Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom zijn kerken toch zulke prachtige tempels voor het boek?

Cultuur

Wim Boevink

De bibliotheek in Zutphen
Klein Verslag

In de tas 'Here is New York' - die prachtige ode aan de stad van E.B. White uit 1949, die begint met te zeggen dat de stad twee gaven te vergeven heeft, de gift van de eenzaamheid en de gift van de privacy - maar ik was op weg naar Zutphen.

Zutphen is geen stad voor eenzamen, noch voor mensen die verlangen naar anonimiteit (mijn definitie van privacy) - daarvoor is zijn binnenstad te intiem.

Lees verder na de advertentie

Ik was er als onregelmatige bezoeker een paar weken niet geweest, maar ik herkende bij mijn wandeling bij gelijktijdig wegkijken diverse gezichten, de kringen zijn klein.

Het was maandag, er scheen een dunne zon, de enigszins bezoedelde stad kwam nog bij van het bokbierfestival, de Houtmarkt kleefde aan mijn zolen. In de verstilde Bornhof stonden stoelen nog aan de terrastafels vastgebonden.

Soms denk ik dat al die steeds mooier wordende bibliotheken, waar niets hoeft maar alles uitnodigt tot inkeer en reflectie

Ik liep naar de IJssel om Ida te zien, ze stond roerloos in het tegenlicht, de fonkelende rivier achter haar kleine donkere gestalte. Een binnenvaartschip voer behoedzaam voorbij, het waterpeil leek me nog dramatisch laag.

De volgende bedreiging

Maar ik was gekomen voor de bibliotheek, de openbare bibliotheek in de Broederenkerk, want er heerste al weken onrust in de stad over een mogelijke sluiting ervan nu de stad weer kampte met begrotingstekorten en zich tot bezuinigen genoopt zag.

In 2011 had ik over deze bibliotheek al eens geschreven; ook toen kampte de gemeente met tekorten en wilde men de bibliotheekkerk sluiten.

Achtduizend protesthandtekeningen werden toen opgehaald en de sluiting werd voorkomen. Nu herhaalt zich die geschiedenis, zij het met iets minder handtekeningen. De bibliotheek blijft in de kerk, zo luidden de berichten. Je vraagt je af wanneer de volgende bedreiging komt.

Ik liep er binnen, in die veertiende-eeuwse gothische kerk, ooit deel uitmakend van een oud kloostercomplex van de Dominicanen. Eigenlijk was de kerk na een maandenlange renovatie dit jaar weer heropend en het resultaat was oogstrelend mooi. De zestiende-eeuwse tekeningen tegen de hoge gewelven straalden, uit hoge boomramen vloeide het licht naar binnen.

In het hart van de kerk was een langwerpige doos geplaatst als een ruimte waar beschutting gevonden kan worden voor kleine bijeenkomsten of taallessen, omkleed met fraaie houten ornamenten waarin het wapen van de Dominicanen was verwerkt. Boven de apsis en het koor - nu leeszaal en koffiehoek - hing een fenomenaal lichtkunstwerk in de vorm van een aureool.

Hem zelf

Waarom zijn kerken toch zulke prachtige tempels voor het boek? Waanders in Zwolle, die andere Dominicanenkerk in Maastricht, deze in Zutphen, ze waren natuurlijk allemaal huizen van het Woord en van het Boek.

Soms denk ik dat al die steeds mooier wordende bibliotheken, waar steden terecht mee pronken (Zutphen, let eens op) de nieuwe plaatsen van samenkomst zijn, van gedempte stilte, van verbinding en onderwijs, plaatsen van de geest, plaatsen waar iedereen gelijk is, waar niets hoeft maar alles uitnodigt tot inkeer en reflectie.

Ja, ze kosten geld, maar hun rendement is onbetaalbaar humaan kapitaal. Geen stad kan zonder. In die kerk in Zutphen zat een oude man met witte haar en een witte baard te lezen. Het zou Hem zelf geweest kunnen zijn.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Deel dit artikel

Soms denk ik dat al die steeds mooier wordende bibliotheken, waar niets hoeft maar alles uitnodigt tot inkeer en reflectie