Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Spookhuis confronteert met onze fobieën

cultuur

Sara van der Kool

Phobiarama. De spanning stijgt als de horrorclowns de achtervolging inzetten op de karretjes in het spookhuis. © RV

Beeldend kunstenaar Dries Verhoeven heeft een theatraal spookhuis gemaakt. Het publiek kan er griezelen om onze beangstigende tijden.

Op het Amsterdamse Mercatorplein, een van de meest unheimische plekken in de stad, staat een laag vierkant gebouw. Van buiten lijkt het een spookhuis als op de kermis. En de opzet is vergelijkbaar: kleine tweepersoons wagentjes rijden over een kronkelig spoor door vaak pikdonkere gangen waarin dreigende figuren de bezoekers rillingen bezorgen.

Lees verder na de advertentie

Dit is 'Phobiarama', het theatrale spookhuis dat theatermaker en beeldend kunstenaar Dries Verhoeven tijdens het Holland Festival presenteert. Het bevat geen skeletten en spinnewebben. Phobiarama is ervaringstheater over onze reële en irreële vrees voor zaken waar we dagelijks mee geconfronteerd worden, in het nieuws of op straat. Aanslagen, moorden, terreurdreiging, horrorclowns. We leven in beangstigende tijden, veel mensen zijn bang. Als je over het terrorisme nog geen onrustige gevoelens hebt, is de gedachte dat je kinderen verkracht en vermoord worden een goede onruststoker.

Phobiarama is er­va­rings­the­a­ter over onze reële en irreële vrees voor zaken waar we dagelijks mee geconfronteerd worden

Verhoeven wijst er in Phobiarama op dat de media en politici met hun waarschuwende woorden niet meehelpen om angst in te dammen. 'We are living in a land of war', roept een boze stem uit een tv-monitor.

Maar angst is niet rationeel, niet iets waar je makkelijk controle over hebt. Het kan je verlammen, doen wegrennen of juist vechten. Dit soort reflexen wil Verhoeven aan zijn publiek tonen en ontmaskeren. Hij doet dat in Phobiarama op zijn kenmerkende, weinig subtiele maar doeltreffende manier.

Dries Verhoeven maakt theatrale installaties en performances over actuele kwesties, liefst in de openbare ruimte. In het begin van zijn carrière was zijn werk nog gericht op 'zachte' waarden zoals verwondering en verbinding. Zo kon het in de opzienbarende installatie 'U bevindt zich hier' (2007) gebeuren dat je in een hotelkamer door een zachte stem naar een bed werd geleid of een intieme briefwisseling voerde met een onbekende.

Onschuld voorbij

Maar Verhoeven is de onschuld voorbij, hij is boos om allerlei maatschappelijke misstanden. Daarom maakte hij de afgelopen jaren de ene na de andere confronterende installatie waarin hij thema's als discriminatie, intimiteit, religie en dood aan de orde stelde. Hij organiseerde bombastische uitvaarten voor verdwenen waarden zoals de onschuld, met een baby in een doodskist, of voor de multiculturele samenleving, compleet met rouwboeketten namens de IND. In 'Wanna play?' nodigde hij gebruikers van dating apps uit in een glazen huis op een plein in het midden van de stad, om hen zo te confronteren met de fictie van anonimiteit van die media.

De opbouw van de voorstelling is even simpel als doeltreffend

Phobiarama gaat weer een stapje verder. Mocht u de voorstelling nog willen bezoeken, lees dan nu niet verder. Het is namelijk onmogelijk er iets over te vertellen zonder te schetsen wat er zich in het spookhuis afspeelt. Bent u nu al nieuwsgierig? Gewoon gaan. Het is de moeite waard. Want Phobiarama speelt met uw angsten en ontmaskert ze tegelijkertijd.

De opbouw van de voorstelling is even simpel als doeltreffend. Na een tijd de spanning te hebben opgevoerd met een spel met licht en donker, dreigende muziek en verontrustend geschreeuw, doemen er dreigende figuren op uit de duisternis. Ze komen dichter- en dichterbij, je kunt ze bijna aanraken. Het duurt en duurt en raakt aan onderbewuste angsten voor monsters en donkere bossen. Tegelijkertijd voel je ook steeds: dit belachelijk, er is niets om bang voor te zijn.

Vervolgens veranderen de harige wezens in meer actuele gluiperds: horrorclowns. Eerst weer nogal ridicuul maar de spanning stijgt als de karretjes ineens snel achteruit rijden en de clowns de achtervolging inzetten. Waarop de letterlijke ontmaskering volgt, die even keihard aankomt; want wie herkent niet de vrees voor zich intimiderend gedragende hangjongeren? Tegelijkertijd is het ook direct duidelijk: van deze mannen heb je niets te vrezen. Phobiarama ontmaskert zo op pakkende en onsubtiele wijze het mechaniek van angst en macht in onze maatschappij.

Phobiarama staat nog tot 20 juni in Amsterdam, in augustus op Theaterfestival Boulevard in Den Bosch en in oktober in Utrecht.

Meer info op www.driesverhoeven.nl

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Phobiarama is er­va­rings­the­a­ter over onze reële en irreële vrees voor zaken waar we dagelijks mee geconfronteerd worden

De opbouw van de voorstelling is even simpel als doeltreffend