Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Angst regeert in Zimbabwe: ‘Hier heerst stilte voor de storm’

Democratie

Erik van Zwam

Pastor Evan Mawarire, nadat hij eind januari werd vrijgelaten uit de gevangenis. © Reuters
Interview

President Mnangagwa van Zimbabwe zei dit weekend het leger in te zullen zetten tegen demonstranten. Ook  stuurde hij vier topgeneraals met pensioen. Pastor Evan Mawarire, voorman van de protesten, vreest voor de toekomst.

Evan Mawarire moet woensdag voor de rechtbank in Harare verschijnen. Het gezicht van de protestbeweging in Zimbabwe, kortweg pastor Evan genoemd, wordt beschuldigd van het omverwerpen van de regering, verstoring van de openbare orde en aanzetten tot geweld. Zijn proces begint onder een voor hem ongunstig gesternte. “Er heerst een zeer gespannen sfeer in Zimbabwe op dit moment”, vertelt hij telefonisch. “Angst regeert. Het lijkt de stilte voor de storm.”

Lees verder na de advertentie

Die storm werd volgens Mawarire afgelopen weekend aangekondigd door president Emmerson Mnangagwa, toen die duizenden leden van zijn partij Zanu PF toesprak in Mwenezi, in het diepe zuiden van Zimbabwe. De president beloofde de massale protesten tegen de verhoging van de brandstofprijzen en de hoge kosten van levensonderhoud als gevolg van de gierende inflatie hard aan te pakken. “Hij bedreigde dokters, advocaten, vakbondsleiders en de oppositie. Hij beloofde het leger in te zetten om iedereen een vreselijk pak slaag te geven. Dat geldt dus ook voor mij”, zegt pastor Evan. Maar na het weekend is het vooralsnog rustig.

Mnangagwa heeft zichzelf dit weekend ontmaskerd, hij laat zijn ware gezicht zien

Pastor Evan Mawarire

Mnangagwa keerde zich tegen de aanhoudende ‘stay-away’-protesten, waarbij personeel van scholen en ziekenhuizen wegblijven van hun werk. Pastor Evan was de initiator van deze acties. In 2016 verwierf hij grote bekendheid met een YouTube-video waar hij aan de hand van de kleuren van de vlag van Zimbabwe de deplorabele situatie in zijn land beschreef, maar de kleuren ook symbool maakte voor een hoopvolle toekomst. Het was een gloedvol betoog vergelijkbaar met de manier waarop de voormalige Amerikaanse president Obama kan speechen.

Alles bij het oude

President Robert Mugabe ruimde het veld in 2017, tot grote vreugde van de bevolking. Zijn rechterhand Emmerson Mnangagwa nam het presidentschap over, gesteund door legerleider Constatino Chiwenga die vice­president werd. Ze beloofden verandering, economisch en politiek.

Anderhalf jaar later concludeert pastor Evan dat er geen andere wind waait in zijn land. De oproep van de president afgelopen zaterdag om geweld te gebruiken tegen oppositie en demonstranten is voor Evan Mawarire het bewijs dat alles bij het oude is gebleven. “Mnangagwa heeft zichzelf dit weekend ontmaskerd. Hij laat zijn ware gezicht zien.”

Mawarire is ook verontrust over het aan de kant schuiven van vier generaals door de president afgelopen maandag. “Ze hadden net promotie gemaakt en nu worden ze met pensioen gestuurd.” Het lijkt er op dat president Mnangagwa zijn macht consolideert. De vier generaals waren vertrouwelingen van de vorige president Mugabe en van de huidige vicepresident Chiwenga. Ze worden vervangen door militairen uit de geboortestreek van Mnangagwa, vertrouwelingen van hem.

De president lijkt zijn kans schoon te zien nu zijn vicepresident al enige weken het land uit is voor een medische behandeling. Chiwenga zou in India zijn.

Geruchten gonzen

“Het is de vraag of het aan de kant schuiven van die vier generaals is gebeurd met steun van Chiwenga, zijn vicepresident, die Mnangagwa anderhalf jaar geleden als legerleider aan de macht hielp.” Zo niet dan ontstaat er een gecompliceerde machtsverhouding in Zimbabwe.

Vanaf begin deze maand gonsde het van de geruchten in Zimbabwe: de president  zou door het parlement uit zijn ambt worden gezet. Of: de militairen zouden hem willen afzetten. Mnangagwa was in het buitenland bij de top van de Afrikaanse Unie in Addis Abeba en daarna zou hij naar Davos gaan voor het World Economic Forum, maar hij vloog ijlings terug.

“Mnangagwa sprak bij thuiskomst onmiddellijk zijn steun uit aan het leger dat zich schuldig heeft gemaakt aan vele wandaden tegen demonstranten in Zimbabwe de afgelopen maand”, vat Evan Mawarire de gebeurtenissen van de afgelopen dagen samen. 

Hoe dit verder gaat weet niemand, zegt hij. Zelf is Mawarire sinds 2,5 week vrij op borgtocht. “Ik word overal gevolgd door veiligheidsdiensten”, vertelt hij. Hij kan zich moeilijk vrij bewegen. “Maar ik weiger om bang te zijn”, zegt hij resoluut. Met dat gevoel gaat hij vandaag naar de rechtbank.

Lees ook:

Oppositie in Zimbabwe laat de wonden zien

Sinds kort is de dagenlange internetblokkade in Zimbabwe opgeheven. Op sociale media verschijnen nu foto’s van mishandelde activisten en oppositieleden. 

Deel dit artikel

Mnangagwa heeft zichzelf dit weekend ontmaskerd, hij laat zijn ware gezicht zien

Pastor Evan Mawarire