Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

'Het Turkse presidentieel systeem beschermt juist tegen ondemocratische krachten'

democratie

Melvyn Ingleby

Taha Köse van een Turkse denktank, die pro-AKP zou zijn. © melvyn

Voorstanders van een presidentieel systeem in Turkije zeggen dat het de democratie verstevigt.

De 'Stichting voor Politiek, Economisch en Sociaal Onderzoek' (Seta) zegt onafhankelijk te zijn, maar in de marmeren wachtkamer is het hard zoeken naar brochures die niet lovend zijn over de Turkse regering. Seta staat dan ook bekend als een 'AKP-denktank'.

Lees verder na de advertentie

Taha Köse is er wel aan gewend om in dat hokje te worden geduwd. "Ik en mijn collega's worden vaak geïnterviewd om het regeringsperspectief toe te lichten. Maar in werkelijkheid willen journalisten de complexiteit daarvan niet begrijpen. Ze willen gewoon Erdogan zwartmaken."

Grond­wet­te­lij­ke hervorming staat al decennia op de agenda in Turkije

Geen representatief beeld

Volgens de 38-jarige aan Seta verbonden academicus geven westerse media geen representatief beeld van wat er onder de meeste Turken speelt. "Gülenisten of PKK-aanhangers krijgen alle ruimte om hun verhaal te doen, terwijl negentig procent van de Turkse bevolking hen niet steunt. Ondertussen wordt de meerderheid die op de AKP stemt gemarginaliseerd of zelfs verdacht gemaakt."

Ook over het Turkse referendum wordt volgens Köse verkeerd bericht. Het presidentiëel systeem waar de Turken zondag over stemmen wordt, zo zegt Köse, te snel neergezet als de autoritaire droom van Erdogan. "Grondwettelijke hervorming staat al decennia op de agenda in Turkije. Dit gaat niet om de macht van Erdogan, dit gaat om efficïenter bestuur."

Volgens Köse biedt het presidentieel systeem juist bescherming tegen ondemocratische krachten. "Het probleem in Turkije is dat de uitvoerende macht is gefragmenteerd. Van oudsher hebben verschillende instellingen, het leger of bureaucraten de ruimte gehad om het beleid van een gekozen regering tegen te werken - vaak met buitenlandse hulp. Een sterke uitvoerende macht kan daar een eind aan maken. Uiteraard moet ook de president verantwoording afleggen, maar dan aan de stemmer, niet aan allerlei belangengroepen."

Oneerlijke media

Zorgen over de scheiding der machten onder het nieuwe systeem doet Köse af als bangmakerij. Het echte gevaar ligt elders, vreest hij. "Het leger doet bijna iedere tien jaar een poging in te grijpen in de Turkse politiek. Tegen de AKP heeft het meerdere malen proberen op te treden, en afgelopen zomer ontsnapte Erdogan aan een poging tot staatsgreep. Hierover heerst een existentiële angst binnen de AKP."

Gevraagd of voor- en tegenstanders van het presidentiële systeem evenveel ruimte krijgen om campagne te voeren, blijft het even stil. "Natuurlijk heeft de regerende partij meer middelen in handen", begint de academicus. Maar of dit ook rechtvaardigt dat een staatszender als TRT bijna twintig keer meer zendtijd gaf aan het ja-kamp, weet hij niet direct te zeggen. "De media zijn overal ter wereld oneerlijk."

Ik denk dat zowel Turkije als Europa er enorm veel baat bij heeft om de banden zo snel mogelijk te normaliseren

Europa moet Erdogan accepteren

Dergelijke kritiek levert vooral onnodige vertraging op, lijkt hij te willen zeggen. "De wereldpolitiek verandert", aldus Köse. "Het liberale Obama-tijdperk is ten einde en heeft een groot machtsvacuüm achtergelaten. Turkije wordt omringd door Rusland, Iran, een oorlog in Syrië, verschillende terroristische organisaties. Om daar het hoofd aan te kunnen bieden, hebben we een sterke regering nodig."

Als het aan Köse ligt, legt Europa zich daar bij neer. "Deze ontwikkelingen raken ons allemaal, maar Europese leiders zijn in zichzelf gekeerd. Ik zie Turkije niet snel met Iran of Rusland in zee gaan, en denk dat zowel Turkije als Europa er enorm veel baat bij heeft om de banden zo snel mogelijk te normaliseren. Maar dan moet Europa wel leren om Erdogan te accepteren."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Grond­wet­te­lij­ke hervorming staat al decennia op de agenda in Turkije

Ik denk dat zowel Turkije als Europa er enorm veel baat bij heeft om de banden zo snel mogelijk te normaliseren