Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Het Goed is zoals het goed is

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© anp
Taal

Een lezeres stuurt mij een prachtige Escher-zin, een reclameslogan van de kringloopwinkel 'Het Goed'. Hij luidt: 'Omdat doorgeven beter is dan weggeven... daarom is Het Goed.'

De lezeres, een docente Nederlands, merkt op dat er ook twee heel verschillende ontledingen aan vastzitten.

Lees verder na de advertentie

Escher-effect

Het Escher-effect is een beetje afhankelijk van de spelling. Als er had gestaan '...daarom is het goed', dan was de dubbelzinnigheid niet opgevallen. De voor de hand liggende lezing maakt van 'het' het onderwerp en 'goed' is een zogeheten naamwoordelijk gezegde ('het is goed'). Door de afwijkende spelling word je attent gemaakt op de omstandigheid dat de reclamezin bij de winkelketen 'Het Goed' hoort. Dan dringt de tweede lezing zich op, waarbij 'Het Goed' het onderwerp is, en 'is' de betekenis 'bestaat' krijgt: 'Daarom bestaat Het Goed.'

Bijna alles is dus verschillend in die twee lezingen: de woordsoort van 'het' verschilt (voornaamwoord of lidwoord), de woordsoort van 'is' (koppelwerkwoord of zelfstandig werkwoord), maar ook die van 'goed' (bijvoeglijk naamwoord of zelfstandig naamwoord). Ook de woordgroepenstructuur is anders ('het goed' zijn twee woordgroepen in de eerste lezing, maar het is een woordgroep als het de winkelketen is), en ten slotte de ontleding: 'Het is goed' is een zin met naamwoordelijk gezegde, 'Het Goed is' heeft een werkwoordelijk gezegde.

Wat het Escher-effect nog versterkt is dat de waarschijnlijke ontleding vragen oproept ('Het is goed? Wat is goed?'), terwijl de onwaarschijnlijke ontleding logischer lijkt: 'Daarom bestaat Het Goed. Dat snappen we.'

Lees meer taalkwesties in ons taaldossier


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel