Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Als zelfs het kabinet de aangepaste inlichtingenwet beter vindt, waarom dan stoppen met het referendum?

Democratie

Nicole Besselink

Partijen van buiten de coalitie raakten vanavond tijdens het debat over de referendumuitslag niet uitgepraat over de zegeningen van het instrument. © ANP

Je moet de volumeknop haast wat omhoog draaien, maar dan valt het te horen: het kabinet vindt dat de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) er door het referendum op vooruit is gegaan. 

Premier Mark Rutte zei vrijdag dat hij ‘eigenlijk wel tevreden’ is met de aangepaste wet. En volgens minister Kajsa Ollongren (D66, binnenlandse zaken) is de nieuwe Wiv ‘inderdaad beter in onze ogen’. Waarom dan stoppen met het referendum, vraagt de oppositie zich af.

Lees verder na de advertentie

Partijen van buiten de coalitie raakten vanavond tijdens het debat over de referendumuitslag niet uitgepraat over de zegeningen van het instrument. “Mensen spraken een maand inhoudelijk over de wet in een brede maatschappelijke discussie op niveau”, aldus PVV-Kamerlid Martin Bosma. “Was het niet geweldig?” Ook volgens GroenLinkser Kathalijne Buitenweg heeft het referendum ‘zijn nut bewezen’. “Mensen zijn zich meer bewust geworden van privacy.”

Vóór-kamp

Bovendien ging het nu beter dan twee jaar geleden bij het referendum over het Oekraïene-verdrag, betoogde de oppositie. Zo is 50Plus-voorman Henk Krol te spreken over het laten samenvallen van het referendum met de raadsverkiezingen. “Dat bespaart kosten en verhoogt de opkomst.” Thierry Baudet van Forum voor Democratie wees op het opkomstpercentage van 52 procent, tegenover 32 procent bij het Oekraïene-verdrag.

Ollongren liet al die steun­be­tui­gin­gen voor wat ze waren

De sympathie voor het referendum groeit, concludeerde ook PVV’er Bosma. In zijn enthousiasme rekende hij fervente referendumtegenstanders voor het gemak ook tot het vóór-kamp. Hij noemde Rutte, die de gewijzigde wet als ‘goed’ kwalificeerde. Hij haalde minister Bruno Bruins (VVD) van volksgezondheid aan, die vorige week voor de camera zei de donorwet een geschikt referendum-onderwerp te vinden. En ook de SGP rekende Bosma tot de ‘bekeerlingen’.

Voorstander van referenda zal de SGP nooit worden, zei Kamerlid Roelof Bisschop daarop beslist, maar zolang het instrument beschikbaar is, heeft de partij er mee te maken. En ja, toegegeven, Bisschop is ‘zéér benieuwd’ naar een referendum over de donorwet, een voorstel waar zijn partij in beide Kamers tegen stemde. De inlichtingenwet leende zich volgens de SGP’er ‘absoluut niet’ voor een referendum. “Te complex. Maar een donorwet raakt iedereen rechtstreeks.”

Onvolwassen

Het verst in zijn pleidooi vóór referenda ging SP’er Ronald van Raak. Hij meent dat referenda ‘keihard nodig’ zijn omdat de parlementaire democratie ‘onvolwassen’ is en onvoldoende naar de wensen van de bevolking luistert. Het feit dat de Kamer in grote meerderheid voor de inlichtingenwet stemde, maar diezelfde wet op een ‘nee’ kon rekenen bij het referendum, moet de Kamer voelen als ‘een flinke klets tegen het eigen gezicht’.

Behalve een lofzang op het referendum liet de oppositie ook een oproep tot bezinning horen, gericht aan de Eerste Kamer. Die buigt zich momenteel over de intrekkingswet die regelt dat het raadgevend referendum verdwijnt. “Ik roep Eerste Kamerleden op om hun taak als chambre de réflexion serieus te nemen”, zei Baudet. “Misschien is er nog tijd voor bezinning”, aldus PvdA-Kamerlid Attje Kuiken.

Ollongren liet al die steunbetuigingen voor wat ze waren. Haar doel was steun vergaren voor de wijzigingen die ze in de inlichtingenwet heeft aangebracht. Bijval vond ze vooral bij de vier coalitiepartijen. Het CDA is blij dat de wet per 1 mei ingaat, D66 dat het kabinet een manier heeft gevonden om gehoor te geven aan de miljoenen nee-stemmen. “Ik vind dat het kabinet daarin is geslaagd”, zei D66’er Kees Verhoeven, in een vorig leven nog tegenstander van de wet.

Lees ook:

Afschaffingswet referendum is ‘niet fraai’, zeggen experts

Zeven deskundigen deelden onlangs hun opvattingen over het afschaffen van het referendum met de Eerste Kamer. Geen van hen is te spreken over de procedure.

Meer referenda staat gelijk aan meer frustraties

De wet op het raadgevend referendum staat op het punt van afschaffing. Columnist Ger Groot legt uit waarom hij er geen traan om zal laten

Deel dit artikel

Ollongren liet al die steun­be­tui­gin­gen voor wat ze waren