Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom er volgens schrijfster Aafke Romeijn in iedereen een terroristje schuilt

Cultuur

Sander Becker

© Maartje Geels
Interview

In haar literaire debuut kruipt muzikant Aafke Romeijn in het hoofd van een terroriste. Ze plaatst haar in een politiek decor, dat menigeen bekend zal voorkomen.

"Nee, ik ben geen terrorist", verzekert schrijfster en popmuzikant Aafke Romeijn. Hoewel... ze kent sterke overtuigingen en raakt zwaar gefrustreerd als ze haar idealen niet snel gerealiseerd krijgt. Zo wil ze al jaren een verbod op de bio-industrie - 'een vorm van genocide' -, maar dat vlot voor geen meter. "Dan schiet het weleens door mijn hoofd: misschien is de enige oplossing een paar mensen omleggen.'"

Lees verder na de advertentie

In iedereen schuilt een terroristje, bedoelt Romeijn. Haar zojuist verschenen debuutroman 'Concept M', politieke sciencefiction, verkent die universele duistere neiging. De schrijfster kruipt in het hoofd van de 23-jarige Utrechtse studente Hava, die zich aansluit bij een actiegroep en radicaliseert. Na een paar kleine aanslagen besluit Hava haar leven op te offeren om de maatschappij tot inkeer te brengen.

Als tiener was ik al geïntrigeerd door linkse ter­reur­bri­ga­des

"Als tiener was ik al geïntrigeerd door linkse terreurbrigades", licht Romeijn toe. "Mijn moeder vertelde me over de Rote Armee Fraktion en de terroriste Ulrike Meinhof. Ik vond het een fascinerend idee, zo'n geheim clubje in de illegaliteit. Ik heb veel over dit soort groepen gelezen. Vooral de vrouwelijke leden vind ik boeiend. Aan de ene kant vormen zij de zachte factor: ze sussen ruzies en stellen zich zorgzaam op. Aan de andere kant gaan ze veel vaker dan de mannen tot het uiterste."

Kleurloos

Om het proces van radicalisering te kunnen ontrafelen zonder politieke vooroordelen plaatste de schrijfster haar hoofdpersoon in een fictieve setting: een Nederland dat gebukt gaat onder een oprukkende epidemie van 'kleurloosheid'. Patiënten krijgen een grijs-witte huid, wit haar en donkere ogen. Ze blijven alleen in leven dankzij dure medicinale kleurstof. De maatschappij draait voor de kosten op. Een schande, vinden populisten: ze eisen een verbod op voortplanting door kleurlozen, anders gaat het land kapot.

Deze tsunami van kleurlozen lijkt een omkering van de werkelijkheid, waarin Nederland door de komst van immigranten juist meer kleur krijgt. "Maar zo is het idee niet ontstaan", zegt Romeijn. "Het begon met een rare droom toen ik zwanger wilde worden en mijn antidepressiva probeerde af te bouwen." In die droom stopte ze met haar pillen, met als dramatisch gevolg dat ze haar kleur verloor en dood ging. Goed concept voor een roman, dacht ze toen ze wakker werd. "Bij het schrijven zag ik pas dat die kleurloosheid een mooie tegenhanger was van de kleur waarvoor een deel van de bevolking zo bang is. Die ambivalentie heb ik bewust zo gelaten."

Het boek kent meer parallellen met de werkelijkheid, vooral met de politiek. Zo komt er een omgebouwde Pim Fortuyn in voor

Het boek kent meer parallellen met de werkelijkheid, vooral met de politiek. Zo komt er een omgebouwde Pim Fortuyn in voor, in de vorm van een gezette vrouw van middelbare leeftijd. En de minister-president is een frauduleuze figuur met familiebedrijven, Limburgse wortels en meerdere onderkinnen. Romeijn boetseerde hem naar het beeld van 'alle dikke, corrupte VVD'ers en CDA'ers bij elkaar'.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

© Maartje Geels

Toch is het resultaat geen pamflet: ze dringt in dit boek geen meningen op. Dat doet ze al genoeg in haar tweets en columns, zegt ze, die getuigen van haar 'extreem-linkse inborst'. "Het is geen geheim dat ik het liefst een communistische heilstaat zou stichten", lacht ze. "Ik geloof in gemeenschapszin, saamhorigheid en een overheid die weet wat het beste is voor mensen. Tegelijk geloof ik in dialoog en verbinding om geweld te voorkomen."

Isoleren

Vanuit die filosofie spreekt ze veel met mensen uit het rechtse en extreem-rechtse kamp. Dat wordt haar niet in dank afgenomen door linkse activisten, die haar zien als verrader. En voor rechts blijft ze sowieso te politiek correct. Zo isoleert Romeijn zichzelf, en dat vindt ze wel prettig. "De rol van buitenstaander dwingt me om niet blind af te gaan op wat de groep formuleert als het moreel juiste. Ik bepaal het liever zelf."

Voor ze aan haar debuutroman begon, schreef Romeijn zes boeken, het eerste al op de basisschool. Maar die gaf ze niet uit. Onrijp. Te autobiografisch en navelstaarderig.

Haar debuut moest origineler worden. Romeijn dacht daarom veel na en ontwikkelde zelfs een 'eigen poëtica', een lijst met artistieke beginselen. "Het belangrijkste is dat ik mezelf blijf uitdagen door dingen te maken die me verrassen", zegt ze. "Als popmuzikant heb ik gezien hoe groot de verleiding is om een succesformule te blijven herhalen. Daar ben ik al eens in vastgelopen. Dat wil ik in de literatuur voorkomen. Daarom heb ik bewust een gedurfde roman gemaakt, op het gevaar af dat ik zou worden afgefakkeld."

Concreet betekent dat dat ze haar fantasie de vrije loop laat. Ook stilistisch zoekt ze de grenzen op. Ze wil zo experimenteel mogelijk schrijven zonder onleesbaar te worden, want lezers moet je niet afstoten maar belonen. "De allergrootste uitdaging blijft om een boek te schrijven dat mensen niet kunnen wegleggen."

Creativiteit raast door

Nu de roman goed wordt ontvangen, heeft Romeijn besloten dat er meer delen zullen volgen. Die zitten al in haar hoofd, want haar creativiteit raast altijd door.

Depressie is de vijand waartegen ik knok. En vergetelheid, want ja: ik wil gezien worden

Ook op persoonlijk vlak gaat het Romeijn goed. Twee jaar geleden is ze moeder geworden, maar het stoppen met de antidepressiva is nooit gelukt. "Die pilletjes moet ik blijven nemen, anders word ik suïcidaal. Dat heb ik al van kinds af aan. Depressie is de vijand waartegen ik knok. En vergetelheid, want ja: ik wil gezien worden."

Naast het schrijven zal ze daarom blijven zingen. "Mensen vragen me weleens wat ik liever doe: schrijven of muziekmaken. Maar dat is net zoiets als vragen of ik liever plas of poep. Het komt er toch allebei uit, daar doe je weinig aan."

Aafke Romeijn
Concept M
253 blz., € 19,99.

Aafke Romeijn

Schrijfster en popmuzikant Aafke Romeijn (31) publiceert columns in Vrij Nederland en treedt op met zelfgeschreven Nederlandstalige liedjes. Ze studeerde compositie en Nederlands en werkte jarenlang als docente Nederlands op een gymnasium. Haar meest recente albums heten 'Chin. Ind. Spec. Rest.' (2013) en 'Je doet je best maar' (2016).

Lees ook: Waren alle vrouwen maar als mijn zussen

Ze zat er ooit één achterna met een vieze wc-borstel, maar haar zussen zijn haar alles. Die onderlinge solidariteit tussen vrouwen mist Aafke Romeijn in de buitenwereld weleens.

Deel dit artikel

Als tiener was ik al geïntrigeerd door linkse ter­reur­bri­ga­des

Het boek kent meer parallellen met de werkelijkheid, vooral met de politiek. Zo komt er een omgebouwde Pim Fortuyn in voor

Depressie is de vijand waartegen ik knok. En vergetelheid, want ja: ik wil gezien worden