Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Sommige Turken hier kunnen m'n bloed wel drinken'

democratie

Ally Smid

© Merlijn Doomernik

Je moet van je Turkse nationaliteit af kunnen komen, zegt SP-Kamerlid Sadet Karabulut (41), zelf van Turks-Koerdische komaf. 'Maar ík laat mijn paspoort niet afpakken door Erdogan.' Zaterdag sprak ze bij een betoging voor Turkse persvrijheid.

Les 1. Liever socialist dan sociaal-democraat

Lees verder na de advertentie

"Mijn eerste contact met SP'ers viel niet mee. Bij een actie in Leiden liep toen aankomend SP-senator Driek van Vugt rond in een belachelijk Superman-pak als 'Superdriek'. Hij figureerde ook in een partijspotje: vanuit Leiden, waar hij raadslid was, vloog hij met wapperende cape naar het Binnenhof om de boel daar als jonkie wakker te schudden of zo. Later kwam het goed, ook tussen mij en Driek. Bij een wake op de Dam voor slachtoffers van de oorlog in Irak leerde ik meer SP'ers kennen. Ik werd lid. Ik dacht: die praten niet alleen over vrede, ze strijden er ook voor.

Vrij snel daarna vroegen ze of ik de Amsterdamse raad in wilde. Dat was 2006, nog geen jaar later zat ik in de Tweede Kamer. Het paste, het was de meest linkse partij die ik kon vinden. Of ik er marxistisch-leninistisch genoeg voor was? Ja, op een moderne manier dan. Ik ben een echte socialist, geen sociaal-democraat. De SP van nu vind ik vergelijkbaar met de PvdA onder Den Uyl, de held van mijn ouders. Ik ben ook zo iemand die er nog van schrikt als een journalist van een linkse krant ineens voorlichter wordt van een VVD-minister.

Het is niet zo dat ik een blauwdruk van een socialistische heilstaat voor ogen heb, maar dat de markt in de samenleving overheerst in plaats van aandacht voor mensen, is voor mij een fundamentele fout. Sociaal-democraten willen doorgaans alleen een beetje bijschaven. Socialisten willen de wereld veranderen."

Les 2. Succes kan ook zijn: je verlies nemen

Inderdaad, ik zit nu ook op een plek met veel haantjes.

"Ik ben Nederlandse van Turks-Koerdische en alevitische origine (een niet-dogmatische vorm van de islam, AS), zonder met een duidelijke Koerdische identiteit te zijn opgevoed. Ik ga ook niet naar de moskee. Veel meer hebben mijn ouders me geleerd dat je je moet inzetten voor een ander, niemand moet beoordelen op z'n achtergrond en moet streven naar gelijkwaardigheid tussen man en vrouw en tussen baas en werknemer. Buig nooit voor een meerdere. Wat je ook doet, zorg dat je onafhankelijk bent, zei mijn moeder altijd.

Bij een van mijn eerste baantjes, ik was begin twintig, moest ik als trainee van een verandermanager problemen helpen oplossen bij de gemeentereiniging in Amsterdam-Zuidoost. Wat bleek? De top luisterde niet naar mensen op de werkvloer, de vuilnismannen, de vegers. En er was sprake van discriminatie. We hebben mensen van hoog tot laag geïnterviewd, alles in kaart gebracht.

In het begin werd ik totaal niet serieus genomen door de mannen in de hoge regionen. We gingen als jonkies ook wel eens tegen de ambtelijke mores in. Om dingen sneller te regelen, liepen we dan direct naar de baas van onze baas. Sloegen we een treetje over in de hiërarchie.

Ik ben veel in buurten, bij sociale werkvoorzieningen en debatten. Samen met uitkeringsgerechtigden stelde ik een kwestie aan de kaak bij Albert Heijn-vestigingen waar mensen met een uitkering aan het werk waren zonder loon. Het moet wel bij mensen onderop beginnen. Dan versterk je elkaar.

Ja, ik heb zelf ook wel arbeidsconflicten gehad, heb collega's zien verdwijnen. Inderdaad, ik zit nu ook op een plek met veel haantjes. Ik heb geleerd voor mezelf op te komen. Trucjes heb ik niet: geloof vooral in jezelf. Er zijn altijd mensen die proberen te tornen aan je zelfvertrouwen. Als je dromen hebt, moet je die niet laten verstoren door mensen die de macht niet willen delen. Weet je, soms win je niet, maar dan komt er wel weer iets anders. Het kan ook een succes zijn om je verlies te nemen en op een andere plek door te gaan."

Les 3. Die lange arm van Erdogan is er al een tijdje, hoor

"Ik heb veel gepraat met docenten op scholen met Turks-Nederlandse leerlingen. Sommigen wilden van mij weten of zij nou op een Gülenschool werkten. Dat wisten ze niet. Ongelofelijk toch? Het blijft zo'n mysterieuze club die in de loop der tijd ook Nederlandse scholen heeft overgenomen.

Aan de andere kant is de invloed van de Turkse president natuurlijk veel heftiger. Ik voorzie dat die lange arm van Erdogan niet verdwijnt als Rutte voor hem blijft zwichten. Heel Nederland weet nu dat hier een Turks probleem is, maar het speelt al veel langer. Het begon drie jaar geleden met het Turks-Nederlandse pleegjongetje Yunus, dat volgens Turkije niet bij een Nederlands lesbisch stel mocht wonen. Turkije schoot de biologische moeder te hulp. Vorig jaar was er de brief van Erdogans AK-partij aan de Turkse Nederlanders om bij de toen naderende verkiezingen op de AK te stemmen, en deze zomer de verschrikkelijke nasleep van de couppoging.

Als Turkse Nederlanders van hun Turkse nationaliteit af willen, dan moet dat mogelijk worden. Voor mijzelf hoeft het niet. Dat papier staat los van loyaliteit. Mijn paspoort laat ik mij door Erdogan niet afpakken."

Les 4. De vluchtelingendeal is rampzalig

"Waar is het in Nederland nou fout gegaan met de integratie van Turken dat ze zo aan dat land blijven hangen? Supergeïntegreerde Turks-Nederlandse vrienden van mij werden na de zomer aangesproken op die tv-beelden van woedende Erdogan-aanhangers met Turkse vlaggen. Moesten ze verantwoording afleggen, er openlijk afstand van nemen. Bizar.

Vergeet niet, religieuze organisaties hier als Milli Görus, Diyanet en Süleymanci die veel meer bezig zijn met Turkije dan met Nederland, konden heel lang onbelemmerd en gesubsidieerd hun gang gaan. Moskee- internaten kregen zelfs subsidie omdat Den Haag dacht dat dat goed was. En de Nederlandse regering doet nu ook niets omdat die vluchtelingendeal allesbepalend is.

Deze week hadden we een hoorzitting in de Kamer, waarbij wij van al die religieuze Turkse organisaties hier wilden horen waar ze staan. Wat mij betreft moet het kabinet met ze breken. Maar ook de kinderen van migranten als volwaardig Nederlander behandelen."

© Merlijn Doomernik

Les 5. Praat met je Turkse groenteboer

"Het is inderdaad krankzinnig: 70 procent van de Turkse Nederlanders die meededen aan de laatste Turkse verkiezingen, stemde voor Erdogan. In Turkije stemde 50 procent voor hem. Mensen hier zijn conservatiever dan in Turkije zelf, wat we ook al wel wisten. Toch blijf ik erin geloven dat als je één op één met mensen spreekt, je ze duidelijk kunt maken: je mag het met elkaar oneens zijn, maar je toekomst ligt híer. Dat verhaal vertel ik keer op keer. Ik benader mensen niet via hun etniciteit of als moslim, want zelf wil ik ook nooit gereduceerd worden tot een Turks-Koerdische. Wij wonen en werken hier, willen net als iedereen een goede toekomst voor onze kinderen. Er is veel meer wat ons bindt dan ons scheidt.

De Turkse groenteboer bij wie ik mijn verse groenten en gedroogde runderworst, sucuk, koop, weet dat ik actief ben in de politiek. Ik raakte laatst met hem in gesprek over de export van Turkse politiek naar Nederland. Hij vindt ook dat er grenzen zijn overschreden. Hij bleek dat gedrag van die ultra-nationalistische gasten ook zat te zijn."

Les 6. Laat je door helemaal niemand de mond snoeren

Oh, jij bent toch Sadet Karabulut van de SP? Met jou willen we niks te maken hebben, jij bent een terrorist, een PKK'er.

"Tijdens de verkiezingscampagne van 2012 spraken twee superjonge Turks-Nederlandse meiden mij aan op de Rotterdamse markt: 'Oh, jij bent toch Sadet Karabulut van de SP?'

'Met jou willen we niks te maken hebben, jij bent een terrorist, een PKK'er.' Wat er aan haatboodschappen wordt verkondigd in sommige moskeeën en op Turkse staatszenders is zo heftig. Sommige Turken kunnen m'n bloed echt wel drinken. Dat is heel naar en kan bedreigend zijn. Bang ben ik niet, nee, wel waakzaam.

Ik kan er niks aan doen dat de PKK voor veel Koerden een heel belangrijke politieke waarde heeft, dat Koerden daar een deel van hun identiteit aan ontlenen. Ben ikzelf dan een PKK'er? Nee. Maken anderen daar misbruik van? Ja. Dat ik spreek op een demonstratie nadat er genocide werd gepleegd op de yezidi's, die nota bene geréd zijn door de PKK - en er hangen Koerdische vlaggen en een foto van PKK-leider Öcalan achter mij - maakt dat van mij een PKK'er? Nee. Ik laat me niet in een hoek drukken.

Diversiteit kan zo mooi zijn. Kijk naar mij: ik ben als Koerdische met een Turk getrouwd. Een heel fijne man die mij in alles steunt en met wie ik heel gelukkig ben. Ja, ik had me ook kunnen voorstellen dat ik met een Nederlander was getrouwd. Mijn familie is wat dat betreft heel gemengd. Religie speelt bij ons geen rol, nee, mensenrechten wel."

Les 7. Het leven is geen sprookje

"Klopt, ik zat niet op Prinsjesdag met een hoedje in de Ridderzaal. Mij hebben ze niet gezien, ik heb die dag op afstand gevolgd, als enige van mijn SP-fractie, ja. Ik ben overtuigd republikein. Ook al begrijp ik dat mensen dol zijn op Máxima en haar jurken, zelf ben ik niet zo van de sprookjes en fabels. Wat ik echt niet snap is dat Amalia op haar achttiende 1,5 miljoen euro per jaar krijgt, waar kinderen uit arme gezinnen het moeten doen met wat kinderbijslag en een studieschuld van de staat. En natuurlijk moeten de leden van het Koninklijk Huis net als ieder ander belasting betalen.

Ik was in de afgelopen tien jaar maar één of twee keer bij Prinsjesdag - een bijzonder surrealistische en archaïsche ervaring. Bij de inauguratie van Willem-Alexander heb ik ook niet de eed van trouw afgelegd, zoals veel Kamerleden wel deden. Mijn eigen beëdigingsbelofte van tien jaar geleden vond ik wel genoeg. Er zijn grenzen."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Inderdaad, ik zit nu ook op een plek met veel haantjes.

Oh, jij bent toch Sadet Karabulut van de SP? Met jou willen we niks te maken hebben, jij bent een terrorist, een PKK'er.