Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Yentl en de Boer zingen over angst, moordlust en koektrommels van de Xenos

Cultuur

Iris Pronk

© Maartje Geels
interview

Ze zijn zo op elkaar ingespeeld dat ze zich soms een ‘morph’ voelen: samen één persoon. Veel liedjes op het derde album van Yentl en de Boer gaan over de vraag: Wie ben je als individu?  Kun je je wel onderscheiden van de massa?

­Ze dragen allebei een truitje met glitters. Terwijl ze toch echt geen telefonisch kledingoverleg hebben ­gevoerd op deze herfstige ochtend. Toeval of telepathie? Het laatste, grappen Christine de Boer (rood haar, 35) en Yentl Schieman (blond, 32) in een Amsterdams café. De glitters zijn vast het zoveelste bewijs van hun ­symbiose.

Lees verder na de advertentie

Samen vormen zij het cabaretduo Yentl en de Boer, dat vooral lof oogst door oorspronkelijke en loepzuiver tweestemmig gezongen liedjes. Ze ­toeren momenteel door het land met ‘Magie’, een voorstelling over verwondering en de wens om te ontsnappen aan het alledaagse bestaan. De liedjes staan ook op hun derde album ‘Morph’, dat volgende week verschijnt. Ze gaan over kleine dingen: een koektrommel van de Xenos, een ­spijkertje in de muur, traag lopende mensen in de winkelstraat, een uitgeblust stel dat alleen nog teksten uitwisselt als: ‘Heb jij mijn oplader gepakt?’.

Genieten van het moment, hoe doe je dat? Wanneer verwonderen we ons nog, wanneer zijn we gelukkig?

Yentl Schieman

Maar onder de sleur broeien oerdriften, angst en moordlust, en vooral het vurige verlangen naar authentieke ­ervaringen. Naar iemand zijn, uniek zijn, écht iets meemaken. Het is hun eigen verlangen, vertellen de cabaretières. Het ontstond in een periode waarin het geweldig goed met ze ging: lovende recensies, volle ­zalen, vijf à zes voorstellingen per week, veel media-aandacht. 

“We maakten bijzondere dingen mee, maar hadden weinig tijd om erbij stil te staan”, zegt De Boer. “De ene avond zaten we in een tof tv-programma, de volgende dag waren we alweer met iets anders bezig. We waren eigenlijk heel weinig aan het genieten.” Schieman: “Dus gingen we ons ­afvragen: genieten van het moment, hoe doe je dat? Wanneer verwonderen we ons nog, wanneer zijn we gelukkig?”

“Op een berg
in een warm bad 
als je nog nooit een enge uitslag of een ziekte hebt gehad 
en je slecht nieuws verwacht
maar het valt mee
als je haren overeind staan van een ­supergoed idee
Stop de tijd
Dit is geluk”
Uit: ‘Stop de tijd’

Vrijheid

Hun herbezinning leidde ook tot het besluit om hun optredens te minderen: met Magie staat het duo nog maar twee à drie keer per week op het podium. Dat was vooral een behoefte van De Boer, vertelt ze. “Ik vond het best lastig om altijd als duo aangesproken te ­worden. Dan wist ik wel wat Yentl en De Boer ergens van vond, maar niet wat ik er zelf eigenlijk van vond. En het is enorm lastig om zes keer per week ­dezelfde voorstelling goed te spelen, ik werd daar een beetje faalangstig van. Daarom wilde ik minder spelen: om meer ruimte te hebben om te voelen wie ik ben en om te kunnen garanderen dat ik altijd het beste van mezelf geef.” 

Voor Schieman was het even wennen, maar nu vindt ze de vrijheid van het nieuwe schema ook fijn. Samen willen zijn, maar ook een individu: het is een belangrijk thema in leven en werk van Schieman en De Boer. Het ­titellied ‘Morph’ is afgeleid van morphen: het in elkaar laten overvloeien van twee verschillende afbeeldingen.

“Het gaat over een bijzondere ­ervaring: dat je je één voelt met je geliefde”, zegt Schieman. “Dat je samen één persoon bent. Het is niet altijd fijn om een morph te zijn, soms moet je ook weer voelen wie je zelf bent. Dan kijk ik naar mijn vriend en denk ik: o ja, jij bent iemand anders, jij hebt ook een heel leven zonder mij geleefd. Maar dat je zó samen kunt zijn, dat is magisch.”

Ook in haar samenwerking met De Boer vervagen grenzen en smelten identiteiten samen. “We zijn ook een morph in onze stemmen. Soms hoor ik mezelf boven terwijl ik wéét dat ik aan de onderkant zing. Dat is bijna eng.” De Boer vult aan: “We hebben ook dezelfde mening. Soms zegt Yentl iets in een interview en denk ik: dat zou ik precies zó hebben gezegd.”

“We spreken elkaars woorden
In door ons bedachte zinnen
En ik hoor bij jou
Mijn zenuwkuch
Weer terug”
Uit: ‘Morph’

Je wordt altijd vergeleken. Als de een als heel slim gezien wordt, is de ander dom

Christine de Boer

Kuddedieren

Hoewel ze niet zonder elkaar zouden willen, leidt hun intensieve duoschap ook weleens tot ongemak. “Je staat altijd naast elkaar, wordt altijd vergeleken”, zegt De Boer. “Als de een als heel slim gezien wordt, is de ander dom. Als de een heel mooi wordt gevonden, is de ander minder mooi. Speelt een van ons in een film, dan zit de ander dus níet in die film. Je bent altijd de tegenpartij van de ander.” Wat maakt een mens uniek, hoe verhoudt hij zich tot de betekenisvolle ander, hoe onderscheidt hij zich van de massa? De cabaretières bekijken het vraagstuk van alle kanten. Zo zingen ze:  ‘Alle meneertjes en mevrouwtjes willen zitten in de trein’. Ze ogen zo keurig, maar ze willen eigenlijk voordringen in de spits, vechten om de laatste stoelen. 

“Alle meneertjes en mevrouwtjes willen
Boven op de rots
Een berenvel aan
Bo-boven op de rots
Ze willen vechten voor hun trots”
Uit: ‘Zitten in de trein’

De Boer en Schieman hebben zelf lang met het openbaar vervoer gereisd. “Je ziet mensen duwen om snel de trein in te kunnen, daar erger ik me aan”, zegt Schieman. “Maar ik wil zelf ook zo gauw mogelijk zitten, ik ben hetzelfde.” De Boer: “Je ziet algauw het dierlijke in de mens”. Het is frustrerend, zegt Schieman: “Ik wil uniek zijn, maar je komt er altijd achter dat je niet de enige bent. Als ik iets mooi vind, dan blijkt altijd dat heel veel anderen hetzelfde mooi vinden.” De Boer: “We hebben allebei voor het eerst een huis gekocht dit jaar. Dan ontdek je dat de woonkamer een vorm heeft die je dwingt om je eettafel op die ene plek te zetten. Waar de vorige bewoners ’m ook hadden staan. Dat je eigenlijk zelf geen keuze meer hebt.”

Is dat erg? Nee, zegt De Boer. “Opgaan in de ander, opgaan in de massa, ons kuddegedrag: daar kun je een grote weerstand tegen voelen. Maar onze eindconclusie is: We zijn allemaal ­hetzelfde en daar zitten ook troost en liefde in.”

Kaas met Nick en Simon

Er is één ding waar Schieman en De Boer extreem blij van worden: kaas. Voor het ontbijt, de lunch, als toetje: ze kunnen er geen genoeg van krijgen. Daarom bevat hun nieuwe album ook een ode aan kaas. Vierstemmig gezongen, met niemand minder dan Nick en Simon. Drie jaar geleden zongen Yentl en de boer mee op een cd van de Volendammers (‘Rome’), nu zijn de rollen omgedraaid. “Heel leuk dat ze dit wilden doen”, zegt Schieman. “Ook omdat het een gekkig liedje is.”

Duo Yentl en de boer

Yentl Schieman en Christine de Boer leerden elkaar kennen op de Amsterdamse toneelschool. Als duo braken ze vijf jaar geleden door op het Amsterdams Kleinkunstfestival; ze wonnen zowel de publieksprijs als de Wim Sonneveltprijs. Spoedig daarna sleepten ze nog een grote trofee binnen: hun lied ‘Ik heb een man gekend’ – over de eigenaardigheden van al hun exen – werd bekroond met de Annie M.G. Schmidtprijs 2014. Naast hun gezamenlijke werk ­hebben ze solocarrières. Zo ­acteerde De Boer in ‘Billy’, een speelfilm van Theo Maassen. En Schieman speelde onder meer in de tv-serie ‘Seinpost’.

Het album ‘Morph’ verschijnt op vrijdag 9 november en is ook te beluisteren via streamingplatforms.

Lees ook:

Meesterlijk anti-cabaret van Stefano Keizers

Tja, u ziet geen sterren boven deze recensie. Dat is omdat ‘Erg Heel’, het debuutprogramma van Stefano Keizers, eigenlijk geen voorstelling is. Het staat in de theaterboekjes onder cabaret, maar wat hij maakt is meer performance-kunst met humor op het toneel. Een interactieve belevenis is het, want het publiek mag volop participeren met waterpistolen of door vragen te stellen.

Deel dit artikel

Genieten van het moment, hoe doe je dat? Wanneer verwonderen we ons nog, wanneer zijn we gelukkig?

Yentl Schieman

Je wordt altijd vergeleken. Als de een als heel slim gezien wordt, is de ander dom

Christine de Boer