Taal Peter-Arno Coppen

Waarom taal het enige communicatiemiddel is dat we hebben

Taal is het enige communicatiemiddel dat we hebben. Als ik dat in gezelschap ­beweer, is er altijd wel ­iemand die begint over plaatjes die meer kunnen vertellen dan duizend woorden, over gelaatsuitdrukkingen en lichaamstaal, of over leeuwen die met geursporen allerlei ­informatie over zichzelf aan andere leeuwen kunnen communiceren. Toch lijkt me dit allemaal te zeer opgerekt voor het ­begrip ‘communicatie’.

Natuurlijk kan een beeld, of je voorkomen, of zelfs je geur voor iemand anders een zekere betekenis krijgen of een emotie teweegbrengen, maar om van een echt communicatiemiddel te spreken zou de zender daar toch enige systematische controle over moeten kunnen uitoefenen.

Hardnekkige mythes

Het lijkt me sterk dat een leeuw enige controle heeft over de samenstelling van zijn urine, en ook op de betekenis van gelaatsuitdrukkingen heb je maar in zeer beperkte mate invloed. Probeer maar eens boos te kijken, en als iemand dat niet snapt dit met een andere gelaatsuitdrukking te herstellen.

Het plaatje dat duizend woorden zou vertegenwoordigen, is misschien wel de hardnekkigste ­mythe. Allen die daarin geloven zou ik willen uitdagen om mij in een plaatje te vertellen dat ze het ontbijt gisteren heel lekker vonden maar eergisteren niet. En als een of andere geniale artiest daarin slaagt, probeer het plaatje dan eens te veranderen in een beleefd plaatje.

Bedenk daarna nog maar eens hoe gemakkelijk het is om dat in taal uit te drukken. Al die zogenaamd rijke communicatiemiddelen vallen vrijwel in het niet bij de mogelijkheden die taal biedt. Taal is het enige communicatiemiddel dat we hebben.

 In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden