Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Wat als de overheid een puntensysteem invoert op basis van gedrag?

Cultuur

Bas Maliepaard

De schaduw van Radovar © rv
Recensie

Marloes Morshuis laat overtuigend zien wat het betekent als de overheid een puntensysteem invoert.

Hopelijk verschijnt 'De schaduwen van Radovar' spoedig in het Chinees. De beklemmende derde jeugdroman van Marloes Morshuis - haar beste tot nu toe - laat overtuigend zien wat er kan gebeuren als de overheid een sociaal puntensysteem invoert, wat China vanaf 2020 wil doen. In het kort: je gedrag bepaalt je score, waaraan privileges of beperkingen zijn gekoppeld.

Lees verder na de advertentie

In de grauwe stad Radovar woont tiener Jona met haar ouders en broer in de torenflat Sterrenlicht. Naast elke voordeur vermeldt een scorebord de punten die de familie met hard werken, goede schoolprestaties en sociaal gedrag bijeen heeft gesprokkeld. Fouten kosten punten.

In Sterrenlicht bepaalt je score onder meer op welke onder- of bovengrondse verdieping je woont en hoeveel tijd je in het stadspark mag doorbrengen. Jona's gezin behoort tot de snelste stijgers, maar het leven in de woontoren benauwt haar steeds meer.

Tijdens een illegaal uitstapje naar buiten ontmoet ze de rebelse Kilian, die in oude tunnels onder de stad de actiegroep Free Radovar heeft opgericht, met als doel het systeem omver te werpen. Hij opent Jona's ogen definitief voor de schaduwkanten van het regime en zij sluit zich aan. Maar het blijkt niet makkelijk om buiten het zicht van de bikkelharde Grijze Brigade in verzet te komen.

Morshuis heeft de griezelige psychologie achter het puntensysteem knap uitgedacht. Er leeft wantrouwen, afgunst en angst onder de bewoners, maar tegelijkertijd de fanatieke wil om punten te verdienen. Radovar is "een sluw monster dat zich voedt met de allersterkste brandstof die er is: de wil van de inwoners zelf."

Natuurlijk, er zijn veel van dit soort dystopische boeken, maar Morshuis' filmische verhaal zit geramd in elkaar, grijpt je meteen, is spannend en (grotendeels) geloofwaardig, en behandelt op een actuele manier belangrijke, tijdloze onderwerpen als macht, uitbuiting, indoctrinatie, maar vooral (het gebrek aan) vrijheid en verzet.

Heldin Jona is bovendien opvallend beter uitgewerkt dan de hoofdpersonen in Morshuis' 'Koken voor de keizer' en 'Borealis'. Mooi hoe haar strijd gevoed wordt door herinneringen aan haar dorpse leven vóór het systeem en hoe ze levensecht worstelt met haar verraad en dat van haar ouders.

Marloes Morshuis

De schaduwen van Radovar

Lemniscaat; 300 blz. € 15,95. Vanaf 12 jaar.

Oordeel

Goed uitgewerkte dystopie, beklemmend, geloofwaardig

Lees ook:

Wat zijn de trends in de 277 voor de grote literaire prijzen genomineerde boeken?

Is het engagement terug in de roman? Tijd voor een brede blik op de literatuur van de laatste tien jaar. 

Deel dit artikel