Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Speelse prikkels om dingen eens anders te zien

Cultuur

Sander Hiskemuller

'Sic transit gloria mundi'. Foto: Animatie studio Dries Verhoeven © RV
Recensie

DANCE/PERFORMANCE
Spring Performing Arts Festival
★★★☆☆

'Dit zal toch niet waar zijn?' Het duurt even voordat het publiek dat een kijkje komt nemen in de bouwput aan het Utrechtse Neude, doorheeft dat het om een kunstinstallatie en performance gaat. Zo goed is de stunt doorgevoerd met hijskranen, bouwketen en zelfs werklui.

Lees verder na de advertentie

Op initiatief van het comité 'Nationaal Monument Westerse Hegemonie' moet op deze plek een monument verrijzen, dat in het Latijn 'Sic transit gloria mundi' heet, ofwel 'Zo vergaat de wereldse grootsheid', een spreuk die werd uitgesproken bij de kroning van een nieuwe paus. Op een maquette en in een 3D-animatie in het 'bezoekerscentrum' zie je wat het moet gaan worden: een megalomane sokkel, waar een kale witte man vanaf is gedonderd. Hij ligt er als Gulliver uitgestrekt voor, plat op zijn buik, verslagen. Een 'monument voor het einde van de westerse hegemonie' luidt de ondertitel.

Theatermaker Dries Verhoeven, die de installatie tijdens het Utrechtse Spring Performing Arts Festival presenteert, voert de scherts in alles door: de aankondigingsaffiches die door Utrecht hangen, zijn in het Chinees en Russisch opgesteld. In het souvenirwinkeltje verkoopt een Aziatische man gipsen afgietsels van het monument-in-wording.

Op tentoongestelde nieuwsfoto's in het 'bezoekerscentrum' zie je de Syrische president Assad in een tête-à-tête met zijn Russische collega Poetin, een regenboogvlag wordt verbrand en tot de tanden gewapende ME'ers bewaken de bank van Griekenland.

'You can't take it with you'. Foto: Giannina Urmenetta Ottiker © RV

Dat het Westen en het 'westers-verlicht' denken aan het einde van hun Latijn zijn, is niet mis te verstaan. Verhoeven laat ons stilstaan bij 'onze' nieuwe positie in de wereld, waarbij de kracht 'm vooral zit in de ironie en de speelse wijze waarop hij dat doet.

Ironie

Speelse prikkels om dingen ook eens anders te zien en te ervaren, krijg je tijdens alle voorstellingen in het eerste weekend van Spring. Ook de Belgisch/Canadese Liz Kinoshita pakt een 'groot' thema bij de horens, waar de ironie vanaf druipt door de gekozen vorm. In 'You can't take it with you' wordt de groeiende afvalberg door vier performers bezongen in vrolijke musicalsongs, zo nu en dan opgeknipt in ondefinieerbare woordslierten en vergezeld van dans. Wat heb je nou eigenlijk écht nodig aan spullen, vraagt Kinoshita zich af. Toch zorgt de lichte toets ervoor dat je de schouders ophaalt bij wat Konishita daar verder over te melden heeft.

'In Many Hands'. Foto: Dirk Rose © RV

Dat kunst moet prikkelen wordt letterlijk genomen door de Nieuw-Zeelandse Kate McIntosh. Haar 'In Many Hands' is een installatie en laboratorium ineen, waarbij de toeschouwer objecten doorgeeft aan zijn of haar buurman. De objecten - van glibberig smurfensnot tot stenen, van koffieprut tot kippepoot - prikkelen de zintuigen. Dat voltrekt zich als een ritueel in stilte, waarbij het van hand tot hand doorgeven van de objecten een gevoel van saamhorigheid oproept. Maar ook niet meer dan dat.

'To come (Extended)' Foto: Jens Sethzman © TR BEELD

Lekker militant en veel compromislozer is de Deense Mette Ingvartsen. Met 'To Come (Extended)', als openingsvoorstelling van Spring gepresenteerd, onderzoekt de choreografe de erotisering van intimiteit. In het eerste deel van de voorstelling vormen vijftien dansers een beeldenpark, hun smurfblauwe 'morphsuits' steken schril af tegen de klinisch-witte ruimte. Ze glijden als gezichtsloze wezens in het ene na het andere seksuele standje, vertraagd of versneld, op zoek naar het ultieme orgasme. Het is een geestig maar ook ontluisterend commentaar op onze geseksualiseerde beeldcultuur, waaraan geen emotie meer te pas komt en elk genot wordt gestileerd.

Top dat Ingvartsen het niet alleen bij commentaar houdt, maar er ook iets voor in de plaats durft te stellen. In het tweede deel ontdoen de dansers zich van de morphsuits en dansen ze in hun blote niksie een halfuur lang de 'lindy hop', een sociale dans uit de jaren twintig die de pan uit swingt. Welke gedachten je over de naaktheid van de dansers mocht hebben, ze verdwijnen als sneeuw voor de zon in dit hoogtepunt van levenslust.

Spring Performing Arts Festival is nog t/m 26 mei te zien op diverse locaties in Utrecht.

Lees meer over kunst in ons dossier.

Deel dit artikel