Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Nederland wist waar die goederen voor werden gebruikt'

Democratie

Ghassan Dahhan en Milena Holdert

Carla Del Ponte © Buitenlandse bureaus
Interview

Voormalig topaanklager van de VN Carla Del Ponte haalt uit naar Nederlandse regering. Ze wil een strafrechtelijk onderzoek naar de Nederlandse rol in Syrië.

Op de golfclub van het Zwitserse plaatsje Ascona, omringd door bergen, slaat een kleine vrouw met grote kracht een balletje de lucht in. Een barmedewerker moet haar inlichten dat de bezoekers uit Nederland zijn gearriveerd. Het kost hem geen moeite om de vrouw te vinden, want iedereen op de club kent Carla Del Ponte, en bovendien helpen haar karakteristieke kapsel en de zonnebril mee.

Lees verder na de advertentie
Alle partijen in het conflict plegen misdaden. Nederland weet dat de oppositie oor­logs­mis­da­den pleegt.

Carla del Ponte

Vriendelijk ontvangt zij ons. Maar haar stemming slaat om als het gesprek begint over de Nederlandse goederenleveranties aan strijdgroepen in Syrië, onder meer pick-up trucks en uniformen. "Ik sta werkelijk versteld! Hoe is Nederland verzeild geraakt in het Syrische conflict? Waarom? Er was helemaal geen noodzaak!" Het wordt onmiddellijk duidelijk dat Del Ponte, die net met pensioen is, nog altijd wordt gedreven door haar beroepsinstinct. "Als ik nog aanklager was zou ik hier onderzoek naar doen."

'De personificatie van koppigheid'

De 71-jarige Zwitserse was lange tijd de schrik van iedere oorlogsmisdadiger, topcrimineel of corrupte politicus. De Siciliaanse Mafia gaf haar uit frustratie de bijnaam La Puttana ('de hoer'), de Servische leider Slobodan Milosevic noemde haar 'de nieuwe Gestapo'. Toen ze het Zwitserse bankgeheim aanpakte, omdat de banken crimineel geld doorsluisden, noemde een kwade topbankier haar 'een ongeleid projectiel'. Ze staat bekend om haar onverschrokkenheid in strafzaken, en ze was de enige Zwitserse aanklager die 24 uur per dag werd bewaakt. Haar leermeester, de Italiaanse rechter en aanklager Giovanni Falcone, die in 1992 door de maffia werd opgeblazen, noemde haar eens de 'personificatie van de koppigheid'.

Del Ponte stapte vorig jaar uit frustratie op uit de VN-commissie die de oorlogsmisdaden in Syrië onderzocht. Er werd geen werk gemaakt van de vervolging van oorlogsmisdadigers in het land, terwijl de bewijzen overweldigend waren, aldus Del Ponte. Vandaar dat ze des te verbaasder is over de rol van Nederland in het conflict en de steun aan de 'gematigde rebellen'. "Alle partijen in het conflict plegen misdaden. Nederland weet dat de oppositie oorlogsmisdaden pleegt."

Nederland heeft bovendien een reputatie hoog te houden, zegt Del Ponte, juist vanwege zijn unieke positie als hoeder van het internationaal recht. "Voor een voormalig aanklager van het Internationaal Tribunaal in Den Haag is Nederland, als verdediger van de mensenrechten, meer een voorbeeld dan Zwitserland."

De voormalig aanklager van Milosevic zegt dat Nederland goed wist waar de 'non-letale' goederen voor werden (of konden worden) ingezet. Volgens Del Ponte weet Nederland ook dat het sturen van non-letale goederen gevoelig is, 'omdat die makkelijk kunnen worden gebruikt in de strijd. Dat is overduidelijk.'

"Nederland had genoeg mensen en informatie van de inlichtingendiensten. Zeker Nederland en de andere Europese landen, want die wisselen al deze informatie uit. Dus zij weten precies wat er in Syrië gebeurde. Zij weten meer dan de commissie. Desondanks besluiten ze de oppositie te helpen met deze goederen. Je ziet toch waar ze die pick-up trucks voor gebruiken? Ze publiceren het zelf toch? De commissie kreeg heel veel bewijzen (van misdaden, red.) direct via de strijders omdat ze heel trots waren op wat ze deden en het aan de hele wereld lieten zien."

Nederland kan niet zeggen 'we wisten niet wat de strijdgroepen deden'

Carla del Ponte

'Volledig op de hoogte'

De Nederlandse regering reageerde naar aanleiding van de onthullingen van Trouw en Nieuwsuur met de mededeling dat ze 'gaat onderzoeken' wat er heeft plaatsgevonden. De Nederlandse VN-ambassadeur Karel van Oosterom moet in ieder geval op de hoogte zijn geweest van Del Ponte's rapporten. Niet alleen Del Ponte zelf, maar ook hij twittert de rapporten van Del Ponte's commissie. In die rapporten wordt ook een door Nederland gesteunde strijdgroep omschreven als een van de mensenrechtenschenders. Op datzelfde moment kreeg deze strijdgroep Nederlandse steun.

Del Ponte bevestigt dat Nederlandse diplomaten zoals Van Oosterom, en daarmee ook de Nederlandse regering, wisten van de schendingen. "Ja, ik heb ze ontmoet. Nederland was vertegenwoordigd in de VN-mensenrechtenraad en we ontmoetten alle ambassadeurs geregeld. Dus de ambassadeur wist precies wat in onze rapporten stond, tot in de details. Dus Nederland weet precies wat de uitkomsten zijn van onze onderzoeken." Bovendien, stelt Del Ponte, "onze rapporten zijn openbaar, dus Nederland kan niet zeggen 'we wisten niet wat de strijdgroepen deden'".

Ook als de pick-up trucks die Nederland leverde niet gebruikt werden om vanaf te schieten, had Del Ponte grote bezwaren gehad. "Het stelt de rebellen in staat om zich te vervoeren, om de oorlog voort te zetten."

Del Ponte pleit voor de oprichting van een Syrië-tribunaal, het liefst eentje in de buurt van het land zelf. De kopstukken van het Assad-regime en de opstandelingen moeten daar terecht staan, maar ze zou ook willen dat buitenlandse regeringsleiders worden vervolgd voor het faciliteren van de burgeroorlog.

"We moeten gedegen onderzoek kunnen doen. Veel staten hebben zich bemoeid met de oorlog in Syrië, niet alleen Nederland. Maar die bemoeienis kan ze medeverantwoordelijk maken voor oorlogsmisdaden."

Lees ons dossier Nederlandse steun aan Syrische rebellen

Deel dit artikel

Alle partijen in het conflict plegen misdaden. Nederland weet dat de oppositie oor­logs­mis­da­den pleegt.

Carla del Ponte

Nederland kan niet zeggen 'we wisten niet wat de strijdgroepen deden'

Carla del Ponte