Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Yorick van Norden brengt het sixtiesgeluid terug: 'Muziek heeft nooit mooier geklonken dan toen'

Cultuur

Joris Belgers

Muzikant Yorick van Norden © Patrick Post
Interview

Vandaag verschijnt 'The Jester' - de tweede plaat van Yorick van Norden. De man met het sixtiesgeluid, inderdaad: 'Ik vind dat muziek nooit mooier heeft geklonken'.

Toen de gezinswagen van de Van Nordens hun straat indraaide en Yorick vanaf de achterbank voor de eerste keer The Beatles hoorde, veranderde zijn leven. Het was een dag in december, 1995. Hij was negen jaar oud. 'Free as a Bird' kwam voorbij op Radio 2: een nummer dat The Beatles dat jaar uitbrachten, gebaseerd op een oude demo-opname van John Lennon.

Lees verder na de advertentie

Het was alsof Lennon vanuit het graf tot hem riep, zegt Van Norden nu, slechts half grappend.

Yorick van Norden, inmiddels 32, ontvangt in zijn Haarlemse bovenwoning, aan de keukentafel, met een kop thee. De ene muur in zijn keuken is bedekt met kasten vol cd's. De andere met platenkast. In de gang staan nog wat kasten - vol muziek. In de woonkamer neemt zijn muziekverzameling nóg een volledige wand in.

Van Norden maakt het onderscheid tussen twee dingen. Er is het liedje, en hoe je dat liedje aankleedt, hoe je dat presenteert

Voor die decemberdag was hij eigenlijk helemaal niet met muziek bezig, vertelt hij. Zijn klasgenootjes luisterden naar happy hardcore, naar smurfenhouse, dat vond hij totaal niet interessant. Maar na dat Beatle-nummer ging hij eens grasduinen door de platenverzameling van zijn ouders, die al jaren op zolder lag te verstoffen. 'Rubber Soul' was de eerste elpee die hij naar beneden haalde, maar er bleek nog veel meer te liggen. Op een gegeven moment sleepte hij maar gewoon alles naar zijn kamer waarvan de hoes een beetje op Beatles-platen leek. Het was het begin van een fascinatie die nog altijd duidelijk hoorbaar is in zijn muziek.

Esthetiek van de jaren zestig

"Na concerten komen er weleens oudere mensen naar me toe. Die zeggen dan: wat mooi dat je een nummer van Harry Nilsson speelt, dat is écht mijn jeugd. Dan zeg ik: 'Tja, dat is gek, want het is ook mijn jeugd'. Ook al is dat misschien niet logisch.

"Maar aan de andere kant denk ik dat wat ik maak heel goed nu kan. Het is de keuze voor een bepaalde klank of sound, die kleurt hoe het overkomt. En ik ben nu eenmaal gecharmeerd van hoe muziek klonk tussen, pak 'm beet, 1965 en 1973. Ik vind dat muziek nooit mooier geklonken heeft."

En ja, met zijn kanariegele overhemd, die kobaltblauwe pakbroek, en zijn Beatlesque haardracht zou Van Norden inderdaad zelf zo uit de sixties kúnnen komen. Het kan natuurlijk ook dat dit de projectie van de verslaggever is. De gemoedelijke muzikant zegt er namelijk niet mee te koketteren. Zijn muziek is in het leven van nú geworteld. Maar ja, mét de esthetiek van de jaren zestig. Ook nu weer, op zijn vandaag verschenen The Jester, zijn tweede soloplaat.

Als je zijn voorliefde voor de sixties toch wilt psy­cho­lo­gi­se­ren, gooi het dan op de fascinatie met geschiedenis uit zijn jeugd

Van Norden maakt het onderscheid tussen twee dingen. Er is het liedje, en hoe je dat liedje aankleedt, hoe je dat presenteert. Hij is niet de enige, zegt hij. "Veel bands van nu die ik interessant vind, Wilco, Ryan Adams, Ryley Walker, of zelfs Real Estate, dat zijn allemaal bands die ook een liefde hebben voor een bepaald klankideaal. Of Father John Misty, ook iemand wiens muziek je toch relevant zou kunnen noemen, maar diens muziek klinkt toch echt als oude platen van Elton John. Maar inderdaad zijn er ook genoeg retro-acts die heel erg in de pastiche-sferen blijven hangen. Maar zo zie ik mezelf niet. Ik zie mezelf niet als nostalgist, die een tijd probeert te vangen waarin hij niet leefde."

Als je zijn voorliefde voor de sixties toch wilt psychologiseren, gooi het dan op de fascinatie met geschiedenis uit zijn jeugd. Op hoe hij als kind later altijd archeoloog wilde worden. Als muziekliefhebber en verzamelaar gaat hij nog steeds te werk als schatgraver. "Wat is er mooier dan iets te ontdekken dat net zo goed is als de muziek waarvan je houdt?"

Vergankelijkheid

Misschien is hij daarom ook het soort muzikant dat liever platen wil maken dan graag op de planken wil staan. Hij houdt van optreden, maar grote buitenlandse zalen? Nee, dat hoeft niet zo nodig. Het leukst vindt hij met zorg en aandacht een plaat in elkaar schrijven en sleutelen. Hij houdt van het album als kunstvorm.

Vandaar dat hij op The Jester nog een gebruik uit de jaren zestig leent: net zoals de traditionele sixtiesplaat bestaat het album uit twee kanten. Met op de A-zijde de wat meer poppy nummers, en op de B-zijde de wat meer georchestreerde, met arrangementen aangevulde nummers.

Twee kanten, een beetje zoals het leven, zegt hij. "De A-kant is onbezorgd en vrolijk, de andere kant wat introverter." Dat tweeslachtige werkt op meer niveaus van dit album. Zoals in de titel ervan: The Jester. Van Norden vernoemde zijn album naar de hofnar uit Hamlet, u weet wel, die beroemde schedel die Hamlet aan het begin van het stuk van Shakespeare omhooghoudt. De nar: Yorick, inderdaad.

© Patrick Post

Shakespeare was de eerste die zijn voornaam op schrift stelde, zegt Van Norden. Het is goed mogelijk dat Shakespeare de naam bedacht heeft toen hij zocht naar een Scandinavisch klinkende naam. "In het stuk haalt Hamlet herinneringen op aan het verleden. In zijn jeugd was die hofnar toch wel de favoriet aan het hof, de man die hem vermaakte, die verhalen vertelde." De entertainer, precies, zoals de popmuzikant van vandaag. "Maar Yorick symboliseert ook de vergankelijkheid. Het vanitas-thema, waarvoor de schedel in de beeldende kunst altijd symbool staat."

Hij stopte het niet direct in de liedjes, maar dat thema is ook ingegeven doordat hij een aantal sterfgevallen in zijn omgeving meemaakte, en door zijn moeder, die aan een erfelijke nierziekte leed, steeds meer werd gedwongen als patiënt te leven en onlangs overleed.

"De laatste jaren ben ik daardoor wel wat volwassener geworden. Je wordt meer geconfronteerd met vergankelijkheid. Met die twee kanten van het leven. Ik ben geen zwaarmoedig persoon, ik ben redelijk optimistisch, maar wilde dit toch allebei in deze plaat stoppen. Mijn moeder heeft de muziek nog gehoord, en ze wilde de hoes ook nog zien."

Popmedley

Die hoes: Van Norden verkleed als hofnar, maar met serieuze, haast droeve blik. "De verdrietige clown, inderdaad. Ik dacht erbij aan het nummer 'Tears of a Clown', van Smoky Robinson, dat vind ik zo'n goed nummer. Het is gemodelleerd naar het schilderij 'Stanczyk' van Jan Matejko, een in Polen heel beroemd schilderij. Met daarop de in het rode pak geklede hofnar, en een stukje van de balzaal erachter waar iedereen danst. Maar die nar zit daar maar, heel ernstig te kijken.

"Het is net een artiest, die even backstage zit uit te puffen. Hij is niet altijd de clown die mensen vermaakt. Het leven kent twee kanten. En dat heb ik met de plaat proberen te maken."

Daarop maar liefst twee suites, ook al zo'n sixties-dingetje: verschillende nummers die samen één vormen, als een popmedley. Waarvan er trouwens, toeval of niet, een van zijn idolen, Paul McCartney, juist op diens vorige week verschenen 'Egypt Station' er ook eentje heeft staan.

© Patrick Post

"Ik houd van suites. Veel artiesten waar ik van houd hebben popsuites: Paul McCartney, Colin Blunstone, Brian Wilson. Het is vaak in progrock gedaan: Emerson Lake & Palmer, Yes. Maar dit zijn echt popsuites. Sommige onderdelen ervan zwierven al jaren rond, maar het schoot me eens te binnen dat een paar ervan thematisch wel bij elkaar pasten, en samen één verhaal konden vertellen."

Hoe zouden mijn ach­ter-ach­ter­klein­kin­de­ren dit luisteren, stel, als ze dit op hun zolder tegenkomen? Die zullen dan ook denken, wát is dit?

Yorick van Norden

Neem 'Suite No. 2', waarmee het album besluit. "'So Sad' gaat over een relatie die uit is. Gevolgd door 'Drifting', dat klinkt als een soort droomwereld, waarin je even weg bent van de werkelijkheid, waarin hoop schuilt dat alles weer goed kan komen. Dan is er deel drie: de dagelijkse realiteit, dat je alleen achterblijft, en je de kat moet voeren die ze niet heeft meegenomen. En het vierde en laatste deel van de suite is dan de reprise van deel 1, in een trager tempo, dat helemaal uitwaaiert.

Stukje geschiedenis

We nemen nog een slok thee, kijken naar de hoes van zijn plaat, die tijdens het gesprek op de keukentafel ligt. Is zijn muziek niet ook een beetje die schedel?

"Zo zie ik het wel", knikt hij, lachend. "Ik vind het fascinerend waar muziek heen gaat. Hoe zouden mijn achter-achterkleinkinderen dit luisteren, stel, als ze dit op hun zolder tegenkomen? Die zullen dan ook denken, wát is dit? Deze muziek wordt nu ook een stukje geschiedenis. Dat vind ik wel leuk om na te laten." 'Twee kanten, een beetje zoals het leven. De A-kant is onbezorgd en vrolijk, B wat introverter.'

Lees ook:

Franz Ferdinand wil meer brengen dan simpele dansrock

Ondanks de komst van nieuwe bandleden en een nieuw geluid klinkt de Schotse band Franz Ferdinand nog altijd als zichzelf. "Iemand noemde dit ons tweede debuutalbum. Dat vond ik wel scherp." Een interview.

'Succes betekent nog niet dat het goed met je gaat'

Vier jaar terug was Nederland plots een superster rijker. Sharon Kovacs schitterde op festivals en kwam met een duister debuutalbum. Maar opeens 'ging het niet meer'. Haar tweede plaat klinkt luchtiger.

Deel dit artikel

Van Norden maakt het onderscheid tussen twee dingen. Er is het liedje, en hoe je dat liedje aankleedt, hoe je dat presenteert

Als je zijn voorliefde voor de sixties toch wilt psy­cho­lo­gi­se­ren, gooi het dan op de fascinatie met geschiedenis uit zijn jeugd

Hoe zouden mijn ach­ter-ach­ter­klein­kin­de­ren dit luisteren, stel, als ze dit op hun zolder tegenkomen? Die zullen dan ook denken, wát is dit?

Yorick van Norden