Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Veel aandacht voor Andriessen maakt Haags festival een feest

Cultuur

Anthony Fiumara

Festival Dag in de Branding: ‘Louis Andriessen – Jongensjaren’. Diverse locaties in Den Haag, zaterdag 23/5. Werk van o.a. Andriessen, Berio, Stravinsky, De Bondt, Janssen; door Electra Ensemble, Ensembles Koninklijk Conservatorium en Residentie Orkest o.l.v. Sylvain Cambreling. Bestellen van het boek ‘Jongensjaren’ van Mirjam Zegers en Louis Andriessen via de webshop: www.dagindebranding.nl

Officieel viert Louis Andriessen pas op 6 juni zijn zeventigste verjaardag, maar de twaalfde editie van Dag in de Branding, het Haagse festival voor nieuwe muziek, nam zaterdag alvast een voorschot. Op Andriessens eigenlijke verjaardag besteedt het Holland Festival in Amsterdam met twee concerten aandacht aan de componist.

Hoewel Andriessen in 1939 in Utrecht werd geboren, claimt Den Haag de belangrijkste Nederlandse componist met een zeker recht. In de residentiestad studeerde Andriessen immers aan het Koninklijk Conservatorium, bij Kees van Baaren. Zelf zou hij later aan dezelfde opleiding les gaan geven. En, ook niet onbelangrijk, de school componisten die Andriessen opleidde en beïnvloedde, wordt niet de school-Andriessen, maar de Haagse School genoemd. Een stad die zo lang de thuishaven voor de muzikale avant-garde was, mag ook best vooroplopen met een jubileum.

Met maar liefst vijf concerten op evenveel verschillende locaties had oud-leerling van Andriessen Martijn Padding zaterdag een programma samengesteld met voornamelijk vroeg werk, grote en kleine stukken, die nog zelden of nooit te horen waren geweest.

Andriessen verzon vervolgens zelf de naam ‘Jongensjaren’ voor het programma, naar Theo Thijssen. In het mooi vormgegeven boek dat Mirjam Zegers samen met de componist schreef onder dezelfde titel, kun je lezen dat ‘Kees de jongen’ een lijfboek is van Andriessen. Zegers’ boek (haar tweede over en met Andriessen) staat vol met foto’s, anekdotes en herinneringen uit diens vroege jaren – mooi opgeschreven, nostalgisch van toon, soms koddig en van een aandoenlijke openhartigheid. In een tijdbalk in de binnenflap kun je zijn leven zelfs van jaar tot jaar volgen, tot en met 1974.

Ook de concerten zaterdag wekten soms het gevoel dat Andriessens vroege werken puzzelstukjes waren die tot nu toe ontbraken. Het was verbazingwekkend te zien hoe breed het terrein was dat hij toen al met zijn muziek bestreek.

Voor ‘Constructions for a Ballet’ uit 1961 (mooi uitgevoerd door het Residentie Orkest onder de strakke no-nonsenseslag van Sylvain Cambreling) completeerde Andriessen onlangs de instrumentatie, in de stijl van zijn eigen jonge zelf. Goed gecomponeerd botste het werk meermaals op Stravinsky, maar de jonge Andriessen draaide zich daar telkens weer handig uit.

De statische strijkersflageoletten verderop in ‘Constructions’ sloten mooi aan bij het magisch-elegische ‘Requies’ van Andriessens toenmalige leermeester Luciano Berio. Berio componeerde het werk als in memoriam voor zijn ex-vrouw en zangeres Cathy Berberian – de laatste werd die avond in de Nieuwe Kerk sprekend opgevoerd in Andriessens getoonzette brief ‘Letter from Cathy’. En zo leek zaterdag alles met alles verknoopt.

Hoboïste Pauline Oostenrijk voerde Andriessens citatenstuk ‘Anachronie II’ ongelooflijk pittig uit, met een gierende freejazz-cadens, uit het puntje van haar tenen. Ze stond er nog matenlang van na te hijgen. Die toewijding zag je ook in de Grote Kerk, waar conservatoriumstudenten kleiner werk van de grootmeester uitvoerden.

Zoals het korte ‘IJzerfabriekje’, waarin klokkenspel en piano de klokachtige slagklanken van Andriessen puntig neerzetten. ‘Valse lente’ werd een tongue-in-cheek-koraal met het einde van een smartlap, met uitgestreken gezicht verstoord door tenorsaxofoniste Annelies Vrieswijk (toeoeoet!).

Voordat het concert in de Nieuwe Kerk eindigde met de Mis van Stravinsky (ook weer strak onder Cambreling), rende Andriessen nog naar de bühne om hoboïste Sandra Simon te danken voor haar geconcentreerde uitvoering van ‘Vergeet mij niet’. Het was echt een feestje, daar in Den Haag.

Deel dit artikel