Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Succes als therapie schrijvende broer

Cultuur

Rob Velthuis

Review

Henk Verhaeren schreef een boek over het succes vanzijn broer, zwemtrainer Jacco. De titel Boven Water slaat ook op het leven van de diep gezonken auteur.

eindhoven – Toen Jacco Verhaeren in 2000 met zijn sterzwemmers olympische triomfen vierde, lag broer Henk in een constante roes bij moeder op de bank. De broers bewandelden tegengestelde wegen, die naar het succes en de zelfkant, om met het boek Boven Water weer samen te komen.

’Verhaerens leven laat zich lezen als een avonturenroman’, zo luidt de aanprijzing op de achterflap van de coproductie, die zaterdag werd gepresenteerd. Het is, zo zegt schrijver Henk Verhaeren, een verhandeling over het goede van het leven. Over het slechte, zo verklaarde hij, komt een ander boek dat drie keer zo dik zal worden. En dat een autobiografisch karakter zal dragen.

Wat Henk Verhaeren aan de hand van uitputtende gesprekken met zijn broer in Boven Water optekende, wil de succesvolle zwemtrainer niet als biografie zien. „De biografische elementen staan in dienst van het verhaal”, aldus Jacco. Dat verhaal moet een leidraad voor anderen vormen voor de weg naar succes. Of dat nu in sport of bedrijfsleven is.

Henk beaamt dat de titel Boven Water ook slaat op zijn eigen leven. Voor hem was het schrijven van het succesverhaal van zijn twee jaar jongere broer een vorm van therapie. Hij was, zo bekent hij, zo diep gezonken dat hij niets meer te verliezen had.

Henk en Jacco Verhaeren zijn twee jaar na elkaar geboren in het café van oma Mien. Dat was ’de huiskamer’ van hun jeugd. Daar aanschouwden de broers ’elke dag dezelfde taferelen van ouwehoeren en zuipen, zuipen en ouwehoeren’. Jacco zag daar voorbeelden genoeg van hoe je het niet moet doen als je wilt slagen. Henk zag dat anders.

Jacco was al jong verslingerd aan zwemmen, een passie die zijn levenswerk zou worden. Henk deed wat in de marge aan atletiek, maar miste de positieve levensvisie van zijn jongere broer.

Waar Jacco zich met zijn geloof in onbegrensdheid snel ontpopte als succesvolle zwemcoach, daar vluchtte Henk in het schrijverschap. „Ik was zoekende, een jongen die overal problemen zag. Ik voelde me nergens bijhoren, had een negatief zelfbeeld.”

Op 22-jarige leeftijd debuteerde hij met de roman Zee, waarin een zoekende jongen die overal problemen krijgt de hoofdrol speelt. „Jacco jaagt in het zwemmen zijn dromen na, dat wilde ik als schrijver. Maar met succes kon ik niet omgaan, ik ging gebukt onder de druk.”

In het café van zijn oma zag Henk zaken die de zelfkant van de samenleving raakten. Daar wilde hij over schrijven, en waar kwam hij beter in aanraking met het ’echte leven’ dan in een kroeg? In een ’achterafstraatje’ in Breda begon hij café De Bushalte. Een nieuw boek heeft dat tot dusverre niet opgeleverd, wel zijn tien jaar lange weg richting de goot, in de vorm van een alcoholverslaving en een faillissement. „Eens zal ik in een boek afdalen naar die donkere krochten van mijn ziel.”

De broers keken aanvankelijk wel eens jaloers naar elkaar. Henk, hoezeer ook beneveld door alcohol, had bewondering voor de wijze waarop Jacco op systematische wijze successen aaneenreeg. Jacco bekent dat hij het wel gaaf vond dat die oudere broer toch maar een eigen kroeg kocht. „Dat wilde ik ook wel.”

Vier jaar geleden, zegt Henk, was hij boven water. Met dank aan gesprekken met de gevierde zwemtrainer. „Jacco wist wat hij wilde. Ik heb van hem geleerd dingen positief te zien. Ik heb geleerd dat je in situaties waarin niets gebeurt je niet kunt falen. Maar ook niets kunt winnen. Wij dachten tegenovergesteld. Ik moest de zaken niet zo zwart bekijken. Want als je de wereld vijandig bejegent, krijg je vijandigheid terug.”

Henk wist dat zijn broer niet op een biografie zat te wachten. Maar wat hem interesseerde was zijn structurele succes over een periode van twintig jaar. „Wat is daar de formule achter? Dat vond ik interessant om te analyseren, en dat kon een therapie zijn voor mezelf.”

„Twee jaar geleden, op Jacco’s verjaardagsfeest, heb ik hem voorgesteld daarover een boek te schrijven. Iedereen was zo enthousiast, dat hij niet kon weigeren. Wekelijks hadden we lange gesprekken, langzaam kwamen we tot de kern.”

Volgens de schrijver is die kern liefde. „Je kunt nooit iets alleen doen. Zonder Inge de Bruijn en Pieter van den Hoogenband was Jacco niet de man geweest die hij nu is. Samen dingen doen met liefde en passie, dat is de sleutel tot succes. Dat is wat ik als schrijver ook wilde, alleen had ik het boek als omweg nodig omdat ik niet over de goede sociale vaardigheden beschikte.”

Jacco: „Mijn boodschap is, dat elk mens talenten heeft. Iedereen die zijn leven een andere wending wil geven, kan iets aan dit boek hebben. Ga je ervoor, dan lukt het.”

Schrijver Henk kan het na schade en schande beamen.

Deel dit artikel