Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Academici voor Turkse rechter door steun aan Koerden

Democratie

Melvyn Ingleby

Studenten protesteren, dinsdag, voor de rechtbank in Istanbul, tegen de vervolging van hun hoogleraren en professoren. © AFP

Een rechtszaak tegen Turkse academici die een controversiële petitie tekenden, gaat van start. 'Ieder krijgt tien minuten.'

"Wanneer is die van jou?", vraagt een academicus aan haar collega. Ze begroeten elkaar in een vakbondsgebouw in Istanbul. Twee zoenen en een nerveus lachje. De vraag verwijst dan ook niet naar een aankomend examen, maar naar een rechtszaak.

Lees verder na de advertentie

Zo'n honderd wetenschappers zijn samengekomen bij de vakbond voor een laatste beraad. De meeste mensen in de zaal zijn boven de vijftig. Veel wollen truien, veel brildragers. Ook zijn er waarnemers van Europese ambassades.

Het is de vooravond van het proces tegen de 'academici voor vrede'. Begin 2016 ondertekenden zij een petitie die de Turkse staat beschuldigt van grootscheeps geweld tegen de Koerden in het zuidoosten van Turkije. Dinsdag begon een maanden durende rechtszaak tegen de wetenschappers.

Een stokoude professor neemt het woord. "Neem het van mij aan", bromt hij, "een carrière in de wetenschap betekent problemen. Mijn problemen begonnen al als student, onder Menderes (Turkse premier van 1950 tot 1960, red.). Maar helaas is dit de zwaarste periode ooit."

De ondertekening van de petitie werd vorig jaar door president Erdogan bestempeld als landverraad. Vier wetenschappers die ondertekenden verdwenen vorig jaar al drie weken in de cel, maar werden vrijgesproken door de rechter. Strafrechtelijk waren er obstakels voor vervolging.

De noodtoestand heeft onze vervolging mogelijk gemaakt

Özgür Müftüoglu

Noodtoestand

Die obstakels verdwenen na de coup-poging van juli 2016 waarbij 250 burgers omkwamen. Ankara kondigde de noodtoestand af, die onlangs voor een vijfde keer is verlengd. Dat betekent dat Turkije nog altijd per decreet kan worden geregeerd.

"De noodtoestand heeft onze vervolging mogelijk gemaakt", stelt Özgür Müftüoglu. De 51-jarige professor arbeidseconomie is één van de eerste ondertekenaars van de petitie. Na een zoveelste nooddecreet dit voorjaar verloor hij zijn aanstelling aan de Universiteit van Marmara.

Ontslag is pas het begin, vertelt Müftüoglu. "We zitten zonder inkomsten. Bij overheidsdiensten staat een kruisje achter onze naam. Onze onderzoeksprojecten worden afgezegd en we mogen het land niet uit. We kunnen niet werken, maar we kunnen ook niet weg. Dit leidt tot tragische situaties. Een van de ondertekenaars, Mehmet Fatih Tras, heeft zelfmoord gepleegd."

De petitie is overduidelijk een oproep tot vrede

Özgür Müftüoglu

Daarbovenop komt nu een rechtszaak. Sinds dinsdag staan zo'n honderdvijftig academici terecht voor "het maken van propaganda voor een terroristische organisatie." Volgens de Turkse officier van justitie is de petitie een steunbetuiging aan de PKK, de Koerdische Arbeiderspartij.

De aanklacht benadrukt dat de petitie de Turkse regering beschuldigt van een 'voorbedachte en geplande slachting' van Koerdische burgers, maar daarbij niet ingaat op geweld dat door de PKK gepleegd is. Terroristische aanslagen van de PKK kostten sinds 2015 aan honderden mensen het leven.

"Je kunt niet één element uit de tekst halen", verdedigt Müftüoglu. "De petitie is overduidelijk een oproep tot vrede. Als academici spreken we natuurlijk de regering aan, want zij is verantwoordelijk voor het in stand houden van de rechtsstaat."

De tekst gaat verder na de foto

Özgür Müftüoglu, professor arbeidseconomie © RV

Spandoeken

In die rechtsstaat heeft Müftüoglu overigens weinig vertrouwen. Op de eerste dag van het proces staat hij om negen uur 's ochtends voor het Paleis van Justitie in Istanbul. Het regent. Enkele honderden studenten zijn komen opdagen om hun professoren te steunen. 'De academie zal de macht niet gehoorzamen', staat op een van hun spandoeken. Daaronder: 'De juristen zijn medeplichtig.'

Op de gang van de rechtbank neemt Müftüoglu de planning van de komende maanden door. Zijn eigen proces vindt plaats op 21 december. "Er zit geen logica in de lijst", zucht de academicus. "Niemand snapt wat de procedure is. We krijgen allemaal tien minuten van de rechter, en die tien minuten bepalen je leven."

Wat staat er in de petitie?

Begin 2016 publiceerde de Turkse groep 'academici voor de vrede' de petitie 'Wij nemen geen deel aan deze misdaad'. In Zuidoost-Turkije werd op dat moment hevig gevochten tussen de Turkse regering en de Koerdische PKK. Die organisatie staat in Turkije en het Westen op de lijst van terroristische organisaties.

De petitie stelt dat de Turkse staat haar voornamelijk Koerdische burgers veroordeelt tot honger, deportatie, slachting en schendingen van mensenrechten. Ze eist vredesonderhandelingen met de 'Koerdische politieke beweging'. De tekst maakt geen melding van het geweld dat de PKK gebruikt.

Zo'n tweeduizend academici ondertekenden de tekst, onder wie internationale beroemdheden als Noam Chomsky. In Turkije leidde de petitie tot verontwaardiging. Ondertekenaars werden bespuugd, maar een grote rechtszaak bleef uit. Dinsdag is die alsnog begonnen. De zaak duurt minstens tot april. Zo'n 150 academici staan terecht.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De noodtoestand heeft onze vervolging mogelijk gemaakt

Özgür Müftüoglu

De petitie is overduidelijk een oproep tot vrede

Özgür Müftüoglu