Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom we zo vaak het woord ‘lekker’ gebruiken

Cultuur

Peter-Arno Coppen

TAAL

Waarom gebruiken mensen tegenwoordig te pas en te onpas het woord ‘lekker’, zo vraagt een lezer mij vertwijfeld. 

Bij zo’n vraag merk ik bij mezelf op dat taalergernis vaak gepaard gaat met het gebruik van de uitdrukking ‘te pas en te onpas’, maar dat zeg ik natuurlijk niet. Ik ga overal graag serieus op in.

Lees verder na de advertentie

De lezer stoort zich ongetwijfeld niet aan het gebruik van ‘lekker’ in de betekenis ‘smaakvol’ (“Het eten is lekker”), maar aan het zogeheten modale gebruik: “We gaan lekker naar het strand”, “Gaat u maar lekker zitten”.

Soms is het gebruik van 'lekker’ een re­sul­taat­be­pa­ling, waardoor het lijkt alsof de spreker bedoelt: we gaan naar het strand en het resultaat is lekker voor u

Uiteraard heeft de ergernis te maken met de betekenisuitbreiding van ‘lekker’ naar andere aangename lichamelijke of geestelijk gewaarwordingen dan de smaak van eten, maar ik denk dat er ook iets anders aan de hand is. Dat ‘lekker’ is in die gebruikswijze eigenlijk een resultaatbepaling, waardoor het lijkt alsof de spreker bedoelt: we gaan naar het strand en het resultaat is lekker voor u, of gaat u maar zitten want het resultaat is lekker voor u. Mensen zouden zich dan een beetje ongemakkelijk kunnen voelen bij die inbreuk op hun persoonlijke gevoelens.

Het punt is natuurlijk dat die weliswaar algemener geworden, maar toch nog vrij letterlijke betekenis inmiddels nog verder afgezwakt is tot een modale geruststelling. Modaliteit is altijd verwachting en wenselijkheid, dus het signaal is hier: je verwacht misschien iets onwenselijks, maar wees gerust: het wordt wenselijk.

Waarom doen mensen dit? Omdat het in een soepele conversatie van belang is verwachtingen en mogelijke onaangenaamheden tijdig te signaleren. Modaliteit toont onze aandacht voor de ander.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel

Soms is het gebruik van 'lekker’ een re­sul­taat­be­pa­ling, waardoor het lijkt alsof de spreker bedoelt: we gaan naar het strand en het resultaat is lekker voor u