Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat betekent #doeslief grammaticaal?

Cultuur

Peter-Arno Coppen

Campagnebeeld van de campagne #doeslief © Sire
TAAL

Mijn medecolumnist in deze taalrubriek, Ton den Boon, schreef op 6 maart al eens over de slogan #doeslief van Sire. 

Ton ging voornamelijk in op de spelling, waarbij de hashtag en het weglaten van klinkers en apostroffen in een toch al gereduceerde uiting 'Doe es lief' hem opvielen. Maar grammaticaal valt er ook nog wel iets interessants over te zeggen. Want wat betekent #doeslief?

Lees verder na de advertentie
Je kunt op straat tegen een wildvreemde waarschijnlijk beter niet 'Doe eens lief' zeggen

De uiting 'Doe eens lief' is qua vorm een zogeheten gebiedende wijs, maar er is natuurlijk niemand die hem in deze betekenis opvat. De betekenis ligt eerder op het gebied van de modaliteit, waar ik het in deze rubriek al heel vaak over heb gehad. 

Modaliteit gaat over waarschijnlijkheid (inschatting, zekerheid), die loopt van mogelijk tot noodzakelijk, of over wenselijkheid, lopend van toegestaan tot verplicht. Modale betekenis is sterk afhankelijk van de verhoudingen tussen de gesprekspartners: afhankelijk van de juiste machtsverhoudingen kan een uitspraak over mogelijkheid gemakkelijk gezien worden als het verlenen van toestemming, en een wens kan al gauw als een bevel worden opgevat.

Dat zie je ook bij 'Doe eens lief'. Een moeder die dit tegen haar kind zegt drukt misschien een lichte ergernis uit, en een aansporing aan het kind om zich lief te gedragen. Maar gebezigd tussen twee gelijkwaardige geliefden gaat het meer over een wens. De constructie met 'doe es', vooral in de variant met een werkwoord ('Doe es opletten'), is verder uitgesproken informeel. Hij kan eigenlijk alleen bij een kleine sociale afstand. Je kunt op straat tegen een wildvreemde waarschijnlijk beter niet 'Doe eens lief' zeggen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Lees ook:
Campagne #doeslief: Waarom zijn mensen eigenlijk onbeschoft?

Een nieuwe SIRE-campagne moet ons aanzetten tot vriendelijk gedrag. Maar hoe komt het eigenlijk dat mensen soms zo onbeschoft zijn, vraagt het filosofisch elftal zich af.

Taalcolumnist Ton den Boon schreef op 6 maart ook over de #Doeslief-campagne 

Sire vindt dat we in 2019 minder onaardig tegen elkaar moeten doen en is daarom een campagne gestart met de slogan #doeslief. De hashtag (#) geeft aan dat de campagne op de sociale media (Twitter) is afgestemd, maar er zijn ook tv-spotjes.

Deel dit artikel

Je kunt op straat tegen een wildvreemde waarschijnlijk beter niet 'Doe eens lief' zeggen