Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'In een coalitie met een meerderheid in beide Kamers zal achterdocht het cement zijn'

Home

Nelleke Noordervliet

© Maartje Geels
Column

Het tafereel heeft wel iets weg van een negentiende eeuws duel. De ochtend is mistig. Uitdager en uitgedaagde komen bijeen op een geheime plek in het bos. Hun secondanten overhandigen de gekozen wapens. De scheidsrechter geeft een teken. 

Ze staan rug aan rug, lopen een aantal overeengekomen passen uiteen, draaien zich om en schieten of stormen met blanke sabel op elkaar af. De stilte rond het proces wordt pas opgeheven als er iemand dood of bloedend van het veld wordt gedragen.

Lees verder na de advertentie

Zo duelleerden de vier onderhandelaars met hun secondanten onder leiding van Tjeenk Willink. Zoals het duel een totaal overleefd gevecht om de mannelijke eer is, zo is de formatie van een nieuw kabinet in de huidige vorm eveneens een licht potsierlijk ritueel om afspraken te maken die door de werkelijkheid vrijwel meteen zullen worden ingehaald.

Coalitievorming is de basis van het Nederlandse stelsel. Om dat eeuwige gepolder te doorbreken verlang je soms - heel even, dat geef ik toe - naar een messiaanse aardverschuiving als die in Frankrijk. 

Wat me misschien nog het meeste stoort is het onbegrijpelijke belang dat aan zo'n formatie en alles wat eraan vastzit wordt toegekend. Alsof er besluiten vallen die de loop van de wereldgeschiedenis zullen veranderen. Alsof de kwesties waarover zo verbeten wordt gebakkeleid niet in het licht van nieuwe ontwikkelingen compleet verdampen of met groot gemak worden ingeruild voor andere onwrikbare idealen of morele ondergrenzen.

De formatie van een nieuw kabinet is in haar huidige vorm een licht potsierlijk ritueel

In vele toonaarden wordt de laatste jaren gepleit voor het herstel van het vertrouwen in de democratie, in de samenleving, in elkaar, in de instituties. Ook politici doen eraan mee. Maar het is als met alle moeilijke dingen: begin jij maar. Ik zal niet direct pleiten voor ongelimiteerd vertrouwen. Naïviteit is niet per se een deugd. Er is een zekere mate van volwassen inzicht nodig om te erkennen dat afspraken niet in beton gegoten kunnen worden, maar dat je er altijd zelf bij bent om ze te bewaken en zo goed mogelijk te realiseren.

Komisch toneelstuk

Was het dus een verkeerd besluit van Klaver om het gesprek te beëindigen? Ik denk van wel, maar ook vrees ik dat er meer aan de hand was dan alleen het vasthouden aan principes. De psychologie van de vier duellisten is ongetwijfeld van grote invloed geweest. Mannelijke eer. Stel het je maar even voor aan die tafel. Je kunt er zo een komisch toneelstuk van maken, gebaseerd op de karakters van de vier mannen, hun verleden, hun ervaringen. 

De sluwe, harde kop van Buma met zijn ontregelende gevoel voor humor botst met het verse charisma van Klaver, die zich ten tweeden male aan de dis genodigd ziet en dus iets te eisen meent te hebben. Pechtold, die Rutte en Buma de dampen heeft aangedaan met de weigering de ChristenUnie toe te laten tot de club, kan niet meer onvoorwaardelijk Klaver steunen, anders verpest hij zijn eigen claims.

Pechtold verpakt zijn ijdelheid en ambities dus in welwillende vaagheid, daarmee Klaver onzeker makend, die zich terugtrekt op de rots van zijn beginselen. Rutte, die sowieso de pest erin heeft dat hij tot Buma is veroordeeld, probeert de jonge messias zo ver als hij durft tegemoet te komen, maar weet ergens op de achtergrond secondant Zijlstra, die op zijn beurt Mark een spoedige promotie naar Brussel toewenst om zelf de liberalen van een nieuwe leider te voorzien. Zijlstra weet nog niet dat Klaas Dijkhoff de slimste mens is en hem genadeloos zal aftroeven in de race naar het goud.

Het intermezzo met Pechtold en Segers is de kern van de mislukking

Het intermezzo met Pechtold en Segers is de kern van de mislukking. Het struikelblok was dus niet de migratie maar het levenseinde. En gezien het alleszins redelijke advies van D66'er Paul Schnabel over dat vraagstuk, was die harde uitval op sabel van Pechtold naar Segers een overtrokken exercitie. Dat licht begint bij Pechtold ook op te gaan. Hij is aan de verliezende hand en hij wil kost wat kost regeren. Enter Segers.

In een coalitie met een meerderheid in beide Kamers zal achterdocht het cement zijn. Blijft over: een minderheidskabinet met wisselende meerderheden. Volgens mij doet een dergelijk kabinet beter recht aan de verkiezingsuitslag en het verdeelde veld. En Marche!



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De formatie van een nieuw kabinet is in haar huidige vorm een licht potsierlijk ritueel

Het intermezzo met Pechtold en Segers is de kern van de mislukking