Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Snijdt dit hout, heeft u het idee?

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© anp
Taal

Zondagmiddag, radio 1. Een presentatrice heeft een interview waarin zij op een gegeven moment vraagt: “Is daar behoefte aan, heb je het gevoel?” Het ziet er op schrift niet uit, maar je moet het met de goede ­intonatie uitspreken, dan klinkt het heel natuurlijk.

Spoileralert: ik ga het niet hebben over de vraag of dit goed of fout is, want dat vind ik in dit geval zo’n oninteressante kwestie. Het is veel interessanter om eerst eens te kijken wat hier nou eigenlijk ­gebeurt.

Lees verder na de advertentie

Er is geen enkel misverstand over de betekenis. Die is iets als ‘heb je het gevoel dat daar behoefte aan is?’ De radiopresentatrice geeft de bijzin ‘dat daar behoefte aan is’ meer nadruk door hem vooraan te zetten, en er ook nog eens hoofdzinsvolgorde van te maken.

De oorspronkelijke hoofdzin wordt daarmee een soort aanhangsel met de betekenis ‘naar jouw gevoel’.

Een gaaf exemplaar, zomaar in het wild

Deze constructie is vrij normaal met de hoofdzin ‘denk je’. Van ‘Denk je dat daar behoefte aan is?’ maak je gemakkelijk ‘Is daar behoefte aan, denk je?’ Dat stukje ‘denk je’ is daardoor bijna een tussenwerpsel geworden dat je bijna overal kunt neerzetten (‘Is daar denk je behoefte aan?’).

Er zijn ook parallellen met de zogeheten ‘directe rede’. In plaats van ‘Hij zei dat daar behoefte aan is’ kun je ook zeggen ‘Daar is, zei hij, behoefte aan’. In de internationale taalkundige literatuur heet dat ‘zei hij’ een reporting clause.

De radiopresentatrice maakte dus van ‘Is daar behoefte aan?’ een soort directe rede gevolgd door een reporting clause ‘heb je het gevoel’. Een gaaf en origineel exemplaar! En dat zomaar in het wild, op een zondagmiddag op de radio.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.

Zelf een taaltip? Mail aan p.a.coppen@let.ru.nl.

Deel dit artikel

Een gaaf exemplaar, zomaar in het wild