Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Waarom Bushwick het nieuwe street art-paradijs is

Cultuur

Ben van Alboom

© rv Ben Van Alboom

In Manhattan is street art vrijwel uit het straatbeeld verdwenen. Alle straten zijn er schoongepoetst. Voor graffiti-liefhebbers is er nu de wijk Bushwick, ooit de criminele vergaarbak van Brooklyn.

Wie in New York in de metro rondloopt, zou kunnen geloven dat New Yorkers houden van de geur van verf. Bijna overal zie je de witte plakkaten met rode letters hangen: wet paint. In werkelijkheid bedekt het natte goedje een andere laag verf, het soort waar ordehandhavers nooit echt tuk op zijn geweest, en waar de stad in de jaren ’70 en ’80 vol van hing. Verf waarmee Keith Haring wereldberoemd is geworden.

Lees verder na de advertentie

Nu is het een feit dat niet iedereen in die jaren 70 en 80 evenveel talent had als Haring. En wellicht begreep het gros van de New Yorkers niet eens wat er überhaupt zo bijzonder was aan hem, laat staan aan een leger andere graffitikunstenaars als Fab 5 Freddy, Zephyr en Futura 2000 - pioniers die op de golven van punk en hiphop surften om de kunstvorm een schijnbaar permanente plek in het straatbeeld van New York te geven. Vooral stations, maar ook metrostellen, waren ooit berucht materiaal voor de ‘vandalen’.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

© rv Ben Van Alboom

Treinstellen die nu ’s nachts nog worden bespoten of beschilderd, gaan onmiddellijk uit roulatie en worden schoongemaakt of overgeverfd. Dat heeft er mede toe geleid dat graffitikunst in de jaren 90 de East River overstak, richting Queens, waar in 1993 de Phun Phactory de deuren opengooide en - belangrijker - zijn muren beschikbaar stelde voor graffitikunstenaars. Al was oprichter Pat DiLillo er als de dood voor om het woord ‘graffiti’ in de mond te nemen. Kwestie van vooral niet op de radar van politici verschijnen. De Phun Phactory, in 2002 omgedoopt tot 5 Pointz, was een leegstaande watermeterfabriek. Van over heel de wereld kwamen kunstenaars er hun technieken etaleren, en naarmate steeds meer toeristen Boring Manhattan inruilden voor Booming Williamsburg, vonden er ook steeds meer hun weg naar 5 Pointz, niet ver daarvandaan.

Vooral stations, maar ook metrostellen, waren ooit berucht materiaal voor de ‘vandalen’

In 2013 waren ook de rijkere New Yorkers klaar om de East River over te steken, en werd duidelijk dat 5 Pointz plaats moest maken voor twee gigantische woontorens. Er volgde nog een poging om de boel tegen te houden door het pand als cultureel erfgoed te laten erkennen. Zelfs Banksy liet van zich horen en pleitte er samen met de New Yorkse kunstwereld voor om 5 Pointz te redden.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Ben Van Alboom. Bushwick in Brooklyn:het nieuwe streetartmekka © rv Ben Van Alboom

Tevergeefs. Vier jaar geleden moesten New Yorkse graffitikunstenaars weer op zoek naar een nieuw mekka. Sommigen trokken naar The Bronx, anderen belandden in Jersey City in New Jersey. Maar een aanzienlijk aantal zocht het minder ver en streek een paar kilometer verderop neer in Bushwick, een wijk in Brooklyn waar begin deze eeuw niemand zich vrijwillig waagde. Wie Bushwick zei, zei drugs, verkrachtingen en moorden. Toch was Bushwick - in de 17de eeuw gaf Peter Stuyvesant er de naam Boswijck aan - tot begin vorige eeuw een gegoede buurt met een tiental grote brouwerijen. Maar geleidelijk aan trokken die weg uit de stad, en toen New York in de zomer van 1977 een dag zonder elektriciteit kwam te zitten, werd Bushwick het toneel van de ergste plunderingen en brandstichtingen in de stad. Had je in de jaren ’80 en ’90 gezegd dat Bushwick ooit opnieuw hot and happening zou worden, dan werd je waarschijnlijk opgepakt voor overmatig crackgebruik.

De huurprijzen in Bushwick stijgen inmiddels tot grote hoogte, hippe koffietentjes schieten er als paddestoelen uit de grond,  de lokale pizzakeet Roberta’s is er een toeristenattractie geworden en om de gentrificatie van de buurt helemaal af te maken, kun je er sinds kort zowaar graffiti- en street art-tours doen. Te voet of met de fiets.

Graf­fi­ti­kun­ste­naars krijgen inmiddels betaald om advertenties te schilderen

Er wonen nog altijd redelijk wat ‘originele buurtbewoners’, zoals Joseph Ficalora, gangmaker van The Bushwick Collective, ze omschrijft. The Bushwick Collective is een graffiticollectief dat toestemming kreeg van de stad om de muren in onder meer Jefferson Street en Troutman Street voor zijn rekening te nemen. Inclusief die van het ijzerwarenbedrijf GCM Steel van de vader van Ficalora. Hij erfde het bedrijf, tegen zijn zin. Overal waar hij keek, zag hij jarenlang niets anders dan misdaad, prostitutie en spuuglelijke graffiti, waar hij met de regelmaat van de klok een pot witte verf tegenaan gooide. Maar tegen de volgende ochtend stond die verf in de regel alweer vol ongeïnspireerde leuzen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Hipsters en koffiebars in Bushwick. © rv Ben Van Alboom

Ficalora organiseert intussen zelf ook rondleidingen en het fijne aan het traject dat hij wekelijks aflegt, is dat het er bijna altijd compleet anders uitziet. Elke muur wordt om de haverklap overgeschilderd, en in plaats van klassieke reclamebillboards op te trekken, zijn er intussen ook adverteerders die graffitikunstenaars betalen om advertenties voor hen te schilderen. En ja, dat staat misschien mijlenver van wat de pioniers ooit voor ogen hadden, maar New York is de voorbije vijftig jaar flink veranderd.

Bushwick mag dan intussen al op de radar van hipsters zijn verschenen, flink wat gebouwen staan er nog steeds leeg en het is écht niet moeilijk om je in te beelden hoe het er amper twintig jaar geleden nog aan toeging: een stuk onveiliger, een stuk minder kleurrijk. Maar verder is in Bushwick nog niet veel veranderd. Nee echt, op de eerste Apple Store is het nog zeker zes jaar wachten.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Ben Van Alboom. Bushwick in Brooklyn:het nieuwe streetartmekka © rv Ben Van Alboom

Chocoladefabriek

Loop eens van de ene metrohalte naar de andere. En sla tussendoor een paar straten in, zoals Seigel Street en Grattan Street. Wandel om het blok heen en passeer het alternatieve winkelcentrum Shops at the Loom (1087 Flushing Avenue) of chocoladefabriek Fine and Raw Chocolate (288 Seigel Street).

Met de metro

Om op de juiste plekken in Bushwick te komen, neem je vanuit Manhattan of Williamsburg metrolijn L naar Morgan Avenue of Jefferson Street. De eerste metrohalte is vlak bij Roberta’s, een pizzaketen die zo populair is dat je op piekmomenten twee uur moet wachten op een tafel. Maar het is het wachten waard. Eveneens verborgen achter de industriële façade van Roberta’s: Blanca, een tweesterrenrestaurant waar je soms twee maanden van tevoren moet reserveren.

In Jefferson Street en Troutman Street dient intussen ook de stoep als materiaal voor graffitikunstenaars. In Troutman Street heb je bovendien een paar fijne bars, zoals The Rookery, en in AP Cafe halen alle hipsters hun caramel macchiato.

Lees ook: Graffiti, hip en rauw als Rotterdam zelf

Meer reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken lezen? Bekijk ons dossier Reizen.

Deel dit artikel

Vooral stations, maar ook metrostellen, waren ooit berucht materiaal voor de ‘vandalen’

Graf­fi­ti­kun­ste­naars krijgen inmiddels betaald om advertenties te schilderen