Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vrijbuiters van de Vogeltjeswijk

Cultuur

Paul van der Steen

© -
Recensie

Het verhaal van deze Tilburgse volksbuurt is om te huilen, maar stiekem ook om te lachen. 

Pieter Tops
Een ongetemde buurt. Achterstand, ondernemingszin en criminaliteit in een volksbuurt
Balans; 240 blz.
€ 19,99
Oordeel: inzichtelijk en amusant boek over overheid die doorschiet in tolerantie

Lees verder na de advertentie

Eindelijk zou de Tilburgse Vogeltjesbuurt aangepakt worden. Toen slopers in september 2013 de eerste huizen afbraken, dwarrelden er plots dollarbiljetten door de lucht. Ze hadden een spouwmuur met een vergeten geldvoorraad geraakt. Stevig gebouwde buurtbewoners zagen erop toe dat alleen de juiste mensen geld van straat raapten. De machinist van het sloopwerktuig moest de door hem bij elkaar gegraaide bankbiljetten aan de buurtbewoners teruggeven. De nacht erna ging zijn apparaat in vlammen op. Politieonderzoek naar de herkomst van de dollars leverde niets op. Zoals gewoonlijk, hield iedereen zijn mond.

Het verhaal ging ondertussen rond. Toen KS Broekhoven, de club van de Vogeltjesbuurt, die zondag een voetbalwedstrijd moest spelen in een naburig dorp, hing daar een spandoek met de tekst ‘U kunt hier ook met dollars betalen’.

Het is zo’n typisch verhaal, eigenlijk om te huilen maar stiekem toch ook om te lachen, waarvan er meer staan in ‘Een ongetemde buurt’ van Pieter Tops, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit van Tilburg en lector politie en openbaar bestuur aan de Politieacademie. Met Jan Tromp schreef hij eerder ‘De achterkant van Nederland. Hoe onder- en bovenwereld verstrengeld raken’. Daarin stond al een hoofdstuk over de Vogeltjesbuurt. Van een boek kwam een boek. De bewoners waren het niet eens met de manier waarop hun wijk beschreven werd. Dat leidde tot intensiever contact, en tot het boek ‘Een ongetemde buurt’.

Kerk en overheid deden ontelbare pogingen om de buurt een beetje in het gareel te krijgen

Volkswijken

De Vogeltjesbuurt en de aanpalende Visserijbuurt staan voor volkswijken in veel steden. Wat elders normaal is, telt niet. Bewoners rommelen graag wat in de marge, prefereren nogal eens gemakkelijk geld verdienen (handelen in ‘van de vrachtwagen gevallen’ goederen en steun trekken) boven reguliere banen. Pogingen om jezelf op te werken en reguliere contacten met mensen van buiten de buurt zijn algauw verdacht.

Kerk en overheid deden ontelbare pogingen om de buurt een beetje in het gareel te krijgen. Soms had dat enig succes. Vaker bleef het bij goede bedoelingen en vooral een flinke portie naïviteit. Wijkbewoners mochten dan wel worden weggezet als ‘sociaal achterlijken’, bij het benutten van de mogelijkheden waren ze bijzonder slim. Voor bezoeken van meneer pastoor of vertegenwoordigers van de Vincentiusvereniging werden de heiligenbeelden tevoorschijn gehaald en toonden ze zich plotseling heel devoot.

Demokraties aktiecentrum

Het buurthuis veranderde in een Demokraties Aktiecentrum met opbouwwerkers die vooral ‘ontplooiingsmogelijkheden’ wilden bieden. Niet langer zagen ze mensen in de Vogeltjesbuurt als ‘onmaatschappelijke probleemgevallen’, maar eerder als initiatiefrijke types die zich al hadden bevrijd van het juk van de burgerlijke samenleving.

De wijk profiteerde van de geboden ruimte. Het welzijnswerk had snel weinig meer te zeggen. Dat danste naar het pijpen van de bewoners. Het wel erg hoge aantal sociale uitkeringen of de groeiende greep van de drugshandel werden niet als groot probleem gezien. Dat pappen en nathouden, het niet durven aanpakken, duurde lang, zeker tot rond de millenniumwisseling. De overheid laat nu minder over zich lopen. Er zijn al kleine lichtpuntjes, bijvoorbeeld dat de buurtjeugd langer naar school gaat.

Tilburgs dialect

Soms duikt in Tops’ boek Tilburgs dialect op. Dat geeft authenticiteit aan deze geschiedenis, maar een vertaling erbij zou niet weg zijn. Zo vertelt Tops dat de titel van de revue, gespeeld bij het 5-jarig bestaan van het buurthuis, ‘ ’t Zen wel aorigen maar de kaoiste nie’, een knipoog was naar het imago van de wijk. Wie geen Brabantse wortels heeft, zal het vaak niet duidelijk zijn, dat dit ‘Het zijn wel raren maar de kwaadsten niet’ betekent. Preston Palace in Almelo, waar een crimineel uit de wijk wordt benaderd door politie-infiltranten, een duur hotel noemen is een kleine misser.

Het doet verder weinig af aan een inzichtelijk en op zijn manier ook amusant boek. Zowel ouderwets paternalisme als doorgeschoten tolerantie zijn onwenselijk. Wijken als de Vogeltjesbuurt en de Visserijbuurt zijn gebaat bij duidelijke en consequente overheden. Dan kunnen zelfs de kwade elementen onder de bewoners op termijn misschien ook een wat minder schimmige levensstijl ontwikkelen.

Lees hier meer boekrecensies van Trouw. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Kerk en overheid deden ontelbare pogingen om de buurt een beetje in het gareel te krijgen