeggen, dan vind ik het ook niet.” Die draai bleek genoeg om zijn ‘valse start’, in de woorden van Pechtold, achter zich te laten.

Lees ook: Stef Blok ging er als politicus altijd al met gestrekt been in

Kwamen de standpunten van minister Blok uit de lucht vallen of hapert het publieke geheugen?

Deel dit artikel

Blok leek zich te verschuilen achter ambtelijk taalgebruik en analyses over de in­te­gra­tie­pro­ble­ma­tiek

Volgens VVD-frac­tie­voor­zit­ter Klaas Dijkhoff moet de discussie over integratie mogelijk blijven zonder verboden van de ‘deugbrigade’