Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Noord-Macedonië' hoopt eindelijk Navo-lid te worden

Democratie

Thijs Kettenis

© COLOURBOX

De uitnodiging is er, maar er wacht nog een lastig referendum voor Skopje de Navo-vlag kan hijsen.

De Macedonische premier Zoran Zaev kan nauwelijks wachten tot zijn land lid wordt van de Navo. "De dertigste plek behoort aan Macedonië. De dertigste stok is gereserveerd voor de Macedonische vlag", schreef hij twee weken terug op Twitter onder een foto waarop hij samen met secretaris-generaal Jens Stoltenberg naar de kaart kijkt. Gisteren ontving hij eindelijk de langverwachte uitnodiging voor het lidmaatschap.

Lees verder na de advertentie

Tien jaar heeft het land in de wacht gestaan. In 2008 stond de Navo al op het punt Macedonië toe te laten, maar zuiderbuur (en Navo-lid) Griekenland lag dwars. Eerst moest er een oplossing komen voor het slepende conflict over de naam van het land, vond Athene. Om dezelfde reden ligt het toetredingsproces tot de Europese Unie stil, hoewel Macedonië al dertien jaar kandidaat-lid is.

Aan de jarenlange patstelling kwam een einde toen de so­ci­aal-de­mo­cra­ti­sche partij van premier Zaev eind vorig jaar de verkiezingen won

En dat terwijl het onafhankelijke Macedonië aanvankelijk internationaal gold als ster van de Balkan. Terwijl alle aandacht uitging naar de strijd in Slovenië, Kroatië en Bosnië, was Macedonië de enige Joegoslavische republiek die zich zonder bloedvergieten afscheidde van het moederland, in 1991. Ook een gewapend conflict tussen de regering in Skopje en het Albanese deel van de bevolking, een forse minderheid, eindigde in 2001 aan de onderhandelingstafel voordat er een volledige oorlog kon uitbreken. De Albanezen kregen meer rechten, vooral in het westen van het land. Daar vormen ze op sommige plekken de meerderheid. In 2005 werd Macedonië kandidaat-lid van de EU, lang voor de buurlanden Servië en Montenegro.

Stagnatie

Maar het slepende conflict met Griekenland zorgde voor steeds verdere stagnatie, in ieder geval in geopolitieke zin. Griekenland heeft een regio die ook Macedonië heet en verwijt Skopje grondgebied én een deel van de geschiedenis te willen inpikken. Het kreeg gedaan dat de noorderbuur in 1993 alleen tot de Verenigde Naties kon toetreden onder de tijdelijke naam Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

In 1994 legden de Grieken de handel met Macedonië stil vanwege een conflict dat vooral draaide om de vlag van het land. Dat was economisch gezien een ramp voor het toch al straatarme land, te meer omdat voor een andere buur, het ingekrompen Joegoslavië, vanwege de oorlog een internationaal handelsembargo gold. Pas anderhalf jaar later hervatte Griekenland de handel, nadat Macedonië zijn vlag had veranderd en had bezworen geen oogje te hebben op Grieks territorium.

© Louman & Friso

Flirt met Rusland

Onderhandelingen over een permanente naam leverden jarenlang niets op en beide kanten groeven zich steeds verder in. De rechts-nationalistische regering in Skopje begon aan het eind van het vorige decennium een miljoenen kostend project van 'antiquisering', waarbij de hoofdstad een metamorfose onderging, compleet met nepstandbeelden en -façades, zogenaamd uit de oudheid. Door deze patstelling stokte de westerse integratie, terwijl Macedonië tegelijkertijd flirtte met Rusland.

Maar daaraan kwam een einde toen de sociaal-democratische partij van premier Zaev eind vorig jaar de verkiezingen won. Binnen een halfjaar bereikte hij met zijn Griekse tegenhanger Tsipras een overeenkomst over de naam van zijn land: dat gaat Noord-Macedonië heten. Dit akkoord maakte de weg vrij voor de uitnodiging voor het Navo-lidmaatschap.

Voordat het land daadwerkelijk kan toetreden, moet de bevolking nog wel eerst in een referendum de nieuwe naam goedkeuren. Bovendien heeft Griekenland bedongen dat de grondwet wordt aangepast, waarvoor Zaev de steun van de oppositie nodig heeft. En daar kan hij vooralsnog naar fluiten. Zijn tegenstanders traineren nu bijvoorbeeld de vorming van een kiescommissie die het referendum moet voorbereiden.

De president, benoemd onder de vorige regering, is ook fel tegenstander van de deal. Daarom wordt het pas op zijn vroegst eind van het jaar duidelijk of Macedonië inderdaad het dertigste Navo-lid wordt.

Lees ook: 

Na 27 jaar is het rond: Macedonië heet voortaan Noord-Macedonië

Griekenland en Macedonië sloten in juni een akkoord om het langslepende conflict over de naam van dat laatste land op te lossen. De regeringen van beide landen werden het eens over de naam ‘Noord-Macedonië’ .

Populaire burgemeester leidt nu verdeeld Macedonië

In juni 2017 trad Zoran Zaev aan als premier. Voor de zakenman-burgemeester lag een onzekere tijd in het verschiet: zijn partij was niet de grootste van het land. En dat was bepaald niet zijn enige zorg.

Deel dit artikel

Aan de jarenlange patstelling kwam een einde toen de so­ci­aal-de­mo­cra­ti­sche partij van premier Zaev eind vorig jaar de verkiezingen won