Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Vliegvuur in het Scheveningen van schrijver Willem Brakman

Cultuur

Wim Boevink

Willem Brakman. © Wim Boevin000
Klein verslag

Licht uit. Het vuurwerk filmde ik met de gordijnen gesloten. Een telkens oplichten van een raamcontour. Onregelmatig geknal, soms fel en hoog, dan weer donker en zwaar, vermengd met gesis en gefluit. Toen ik even naar buiten keek dreven wolken kruitdamp over de tuinen.

2019 was begonnen.

Lees verder na de advertentie

Het vuur was bij Scheveningen het land in gekomen, zoals de Rijn bij Lobith. Middeleeuwse brandtorens stonden er op het strand, torens waarmee vroeger door strandjutters schepen werden gelokt. Zo hoog mogelijk moesten ze worden, de torens van Duindorp en Scheveningen, ze oogden boosaardig, het leek het landschap van Mordor.

Hoogmoed, Babel, het vliegvuur boven de Keizerstraat, de sneeuw van gloed. Op een foto vlucht een vrouw met kind over een vonkend plaveisel.

Wonderlijk magische beelden. Fraai en duister. Apocalyptische, absolute onverschilligheid.

Scheveningen, Duindorp, daar bracht ook Willem Brakman zijn jeugd door. Ik dacht aan hem omdat ik op oudejaarsdag een knipsel tegenkwam van de rubriek Transcript, een rubriek met verbatim weergegeven conversaties op televisie, die ik voor deze krant enkele jaren heb opgetekend.

Het was televisie zonder beeld. Ik vond dat interessant. Beeld kan zo ontzettend afleiden van de tekst. Een foto zegt nooit meer dan duizend woorden, echt nooit. Dus maakte ik die rubriek.

Beeld kan zo ontzettend afleiden van de tekst. Een foto zegt nooit meer dan duizend woorden, nooit.

Het knipsel was een brokje conversatie uit het snelle praatprogramma ‘Barend en Van Dorp’. September 2003. Te gast was Brakman, schrijver van vijftig romans, een onwaarschijnlijke talkshowgast. Het ging zo.

Frits Barend: “Wat is uw bron van inspiratie?”

Willem Brakman: “Dat is een heel verhaal, maar ik zal het snel maken. In mijn jonge jaren was ik een wonderlijk knaapje. Ik bezat een enorm ervaringsvermogen en knaapjes die een groot ervaringsvermogen hebben, die ervaren veel. En knaapjes die veel ervaren, die willen daarover vertellen. Dat is de wortel van mijn schrijven.

Nu zou je kunnen zeggen: och, gevoelige jongetjes die zijn er zat. Nee, die zijn zeldzaam. Ik heb in teveel dooie, doffe en afwijkende ogen gekeken om daarin te geloven. Mijn talent is een bijzonder talent, gericht helemaal op de ander te willen uitleggen hoe mooi het is, hoe schitterend. Dat is de stuwkracht van mijn schrijven.”

(Kijk, zo sprak Brakman. Alsof hij niet sprak, maar schreef.)

Willem Brakman: “Op Scheveningen was ik als klein knaapje vaak in extase, want daar was een hoek en daar kon je kokend water kopen in die tijd. En daar kwamen vissersvrouwen met een juk en daaraan hingen emmers en dat waren machtige wijven – ik was zo’n klein kereltje. Dan zag ik die vrouwen over dat grijze Tesselseplein gaan met dat juk en die twee stoomslierten en dan was ik – bij wijze van spreken – boven de twintig. Dat is een groot ervaringsvermogen.” (Schitterend toch? Ik verlaat het Transcript hier, al komt er meer moois achteraan.)

Ik bedacht in die late nachtelijke uren in bed hoe Brakman naar die hemel van vuur zou hebben gekeken en viel in een onrustige slaap om daaruit weer vroeg te ontwaken.

Buiten was het nog donker en grijs, het miezerde over het vuurwerkafval. Het wegdek glansde.

Lees ook:

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Deel dit artikel

Beeld kan zo ontzettend afleiden van de tekst. Een foto zegt nooit meer dan duizend woorden, nooit.