Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wie Tsjêbbe Hettinga gaat lezen doet er goed aan alle zintuigen open te stellen

Home

Janita Monna

Janita Monna schrijft wekelijk over poëzie voor Trouw. © Maartje Geels
Poëzie

Alle dichters zijn uniek, maar sommige zijn toch unieker dan andere. En Tsjêbbe Hettinga is daar een van. De Fries overleed in maart 2013 en daarmee ging een bijzondere stem verloren. 

Want van boerenzoon die opgroeide in het Friese Burgwerd, een dorp niet ver van Bolsward, werd Hettinga wereldvermaard dichter. Of het nu was in Duitsland of in Colombia, in Nederland of in Zuid-Afrika, hij betoverde lezer en luisteraar met zijn golvende regels, zijn zangerige voordracht en ook met zijn indrukwekkende verschijning: Hettinga was nagenoeg blind en droeg zijn verzen uit het hoofd voor.

Lees verder na de advertentie
Tsjêbbe Hettinga publiceerde sinds begin jaren zeventig gedichten in zijn moedertaal, het Fries

Afgelopen week is zijn verzameld werk gepresenteerd: ‘Het vaderpaard / It faderpaard’. Een boek zo dik als het Friese landschap weids is, met daarin de bundels die tijdens zijn leven werden gepubliceerd, naast niet eerder (in Nederlandse vertaling) verschenen poëzie. Daartussen bevindt zich zelfs een hele bundel: ‘De ring fan Gyges’.

Tsjêbbe Hettinga publiceerde sinds begin jaren zeventig gedichten in zijn moedertaal, het Fries. Zijn doorbraak naar een groter, en ook Nederlandstalig publiek volgde zo’n twintig jaar later, toen hij optrad tijdens de Frankfurter Buchmesse.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Tsjêbbe Hettinga - Het vaderpaard, It faderpaard © RV

Zintuigen

Wie Hettinga gaat lezen doet er goed aan alle zintuigen open te stellen. Om te zien, te horen, te ruiken, te voelen. Om onderdeel te worden van het werk en zo met de dichter aan de Friese kust te staan: “Tegen de wind van de zee in roepen wulpen / De dag uit de schulp van de nacht tevoorschijn”.

Dat is de plek waar deze verzen geworteld zijn. En die plek wordt in krachtige, bijna tastbare beelden en onder steeds andere lichtinval - zie en voel de zon in zijn gedichten - vaak geëvoceerd en neemt zo haast mythische proporties aan. “Terwijl zonlicht uit zijn flanken vlamt, tuigt / Het zwarte paard door een blauwe slaapzak van / Klei. Als groene monniken op een rij / Bidt het riet in de ogen van de veldmuis, / In de klauwen van de angst en de valk”.

Wie Hettinga gaat lezen doet er goed aan alle zintuigen open te stellen. Om te zien, te horen, te ruiken, te voelen

Van daar zeilt Hettinga uit, de wereld over. In een vloeiende beweging doet hij plaatsen aan met trekken van Curaçao, Barcelona, Wales. Maar altijd zijn zijn gedichten zo veel meer dan een sympathieke ansicht uit vreemde ‘verre kusten’. 

En dat komt doordat er een diepe verbondenheid met het landschap in voelbaar is, met alles wat de zanger omringt: de zon, de kou, de aarde, alles is bezield, zoals een mango de tango danst met ‘de hooghartige noordoostpassaat’.

Erotisch is Hettinga’s poëzie beslist ook.

In Hettinga’s stem blijft veel te ontdekken, en dat kan mede dankzij de bezorgers van dit verzameld werk. Deze regels zijn bijvoorbeeld aan het buiten de tijd staande oeuvre van Tsjêbbe Hettinga toegevoegd:

brekend uit de nacht die geen dromen
Gaf maar vragen, zit een man
die op de koningskleuren
Van het licht wacht, of een warme borst, 
meisjesarmen
Blank en teer. 

© Trouw
© Trouw
© Trouw
© Trouw

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Tsjêbbe Hettinga publiceerde sinds begin jaren zeventig gedichten in zijn moedertaal, het Fries

Wie Hettinga gaat lezen doet er goed aan alle zintuigen open te stellen. Om te zien, te horen, te ruiken, te voelen