Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Valt het doek voor de Boekenbon?

Cultuur

Anouk Boone

© anp

De Boekenbon dreigt na 84 jaar uit de gratie te raken. Vandaag stemmen boekverkopers over een reddingsplan.

De saunabon, de podiumkaart, de klusbon, de zonnebrilbon en de Linda-cadeaukaart: een kleine greep uit het grote aanbod verschillende cadeaukaarten. Tussen al die wildgroei dreigt de grondlegger - de Nederlandse Boekenbon, uit 1934 - te verdwijnen.

Lees verder na de advertentie

In de afgelopen tien jaar daalde de omzet met zo'n 50 procent, zo maakte de NOS deze week bekend op basis van interne correspondentie van de Koninklijke Boekverkopersbond (KBb). Een stijging van het aantal verkooppunten, bijvoorbeeld bij vestigingen van Albert Heijn en Jumbo, baatte niet. De bond wil deze cijfers niet bevestigen, maar erkent dat het roer om moet. De hamvraag: kan de bon zelfstandig blijven voortbestaan?

Vandaag stemmen 1100 boekhandelaren over de toekomst van de boekenbon. Uitbesteding van de werkzaamheden of verkoop van de boekenbonuitgever ligt op de loer. In Finland, Zweden, Frankrijk en Duitsland is de boekenbon al verdwenen. Het reddingsplan speelt in op het commerciële karakter van de cadeaubonmarkt van vandaag.

Een van de maatregelen is een 'tailormade' boekenbon, met het logo van individuele boekwinkels. De bond hoopt zo de 'bedreigende trend' van de 'eigen boekenbon' (uitgegeven door individuele ondernemers) te keren. Ook het spelen met marges behoort tot de maatregelen, net als een bonus voor de boekhandelaar die zijn boekenbonomzet op peil weet te houden of zelfs weet te laten stijgen.

Kwetsbare branche

Volgens Anne Schroën, directeur van zowel de KBb als de Boekenbon BV, is het voortbestaan van de Nederlandse Boekenbon essentieel voor de kwetsbare branche van boekhandelaren. De angst leeft dat zonder de omzet van de boekenbon, de verkoop van boeken weer inzakt: die zette tien jaar geleden een daling in van zo'n vijftien procent volgens de Leesmonitor. Al is er sedert 2014 weer een opleving in de jaarlijkse verkoop van boeken.

Naast de mogelijke verdwijning van dit 84 jaar oude instituut verdwijnt wellicht ook een van de eerlijkste en veiligste cadeaukaarten in Nederland. De winst op de boekenbon is namelijk gering, terwijl de bon waardevast is.

In de con­sump­tie­maat­schap­pij lijken ervaringen het te winnen van kennis

Zelfs bij faillissement of verloop: een uitzondering onder de 'moordende plastic concurrentie'. Andere kaarten bieden die consumentbescherming vaak niet en hebben meestal een geldigheidsduur van een jaar. De boekenbon is drie jaar geldig, tot vorig jaar was dit tien jaar.

Marieke de Groot (31) van de Amsterdamse Boekhandel Pantheon, herkent het landelijke patroon. De omzetdaling van de bon bij Pantheon leek vooral in te zetten nadat de papieren boekenbon in 2012 verruild werd voor een plastic cadeaukaart.

Online winkelen viert hoogtij

"We merken dat het rommelt. Vooral bedrijven nemen minder grote aantallen van de boekenbon af, tegenwoordig in de vorm van een e-card", zegt De Groot. Het afgelopen jaar zag de winkel een daling van 12 procent in de verkoop van de boekenbon in vergelijking met een jaar eerder. De tijd met vier papieren bonnen - boekenbon, platenbon, bioscoopbon, VVV-bon - is al lang voorbij, maar wat zegt de dalende boekenbonverkoop over het consumententengedrag?

Online winkelen viert hoogtij: boeken worden met gemak online gekocht bij Bol.com, waar de boekenbon ook inwisselbaar is, of bij Amazon. Daarbij, zegt Schroën: "We moeten ons aanpassen in het geweld van de honderden bonnen." In de consumptiemaatschappij lijken ervaringen het te winnen van kennis. Van de boekenbon gaat het naar weekendje-weg-bon, brunchbon en yogabon.

Lees ook:

Goed nieuws na tien jaar somberen: de boekwinkel bestaat nog

Licht positieve verkoopcijfers fleuren de boekenmarkt iets op, maar de branche is broos. En waar blijft toch de doorbraak van het e-book?

Het leesdieet van 2017 was een ratjetoe

Boekverkoop In de top 100 van best verkochte boeken over 2017 voert Nederlandstalige literatuur niet de boventoon.

Deel dit artikel

In de con­sump­tie­maat­schap­pij lijken ervaringen het te winnen van kennis