Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waylon in Lissabon: alles of niets

Cultuur

Joris Belgers

Waylon © joost keetamp & basvanderboom

Volgende week strijdt Waylon voor de tweede keer om de Nederlandse eer op het Eurovisie Songfestival. Hoe kwam de beslissing om hem naar Lissabon te sturen tot stand?

Wie is Waylon?

Lees verder na de advertentie

Leuk gevonden, dat filmpje waarmee Avrotros in november de inzending voor het aanstaande Eurovisie Songfestival bekendmaakte. We kijken mee met Waylon, die bekaterd opstaat, de trap afdaalt, wadend door de restanten van een wilde avond. Zijn huis is bezaaid met half ontklede mensen en lege drankflessen. De inzending, het nummer 'Outlaw in Em', was nog niet gekozen, maar het filmpje sluit achteraf gezien naadloos aan bij het verhaal waarmee Waylon naar Lissabon gaat.

Hij heeft het imago van een bad boy. Maar ja, iederéén heeft wel een beetje rebellie in zich. Met die boodschap vertegenwoordigt Waylon volgende week Nederland op het Eurovisie Songfestival, waaraan hij in 2014 al meedeed als de helft van het duo The Common Linnets. Wie is Waylon, en waarom koos de organiserende omroep Avrotros wederom voor hem?

Direct na zijn deelname in 2014 zei Waylon nog een keer mee te willen doen

De carrière van de als Willem Bijkerk in Apeldoorn geboren zanger kende een wankel begin. Eind jaren negentig zou hij voor EMI in Nashville een plaat opnemen. Hij werkt een poos in de Verenigde Staten, met onder anden zijn idool Waylon Jennings, maar het album kwam er nooit. Na het overlijden van Jennings in 2001 keerde hij terug naar Nederland. Hij trouwde, werd vader, en scheidde. Hij kampte jarenlang met een cocaïneverslaving, zag zijn zoontje niet, had geen contact met zijn ouders en knoopte de eindjes aan elkaar door te spelen in coverbandjes.

Totdat hij in 2008 meedeed aan tv-talentenjacht 'Holland's Got Talent'. Net afgekickt. Hij won niet, maar zijn rauwe, diepe stem maakte indruk. Waylon hield er een platencontract aan over. Eindelijk kwam dat debuutalbum er, het succesvolle 'Wicked Ways'. Ondanks zijn voorliefde voor country werd hij in de markt gezet als soulzanger. Met The Common Linnets keerde hij terug bij zijn eerste liefde.

Zijn voorkeur is duidelijk te horen op zijn nieuwe plaat. Die staat vol countryrock, nummers die werden gepend met hulp van huurlingen uit Nashville. Zo ook 'Outlaw in Em'. Vorige maand begon de tournee naar aanleiding van dit album. In een uitverkocht Patronaat te Haarlem viel op dat niet de eigen nummers de meeste bezieling meekregen. Het meeste enthousiasme stopte Waylon in het blokje covers van zijn geliefde countryhelden. Daaronder, natuurlijk, eentje van Waylon Jennings.

Waarom Waylon?

Precies de mentaliteit van alles of niets is wat Avrotros, de omroep die de Nederlandse deelname organiseert, aansprak in de kandidatuur van Waylon, zegt Daniël Dekker. De radiomaker zit in de selectiecommissie voor het songfestival, samen met Cornald Maas, Jan Smit, Avrotros-directeur Eric van Stade en chef de mission Emilie Sickinghe. Zij kiezen de artiest.

Hoe dat gaat? Elk lid van de commissie heeft z'n eigen netwerk, waarin ze wel eens wat opvangen van artiesten over eventuele songfestivalambities. Dan ontstaan er lijstjes, er is een appgroep, en uiteindelijk gaat de commissie een hapje eten. Er volgt een aantal polsende gesprekken met verschillende kandidaten - volgens Cornald Maas waren dat er dit jaar 'een stuk of tien'. Uiteindelijk kiest de commissie een artiest.

Dekker: "Kijk, artiesten hebben hun agenda, hun marketingstrategie. Wanneer verschijnt een plaat? Wanneer gaan ze op tournee? Wij maken drie televisie-uitzendingen, maar voor een artiest zit er veel meer aan vast." Maas: "Iedereen roept vaak dat we eens iets met grote dj's moeten doen. Daar is heus wel moeite voor gedaan. Maar die zijn te druk, hebben er weinig mee te winnen, of vinden de nationale eer klaarblijkelijk niet genoeg."

De commissie is nu al bezig met lijstjes voor 2020. Van Waylon was al jaren bekend dat hij wilde: vrij snel na Kopenhagen 2014 hing zijn manager aan de telefoon, zegt Dekker. "Maar ik vond dat we niet te snel op hem moesten teruggrijpen. Wel vond ik het iets stoers hebben. Dat je tweede bent geworden en nog een keer wil, dan speel je alles of niets."

"Mijn persoonlijke smaak is niet van belang", zegt Cornald Maas. "Het gaat om haalbaarheid. Of artiesten kans maken. Waylon vonden we allemaal de beste optie, omdat hij als vocalist niet zal teleurstellen. En hij is eigenzinnig. Daar ben ik zelf erg voor: kijk hoe Anouk in 2013 op alle manieren de boel op scherp zette. Dat leverde het eerste goede resultaat in jaren op. Het gebeurt steeds vaker dat het winnende nummer geen typisch songfestivallied is. Het draait steeds meer om het verhaal. Om een eigen stijl." Het winnende nummer van vorig jaar, de fado-ballade 'Amar pelos dois' van de eigenzinnige Portugees Salvador Sobral is hier een goed voorbeeld van.

Waar is Waylon?

Zijn idool Waylon Jennings zou, als hij nog leefde, een gruwelijke hekel hebben aan het songfestival. Muziek is geen wedstrijd, meende Jennings, die Grammy's en andere prijzen nooit ophaalde.

Waylon ziet het anders. Gelijk na Kopenhagen 2014 liet hij weten nog een keer te willen meedoen, zegt Daniël Dekker. Als prachtig podium om het evangelie te verkondigen? Of uit eerzucht, om te laten zien dat hij het ook in zijn eentje kan?

Even terug naar Kopenhagen. Zijn tweede plek daar, samen met Ilse DeLange als The Common Linnets, was de hoogste Nederlandse notering op het songfestival in veertig jaar, sinds de winst van Teach-In in 1975. Nadat Anouk het jaar ervoor eindelijk de finale weer eens haalde, droeg het succes in belangrijke mate bij aan de toegenomen populariteit van het songfestival in Nederland.

Niet lang na thuiskomst in 2014 verdween Waylon van de radar

Mooi hoor, dat liedje 'Calm After the Storm', maar die onverwachte tweede plek kwam toch vooral door de verliefde blik over en weer, zo stemmig gevangen door regisseur Hans Pannecoucke. Het bleek een knap stukje acteerwerk. Achter de schermen was de spanning te snijden, bracht Waylon later naar buiten.

Niet lang na thuiskomst verdween Waylon van de radar. Bij de daaropvolgende promotietour van The Common Linnets was hij plots vervangen door een andere zwoel kijkende zanger. Een bijzonder nieuwsluwe zomerdag lang was Nederland in de ban van #WaarIsWaylon.

Hij lag gewoon thuis op de bank. Maanden later, in interviews voor de release van zijn soloplaat, deed hij een boekje open. Over de controlezucht van Ilse DeLange. Dat hij geen enkele creatieve inspraak had. Dat hij niet zomaar een bandlid wilde zijn, maar naar enige waardering van DeLange verlangde. En ergens onder water zou er ook nog iets van oud zeer broeien bij de door DeLange ontslagen manager, de huidige manager van Waylon.

Voor artiesten is deelname aan Eurovisie een unieke ervaring. Kiev 2017 zal voor de zusjes van OG3NE altijd verbonden blijven met hun inmiddels overleden moeder, voor wie ze hun lied schreven. Douwe Bob (2016) maakte van zijn verblijf in Stockholm één groot feest met een eigen tijdelijk café. Waylon zal met gemengde gevoelens terugdenken aan zijn songfestivalervaring, hoewel hij noch zijn management er uitspraken over doet. Waylon doet sowieso geen interviews met de geschreven pers. Hij laat het bij een statement: alleen de winst telt, na die tweede plek zou al het andere aanvoelen als verlies.

Wat doet Waylon?

Dan: het nummer. Het harde 'Outlaw in Em' is een puntige rocksong. Zo'n lied scoort zelden goed op het Eurovisie Songfestival. Toen Waylon het nummer voor het eerst speelde, waren de reacties gemengd. "Deze scheurende ode aan de bandeloosheid past prima in zijn repertoire, maar zou op het songfestivalpodium vrijwel gelijk staan aan zelfmoord", schreef de songfestivalwatcher van het Algemeen Dagblad.

Toen was nog niet bekend dat dit nummer zou worden gekozen - hij speelde in februari vijf nummers van zijn nieuwe plaat, vijf avonden aaneen bij 'De Wereld Draait Door'. Maar hoewel Waylon de suggestie aanvankelijk wekte, was het nooit de bedoeling om tv-kijkers te laten meebeslissen. In januari lag de keus voor 'Outlaw in Em' al vast.

© avrotros

In de documentaire die Waylon liet maken van zijn road to Lisbon en die volgende week wordt uitgezonden op RTL, is te zien hoe Waylon zijn nummers laat horen aan de selectiecommissie. Waylon zit er stuurs bij, in de vergaderkamer. 'Outlaw in Em' komt niet voorbij, maar even later zien we Waylon zich drukmaken in de auto. Met dit nummer zou hij lekker tegen de stroom ingaan.

Daniël Dekker noemt dit 'onhandige montage', want het nummer is wel degelijk voorgelegd aan de selectiecommissie. Sterker, Dekker was eerder al gevraagd mee te luisteren met de eerste demo's waarmee Waylon vorige zomer uit Nashville kwam.

"Bij het nummer van Douwe Bob zaten we allemaal direct op één lijn. Bij Waylon was dat anders", zegt Dekker. Er was dit jaar geen duidelijke voorkeur binnen de commissie, bevestigt Maas. "Het belangrijkste is dat de artiest het nummer weet te brengen. En dat had Waylon het meest met 'Outlaw in Em'. De tekst is hem op het lijf geschreven."

Uiteindelijk geeft Avrotros de gekozen artiest haast carte blanche. De omroep heeft een 'faciliterende rol'. Nemen ze daarmee niet een risico, voor iets waar drie avondvullende uitzendingen en natuurlijk die nationale eer van afhangen? Wat als de artiest doodleuk met een draak van een nummer komt aanzetten?

"Dat gebeurt echt niet", zegt Dekker stellig. "Niet met het soort artiesten waarmee we tegenwoordig samenwerken. We kiezen voor deze artiesten, omdat we weten wat we daarvoor krijgen." Bovendien hebben we allemaal gezien wat er gebeurde toen de omroep wél een sturende rol had, en toen er nationale festivals werden georganiseerd: acht jaar geen finaleplek, merkt Maas op.

Hij ziet het steeds vaker terug in de uitslag. "Mensen kiezen voor een duidelijk verhaal. Daarom was het het beste om te gaan voor het nummer waarbij Waylon het meeste gevoel heeft. Want gemiddeld goed is niet goed genoeg. Het is veel beter een risico te nemen. Je nek uitsteken. Daar staat Waylon voor."

Countryrock met breakdance

Begin deze week kwam Waylon aan in Lissabon, waar het Eurovisie Songfestival volgende week plaatsvindt in de Altice Arena. De artiest en zijn gevolg legden de 2200 kilometer naar de Portugese hoofdstad per tourbus af.

Dinsdagmiddag stonden de eerste repetities op het programma. Beelden ervan waren te zien op Instagram. Waylon, op een verhoging gitaarspelend, met hoed en panterprint-jas, omringd door vier bandleden en een trommelaar. Halverwege het nummer gaan de instrumenten aan de kant, en beginnen de bandleden wild te dansen.

De reacties waren niet mals, samen te vatten als: waarom combineert hij in vredesnaam countryrock met breakdancers?

Veelzeggender is de mening van gokkers. Want de eerste doorloop bleef bij de wedkantoren niet onopgemerkt: Waylon duikelde naar een voorspelde 18de tot 20ste plek in de finale.

Maar goed, dit was pas de eerste repetitie. Er kan van alles veranderen voordat Waylon donderdagavond 10 mei aan de beurt is in de tweede halve finale.

De finale van het 63ste Eurovisie Songfestival vindt zaterdagavond 12 mei plaats.

Lees ook: Zilveren Ilse DeLange en Waylon alom bejubeld

De tweede plaats van Ilse DeLange en Waylon in de finale van het Eurovisiesongfestival 2014 in Kopenhagen is veel geprezen. Het Nederlandse duo kreeg 238 punten. De winst ging naar Oostenrijk, dat 290 punten binnensleepte met het liedje Rise Like A Phoenix van Conchita Wurst.

En: Ilse DeLange: Popprijs komt ook Waylon toe

De Popprijs 2014 die The Common Linnets in januari 2015 in de wacht sleepten, komt volgens zangeres Ilse DeLange ook oud-collega Waylon toe. 'Hij heeft ook aan het album meegewerkt, dus deze prijs is ook zeker voor een deel voor hem.'

Deel dit artikel

Direct na zijn deelname in 2014 zei Waylon nog een keer mee te willen doen

Niet lang na thuiskomst in 2014 verdween Waylon van de radar