Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Trump als president is zo gek nog niet'

Democratie

© Hollandse Hoogte

Hij zou als president een ramp zijn voor de veiligheid, zo waarschuwen talloze deskundigen. Edward Luttwak vindt zijn ideeën juist verstandig: een einde aan interventies in het Midden-Oosten en de confrontatie met Rusland.

Donald Trump zou helemaal niet zo'n slechte keuze als president zijn, denkt de vooraanstaande Amerikaanse strateeg Edward Luttwak (73). In tegenstelling tot zijn Democratische rivaal Hillary Clinton pleit de controversiële Republikeinse kandidaat voor een einde aan interventies en opbouwmissies in het buitenland. "Ik denk dat Trump een terugtrekking uit hopeloze oorlogen betekent", laat Luttwak voorafgaand aan het interview per e-mail weten. Om zijn argument kracht bij te zetten, stuurt hij een dagelijks nieuwsoverzicht van de Amerikaanse vertegenwoordiging bij de Navo op, vergezeld van het commentaar 'lees dit en oordeel zelf'. In de tekst staan berichten over de oprukkende Taliban in Afghanistan, de aanwezigheid van Islamitische Staat in Libië, waar een westerse coalitie enkele jaren geleden dictator Muammar Kadafi wegbombardeerde, en problemen in Syrië en Irak.

Lees verder na de advertentie

De kritiek op Trump vanuit veiligheidskringen is ongemeen fel. Vijftig oudgedienden uit de Republikeinse Partij schreven zelfs dat hij een gevaar voor de nationale veiligheid vormt.
"Trump is vooral een gevaar voor de ideeën over nationale veiligheid die de brievenschrijvers erop nahouden. Zij zijn de architecten van de oorlog in Irak in 2003, en proberen te ontkennen dat juist hun beleid heeft gefaald.

"Deze mensen willen dat de VS troepen naar Irak en Afghanistan blijven sturen. Dat zou prima zijn als het beleid zou werken, maar de Taliban zijn nu weer terug in Helmand, de provincie waar veel Amerikaanse en Britse militairen het leven lieten.

"De oorlog in Afghanistan is de langste in de Amerikaanse geschiedenis, en we zijn weer terug bij af. Het enige verschil met vijftien jaar geleden is dat er nu een hoop Afghaanse politici en legerofficieren over een goedgevulde bankrekening in Dubai beschikken. Maar de Taliban zijn aan de winnende hand. Alles is verspild.

"Trump stelt hier een aantal coherente ideeën tegenover die het establishment als abject beschouwt. Hij gelooft niet dat het zin heeft miljarden uit te geven aan oorlogen in Irak of Afghanistan, omdat er in die landen uiteindelijk weinig verbetert. Zijn oplossing is een terugtrekking, waarna er een nieuwe natuurlijke machtsbalans in de regio kan ontstaan.

Trump is geen gevaar voor de veiligheid, maar voor de elite, die wil dat de VS troepen blijven sturen

"Bovendien trekt Trump conclusies uit de magere Europese bijdrage aan de Navo. Voor de bescherming van Polen schrapen Europese landen met moeite enkele duizenden militairen bij elkaar. Daaruit leidt Trump af dat er geen bereidheid is om Poetin met een militaire machtsbalans weerstand te bieden. Het alternatief is een deal waarbij Rusland invloed in Oekraïne krijgt in ruil voor een einde aan de gevechten in het oosten van dat land. Poetin wil Oekraïne ook helemaal niet hebben. Hij wil een regering in Kiev die respect heeft voor Moskou.

"Een derde steen des aanstoots voor het establishment is dat Trump niet gelooft in de oneindige deugden van globalisering. Ik heb zelf twee boeken geschreven waarin ik aantoon hoe globalisering inkomen van de lagere inkomens in rijke landen verplaatst richting de hogere inkomens in arme landen. Volledige vrijhandel vergroot misschien de omvang van de wereldeconomie, en de levensstandaard van de lagere inkomens in arme landen stijgt ook enigszins, maar de lagere inkomensgroepen in rijke landen zijn de verliezers. Globalisering is dan ook vooral een project van elites die een rationeel eigenbelang najagen. Het is niet vreemd dat als je verdragen van de Europese Unie aan de bevolking in West-Europa voorlegt, de mensen tegenstemmen."

Poetin wil Oekraïne ook helemaal niet hebben. Hij wil een regering in Kiev die respect heeft voor Moskou

De kritiek richt zich niet alleen op Trumps ideeën over militaire interventies. Hij zou ook te veel sympathie voor Poetin hebben, en mede daarom niet te vertrouwen zijn met de informatie uit briefings die presidentskandidaten alvast van de inlichtingendiensten krijgen.
"Waar het om draait, is dat je volgens de heersende gedachte voortdurend morele afkeur over Poetin dient te uiten. In gesprekken met Poetin, die toch al klein van stuk is, hoor je op een stoel te gaan staan om vanuit een positie van morele superioriteit op hem neer te kijken. Hillary Clinton volgt die lijn en is dus populair bij het establishment. Trump daarentegen wil met Poetin op de bank gaan zitten om een borrel te drinken en een deal te sluiten. Voor velen is dat iets verschrikkelijks.

"Dat Poetin en Trump wat aardige dingen over elkaar hebben gezegd, betekent nog niet dat Trump een landverrader is. Die beschuldiging over het mogelijk lekken van inlichtingen valt niet serieus te nemen. Aan de ene kant zeggen critici dat hij een idioot is die nergens iets van snapt, en aan de andere kant heeft hij een soort fotografisch geheugen waarin hij voor Poetin allerlei geheime codes opslaat?"

Trump wil met Poetin op de bank gaan zitten om een borrel te drinken en een deal te sluiten. Voor velen is dat iets ver­schrik­ke­lijks

Trump wil niet alleen een deal over Oekraïne sluiten met Poetin. Hij twijfelt openlijk aan het verdedigen van Navo-leden die te weinig geld uitgeven aan defensie. Landen die in de buurt van Rusland liggen, zijn daar flink van geschrokken. Waar moet Europa rekening mee houden als Trump president wordt?
"Rusland vormt geen bedreiging voor Nederland, maar wel voor Polen. Polen is onverdedigbaar en een ramp voor iedere alliantie. De Polen combineren twee zwaktes: hun ligging is erg kwetsbaar ten opzichte van Rusland, en ze gedragen zich provocerend jegens Moskou. Daar komt nog eens bij dat hun defensiebeleid niet deugt. Eigenlijk zouden ze het voorbeeld van Finland moeten volgen. Daar gaan volwassen mannen eerst in militaire dienst en vervolgens worden ze als reservist per dorp of stadje ingedeeld bij een militie. Als je iedere Pool een geweer en een antitankraket geeft, durven de Russen nooit binnen te komen. Maar Warschau geeft liever miljarden uit aan helikopters voor buitenlandse interventies. Een paar jaar geleden voerde ik deze discussie met de toenmalige Poolse minister van defensie. Hij verweet mij met overslaande stem dat ik Polen als een onderontwikkeld land afschilder, en dat ze ook straaljagers willen hebben. Ik antwoordde dat hij blijkbaar liever mooie speeltjes heeft dan echte wapens. Polen is vergelijkbaar met je oude tante die denkt dat ze nog een carrière als ballerina voor de boeg heeft.

"Wat Trump betreft: op het moment dat hij president zou worden, betreedt hij een hele machinerie die gewoon doordraait. Zelfs Obama kon weinig schade aanrichten, terwijl hij over verkeerde instincten beschikt. Hij dacht zelfs dat Erdogan een groot democraat was en het bewijs vormde dat democratie in de islamitische wereld mogelijk is.

"Ik snap wel waar Europese diplomaten zo benauwd voor zijn. Ze vrezen dat Trump zich bot en onbeschoft opstelt. Het is net als met de angst voor Reagan. Van hem dachten ze dat hij een kernoorlog zou beginnen. Trump zal Europese bondgenoten vragen of ze willen dat Amerikaanse troepen hen beschermen en op het continent aanwezig zijn. Als ze ja zeggen, dan zal hij eisen dat ze zelf ook snel meer geld aan defensie uitgeven. En als ze niet weten waar ze het aan moeten besteden, dan kunnen ze het rechtstreeks aan Washington overmaken."

Obama dacht dat Erdogan een groot democraat was en het bewijs vormde dat democratie in de islamitische wereld mogelijk is

U heeft Rusland eerder omschreven als nuttige bondgenoot tegen China, het enige land dat Amerika als supermacht kan uitdagen. Kan Trump met zijn milde houding tegenover Poetin een samenwerking met Rusland tegen China in gang zetten, of is hij simpelweg een isolationist die zelfs tegen China weinig zal doen?
"Trump wil zich terugtrekken uit het Midden-Oosten en een deal sluiten met Rusland, maar tegelijkertijd wil hij het leger niet verzwakken. De enige plek waar hij de strijdkrachten dan heen kan sturen, is de Stille Oceaan en Azië. Het maakt voor deze ontwikkeling trouwens niet eens zoveel uit wie er president is. De Chinezen bedreigen dagelijks onze cruciale bondgenoten, bijvoorbeeld door Japan militair uit te dagen, dus we moeten weerstand bieden. Zelfs Obama doet dat. Weliswaar op zijn karakteristieke zwakke manier, maar hij biedt wel weerstand aan China.

"Mijn strategische analyse over China was eigenlijk een rapport voor het Amerikaanse ministerie van defensie dat later in boekvorm is verschenen. Ik zei simpelweg dat als de Chinese macht groeit, de Russen voor hun positie in Siberië zullen vrezen en op zoek moeten naar bondgenoten. De eerste kandidaat is Japan, omdat dat land in Siberië kan investeren. Maar als China blijft groeien, heeft Rusland ook de VS nodig. Dat moment zal ooit aanbreken. Het is slechts een kwestie van tijd. Tenzij China democratiseert en zijn aandacht richt op het welzijn van de eigen burgers.

"Zolang dat niet gebeurt, is Rusland gedoemd tot een bondgenootschap met de VS. Dat gebeurt elke keer als Rusland met een direct gevaar wordt geconfronteerd. In 1941 moesten de anti-Britse Stalin en de anticommunistische Churchill met elkaar samenwerken, en de Amerikanen deden ook mee. Zoiets zal opnieuw gebeuren, tenzij China van koers verandert.

"In periodes waarin een directe dreiging ontbreekt, kunnen de Russen zich uitleven in anti-Amerikanisme, hun favoriete hobby. Andersom geldt dat overigens ook voor de VS, die zich graag een anti-Russische houding aanmeten. Het probleem is dat Rusland geen rechtsstaat kent. Westerlingen, voor wie de rechtsstaat een seculiere religie is, voelen daarom altijd ongemak over Rusland. Maar ongemak of niet, onder strategische druk verandert alles. Strategische noodzaak is tenslotte sterker dan politiek."

Over Reagan zeiden ze ook dat hij onwetend en vroegtijdig dement was, maar hij heeft het goed gedaan

Los van de inhoud van zijn ideeën twijfelen mensen aan de persoonlijkheid van Trump. Denkt u dat de persoon Trump geschikt is als president?
"Wat betreft de kritiek op zijn persoonlijkheid: ik herinner me nog wat mensen over Reagan zeiden. Hij was een onwetende acteur met vroegtijdige dementie, die historische gebeurtenissen en speelfilms door elkaar haalde. En hij heeft het goed gedaan."

Deel dit artikel

Trump is geen gevaar voor de veiligheid, maar voor de elite, die wil dat de VS troepen blijven sturen

Poetin wil Oekraïne ook helemaal niet hebben. Hij wil een regering in Kiev die respect heeft voor Moskou

Trump wil met Poetin op de bank gaan zitten om een borrel te drinken en een deal te sluiten. Voor velen is dat iets ver­schrik­ke­lijks

Obama dacht dat Erdogan een groot democraat was en het bewijs vormde dat democratie in de islamitische wereld mogelijk is

Over Reagan zeiden ze ook dat hij onwetend en vroegtijdig dement was, maar hij heeft het goed gedaan