Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Daniele Gatti zo goed is in het geven van masterclasses

Cultuur

Peter van der Lint

Daniele Gatti tijdens een repetitie met het Concertgebouworkest. © anp
Klassiek & Zo

Bij masterclasses geeft de maestro of de maestra, als het goed is, wat van zijn of haar meesterschap door aan een volgende generatie. 

Dat kan variëren van praktische tips en trucs tot aan het overdragen van een levenslange bevlogenheid voor het vak. Het heeft iets moois en nobels en zij die het goed kunnen - masterclasses geven - hebben waarschijnlijk ook een soort verantwoordelijkheidsgevoel: de kunst die zij op het hoogste niveau beoefenen willen ze op datzelfde niveau doorgeven.

Lees verder na de advertentie

Daniele Gatti is zo iemand die ontzettend goed is in het geven van masterclasses. De chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest stond deze week drie ochtenden les te geven aan vier aanstormende talenten. De vrijdag ervoor had hij al uitgetrokken om de leerlingen van Ed Spanjaard op het Conservatorium van Amsterdam onder handen te nemen. Spanjaard noemt Gatti enorm toegewijd en echt niet alleen als er een camera bij is.

Frustrerend moet het zijn voor de jonge vrouwen en mannen als Gatti de baton even van hen overneemt om iets voor te doen

Die masterclasses eind juni zijn inmiddels al een beetje een traditie geworden. Geïnteresseerden kunnen de lessen bijwonen en zitten op het podium van het Concertgebouw pal achter het orkest en kijken Gatti en de dirigenten in spe in de ogen. Via een livestream op Facebook kan wereldwijd worden meegekeken en dat gebeurt massaal. De omhooggestoken duimpjes en hartjes vliegen over het scherm en de reacties die kijkers opschrijven zijn bijzonder enthousiast.

Genieten

Gatti is innemend, zegt rake dingen die ook voor leken te begrijpen zijn en maakt een en ander luchtig en humorvol. Je ziet hem genieten, en wij genieten mee. Als de Duitse Ruth Reinhardt ergens in het ingewikkelde 'Le sacre du printemps' van Stravinsky een crescendo wil hebben van het orkest, vraagt Gatti aan haar: "Staat er een crescendo in de partituur?" Reinhardt: "No". Dan volgt een onbetaalbare blik van Gatti waarop Reinhardt tegen de musici zegt: "Vergeet dit!"

Frustrerend moet het zijn voor de jonge vrouwen en mannen als Gatti de baton even van hen overneemt om iets voor te doen. Met schijnbaar gemak, zonder al te veel gedoe tovert hij dan uit het orkest dát wat hij hebben wil. Maximaal effect met minimale bewegingen. Hij heeft een rake waarschuwing voor een wild zwaaiende enthousiasteling in petto: "Het kan economischer. Je moet nog de hele woestijn door, en dan blijkt dat je geen benzine meer hebt, dan is het water op en op het laatst heb je alleen nog de Bijbel."

Op donderdag komen de stukken van de masterclass - heel praktisch -overeen met het programma dat het Concertgebouworkest dit weekend met Gatti in Sofia en Valletta gaat spelen in het kader van hun toer langs alle 27 lidstaten van de Europese Unie. Daar spelen ze steeds een programmaonderdeel Side by Side, schouder aan schouder met musici van plaatselijke jeugdorkesten. Ook daar gaat het doorgeven van meesterschap dus door. Ik ga kijken hoe het er daar aan toegaat, want het orkest nodigde me uit om mee te gaan.

Mooi van de drukke Gatti dat hij tijd vrijmaakt voor dit alles. Zo moet hij tussen de bedrijven door de zestien uur muziek van Wagners 'Der Ring des Nibelungen' instuderen voor de zomer van 2020 in Bayreuth. Voor die vier opera's heeft hij een heel schema opgesteld van steeds een maand of vier, vijf per opera. Discipline en meesterschap, het gaat hand in hand, maar discipline doorgeven? Lastig.

Peter van der Lint schrijft in de rubriek 'Klassiek & Zo' iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees al zijn artikelen hier terug. 

Deel dit artikel

Frustrerend moet het zijn voor de jonge vrouwen en mannen als Gatti de baton even van hen overneemt om iets voor te doen