Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Strindberg en een ontmoeting in Rome

Cultuur

Wim Boevink

© Trouw
Klein Verslag

Het was in de Strindbergjaren. Ik studeerde in Amsterdam, woonde in de Kanaalstraat op een verdieping zonder douche, een verdieping die ik had overgenomen van een vriend die een sterk verwaarloosd pand was gaan kraken in de Langestraat, hartje stad.

Hij was kunstenaar. We kwamen uit dezelfde streek. Hij draaide Captain Beefheart – Trout Mask Replica – en las Strindberg. Beefheart vond ik wel erg rauw (behalve zijn lp Bluejeans and Moonbeams – die was voor hem al weer te veel mainstream) maar August Strindberg zoog ik op.

Lees verder na de advertentie

Dat gebeurt soms in een mensenleven. Dan kruipen een boek en een auteur in je wezen en werpen licht op alles wat duister voor je was of geven woorden aan verborgen pijn. Zo’n boek was, eind jaren zeventig, voor mij Strindbergs ‘Apologie van een Gek’.

Ik moet hier ter verduidelijking iets verder terug dan die Strindbergjaren, naar mijn eerste grote liefde, een liefde die nog geen jaar duurde. Ik was zeventien en scholier, zij een paar jaar ouder, op haar vijftiende weggelopen van huis en intussen werkzaam in de psychiatrische verpleging. Haar haar was knaloranje van de henna. In haar witte verplegersuniform was ze oogverblindend.

Dat gebeurt soms in een mensenleven. Dan kruipt een boek in je wezen en werpt licht op alles.

Ze wijdde me in in de liefde en was me in alle opzichten de baas, ik moest me tot het uiterste inspannen om haar bij te benen. Dat kon niet lang goed gaan, wat ik ook deed, het was zelden genoeg, ik was een jongen, zij een vrouw. Ze keek allang naar anderen.

Iets daarvan las ik terug bij Strindberg, die machteloos en woedend worstelde met zijn eerste huwelijk, met een vrouw die hem overvleugelde. Ik pakte het er nog eens bij, dat epos van verongelijktheid, vol met uitroeptekens, ‘Bestaat er een man op aarde, die met zekerheid zeggen kan, dat hij de enige uitverkorene van een vrouw is?’

Ja ik was een tijdlang in de ban van Strindberg, de zwelger in eigen leed, en toen ik in die dagen met mijn vriend een reis naar Rome maakte en in de avond door de volkswijk van Trastevere wandelde, zag ik een ‘teatro’ waar juist Strindbergs ‘Signorina Julie’ zou worden opgevoerd. Freule Julie.

We overlegden op de stoep even of we naar binnen zouden gaan, we waren het Italiaans nauwelijks machtig. Een man zag ons twijfelen, en sprak ons aan met een Italiaans-Engels accent. Suède jasje, dunne das op een donker hemd, fijn gezicht, een gezicht dat me vaag bekend voorkwam. Een heel mooi stuk, zei hij, we moesten het beslist gaan bekijken en als we de tekst niet helemaal konden volgen dan zou hij ons wel de strekking toefluisteren. We gingen graag op zijn aanbod in.

Het was allemaal zoals ik hoopte; een klein intiem theater, een modern decor – een spierwitte keuken – twee figuren in het zwart (de bediende en zijn vrouw, de kokkin) en freule Julie natuurlijk in het rood. En direct achter ons de man die af en toe een scene fluisterend samenvatte.

We namen na afloop hartelijk afscheid en het zou niet lang duren voor ik een naam bij dat gezicht had, toen ik een foto zag van de regisseur van een film uit die dagen – 1979 – die mij zeer dierbaar was. ‘La Luna’. Moeder, zoon, Freud. Een zwakkere film uit zijn ­oeuvre, zei men. Vond, vind ik niet.

Hij is net gestorven. De man die Strindberg voor ons souffleerde was Bernardo Bertolucci.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. 
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag op trouw.nl/kleinverslag.

Lees ook:

Bernardo Bertolucci (1941-2018) was de laatste maestro van de Italiaanse cinema

Bertolucci behoorde met Pasolini, Visconti, Rossellini, Fellini en Antonioni, allemaal al overleden, tot de groten van de Italiaanse film

Deel dit artikel

Dat gebeurt soms in een mensenleven. Dan kruipt een boek in je wezen en werpt licht op alles.