Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Blok hoopt in Moskou de dialoog open te houden

Democratie

Marno de Boer

Minister van buitenlandse zaken Stef Blok is aangekomen in Moskou voor een ontmoeting met zijn Russische collega Sergei Lavrov. © AFP

Een doorbraak is niet te verwachten tussen Nederland en Rusland. Minister Stef Blok is allang blij met een open gesprek. Blok koestert geen hoge verwachtingen voor zijn bezoek aan Rusland vandaag. 

Eerder deze week zei de minister van buitenlandse zaken dat hij het gesprek met zijn Russische collega Sergej Lavrov als een succes beschouwt indien hij 'alle punten van zorg openlijk kan bespreken'.

Lees verder na de advertentie

MH17

Het meest gevoelige onderwerp blijft de nasleep van de vliegramp met vlucht MH17. Nederland klaagt al jaren dat Rusland het werk van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het Openbaar Ministerie in twijfel trekt. Op dit moment is er een soort stilte voor de storm. Het journalistieke onderzoekscollectief Bellingcat schreef eind vorig jaar dat de stemmen van twee mannen die het OM zoekt van Russische generaals zijn. Het is dus goed mogelijk dat er op enig moment een arrestatiebevel voor hoge Russische militairen naar buiten komt. Blok is dan alvast in Moskou geweest voordat de spanningen nog verder oplopen.

Ondanks alle pijnpunten is het niet alleen maar kommer en kwel tussen Nederland en Rusland

Een echte oplossing rond MH17 is niet in zicht. Nederland en Rusland hebben in de zomer van 2014 beiden direct hoog ingezet. Premier Mark Rutte beloofde 'alles in het werk te stellen' om de daders te berechten. Maar landen leveren hun eigen militairen niet graag uit. Toen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in het verleden passagiersvliegtuigen neerschoten, vonden er ook geen processen plaats. Gebruikelijker is een soort halfslachtig excuus en een schadeloosstelling voor de nabestaanden. Maar ook die stap lijkt voor Rusland lastig te zetten. Dan zou Moskou moeten toegeven dat het in 2014 Oekraïne is binnengevallen. Rusland beweert juist dat lokale opstandelingen daar tegen de regering in Kiev vechten.

Syrië

Hoewel de internationale spanningen rond Syrië hoog oplopen, is dit voor Nederland een diplomatiek minder gevoelig onderwerp. Rond MH17 moet Den Haag zelf het voortouw nemen, over Syrië zal de minister het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie uitdragen. Blok zal tegen dovemansoren herhalen dat er een onafhankelijk onderzoek naar de daders van de recente gifgasaanval in Syrië moet plaatsvinden, en dat president Assad dient te vertrekken.

Skripal

Het is gebruikelijk dat een nieuwe minister van buitenlandse zaken een rondje maakt langs belangrijke internationale collega's. Een reis naar Moskou stond al in de agenda van Halbe Zijlstra, maar door zijn aftreden is het bezoek vertraagd. Ondertussen is ook de aanslag op de in Groot-Brittannië woonachtige Russische dubbelspion Sergej Skripal aan het lijstje van gespreksonderwerpen toegevoegd. Blok zal zijn keuze verdedigen om uit solidariteit met Groot-Brittannië Russische diplomaten uit te wijzen. Erg warme contacten onderhielden Nederland en Rusland toch al niet. Het laatste bezoek dateert van 2015, toen Koenders naar Moskou toog.

Samenwerking

Ondanks alle pijnpunten is het niet alleen maar kommer en kwel tussen Nederland en Rusland. Beide landen werken op bepaalde terreinen wel degelijk samen, zei Blok deze week. Als voorbeeld noemde hij de wens om de nucleaire deal met Iran intact te houden. De Verenigde Staten zinspelen op een terugtrekking uit dit akkoord, zodat zij Iran daarna harder kunnen aanpakken. Als tijdelijk lid van de VN-Veiligheidsraad is Nederland dit jaar ook voorzitter van een sanctiecomité voor Noord-Korea. Blok zegt dat hij hier ook nog steeds met Rusland kan samenwerken.

Ondertussen onderhouden Nederland en Rusland gewoon een economische relatie. Vorig jaar groeide de Nederlandse export naar Rusland voor het eerst in drie jaar weer. Door een afname van de gaswinning in Groningen neemt ook de Nederlandse import van Russisch aardgas toe. Op dit terrein hebben Den Haag en Moskou nog een punt van overeenstemming. Beide landen vinden dat de Europese Commissie zich niet moet bemoeien met een omstreden geplande onderzeese gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. In dat project is ook het Nederlandse staatsbedrijf Gasunie aandeelhouder.

Lees ook: Hoe trekt Stef Blok de relatie met Rusland uit het slop?

De betrekkingen met Moskou staan zwaar onder druk. Voor de nieuwe minister van buitenlandse zaken zetten drie Ruslandkenners wegwijzers in het mijnenveld.

Deel dit artikel

Ondanks alle pijnpunten is het niet alleen maar kommer en kwel tussen Nederland en Rusland