Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Als Kamerlid ook nog een bedrijf runnen? ‘Dat is niet te doen’

Democratie

Nicole Besselink

© ANP

Valt het Kamerlidmaatschap te combineren met een baan als ondernemer, zoals VVD-Kamerlid Wybren van Haga deed? Nauwelijks, leert een ronde langs ervaringsdeskundigen. ‘Ik zou niet weten waar ik de tijd vandaan moest halen.’

Af en toe klimt hij nog op de steiger en drinkt hij koffie op de zaak, aan meer komt Roy van Aalst niet toe. “Het Kamerlidmaatschap vergt nogal wat tijd”, vertelt de PVV’er, die vandaag toevallig zelf de telefoon opneemt op kantoor. Hij belandde na de laatste verkiezingen in de Tweede Kamer en heeft het werk bij zijn gevelbekledingsbedrijf in Enschede sindsdien op een laag pitje gezet. Zijn vader heeft nu de leiding.

Lees verder na de advertentie

Op papier is ook Van Aalst (35) nog steeds mede-eigenaar, maar dat bijt volgens hem zijn Kamerwerk niet. “Ik doe geen opdrachten voor overheden en in de Kamer voer ik niet het woord over de bouw. Bovendien worden mijn inkomsten uit het bedrijf in mindering gebracht op mijn vergoeding als Kamerlid." Hij grapt: "Dus je zou ook kunnen zeggen dat ik het slechtst betaalde Kamerlid ben."

"Ik hoor wel eens: ‘Ik heb voor jou gekozen omdat je boer bent, en dan voer je er in de Kamer het woord niet over!’"

Maurits von Martels

In de Kamer zijn in totaal zo'n twintig ondernemers (al dan niet in ruste) te vinden, zo blijkt uit het overzicht van nevenfuncties. VVD-Kamerlid Wybren van Haga geldt daarbij als meest spraakmakende voorbeeld. De vastgoed- en thuiszorgondernemer beheert volgens opgaaf zo'n zestig panden, en een trits BV's. De VVD-integriteitscommissie keurde Van Haga's ‘dubbele petten’ vorige week af en stelde hem voor de keuze: óf fulltime ondernemer óf fulltime Kamerlid.

Het Kamerwerk slokt je op

Farid Azarkan van Denk, die zijn vastgoedadviesbureau vorig jaar na zijn verkiezing als Kamerlid op afstand zette, heeft zich verbaasd over de hoeveelheid werk die Van Haga naast zijn Haagse baan wist te verzetten. “Ik vind het wel knap als iemand dat kan. Ik zou niet weten waar ik de tijd vandaag moest halen. Al helpt het natuurlijk als je met 33 man in een fractie zit. Wij moeten alles met z’n drieën doen.”

Zelfs in een grote fractie is het ondoenlijk om er nog een bedrijf naast te leiden, brengt Johan Houwers daar tegenin. De makelaar moest in 2013 de 41-koppige VVD-fractie verlaten nadat hij werd verdacht van hypotheekfraude. Hij keerde in 2015 terug als eenmansfractie; Houvast Makelaars BV liet hij beide keren over aan anderen, overigens zonder de zaak op afstand te zetten. “Je kunt tussendoor een vraag beantwoorden of even doorverwijzen, meer kan gewoon niet. Je bent vijf tot zes dagen van huis, hebt in het weekend partijverplichtingen. Het Kamerwerk slokt je echt helemaal op.”

Tegelijk is het wel hard nodig dat er ondernemers met praktijkervaring de Kamer ingaan, vindt Houwers. Hij hekelt het huidige tijdsgewricht waarin ‘de schijn ook een werkelijkheid is’. Dat schrikt ondernemers af, denkt Houwers. “Als je hun kennis in je midden wilt hebben, moet je accepteren dat ze soms op het snijvlak van de regels opereren. Je moet ze zo lang mogelijk het voordeel van de twijfel gunnen.”

Een grens trekt Houwers bij de portefeuilleverdeling: als militair kun je in de Kamer beter niet over defensie gaan, als makelaar niet over vastgoed. “Dat is niet verstandig. Dan heb je de kans dat mensen zeggen dat je daar in de Kamer alleen maar gaat lobbyen voor jezelf. Je zit in de Kamer voor álle Nederlanders.”

'Ik koos voor je omdat je boer bent'

Ook CDA-Kamerlid en melkveehouder Maurits von Martels, die de dagelijkse leiding van zijn boerderij tegenwoordig bijna geheel aan zijn compagnon overlaat, wil voorkomen dat wordt gedacht dat hij puur voor zijn eigen belangen in de Kamer zit. “Daarom gaat mijn collega in de fractie over landbouw, en ga ik over glastuinbouw. Dat staat verder af van de koeien, varkens en kippen. En ik doe dierenwelzijn, maar dan niet van de landbouw- en huisdieren. Over paarden ga ik weer wel.”

Zo strak wil Azarkan de lijnen niet trekken. Hij voert namens Denk gewoon het woord over wonen. “Ik heb twintig jaar in het vastgoed gewerkt. Ik was afdelingsdirecteur bij de Rijksgebouwendienst. Ik heb er heel veel kennis van. Het zou natuurlijk zonde zijn als ik die niet gebruik. Daarbij heb ik niet de illusie dat ik de wetgever met onze drie zetels meteen kan beïnvloeden. Zo machtig is Denk nu ook weer niet.”

Von Martels, vorig jaar met voorkeursstemmen verkozen, krijgt soms teleurgestelde reacties vanuit zijn achterban. “Ik hoor wel eens: ‘Ik heb voor jou gekozen omdat je boer bent, en dan voer je er in de Kamer het woord niet over!’ Dat kan ik wel uitleggen. En, zeg ik dan, ik praat in de fractie natuurlijk mee. Daar kan ik mijn invloed aanwenden.” Zulke kritiek hoort PVV’er Van Aalst nooit, lacht hij. “Als ik ’s ochtends op kantoor koffie zit te drinken, hoor ik wel eens: ‘Zit jouw broer niet in de politiek?’ Erg relativerend.”

Een baan naast de Kamer, vroeger heel normaal

VVD-Kamerlid Helma Lodders is via haar Lodders BV voor dertig procent eigenaar van een windturbine, collega-VVD’er Han ten Broeke is eigenaar van Piscean Advice BV. Zulke nevenfuncties wekken tegenwoordig wel eens verbazing, anders dan vroeger. Tot enkele decennia geleden werkten Kamerleden bijvoorbeeld ook bij een vakbond, landbouwclub, universiteit of in het openbaar bestuur. Zo combineerde CDA’er Maarten Schakel bijna twintig jaar lang het Kamerlidmaatschap met de burgemeestersketting, tot 1981. Dat is Kamerleden nu te bont – het Haagse werk is steeds meer tijd gaan vergen – maar het mág officieel nog altijd. Enkele beroepen die Kamerleden niét mogen uitoefenen: beroepsmilitair, ambtenaar en nationale ombudsman.

Lees ook: Van Haga komt vaker in problemen

In zijn korte politieke loopbaan had Wybren van Haga al vaker klachten aan zijn broek. 'De VVD-top was not amused.'

Deel dit artikel

"Ik hoor wel eens: ‘Ik heb voor jou gekozen omdat je boer bent, en dan voer je er in de Kamer het woord niet over!’"

Maurits von Martels