Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Schrijver Thomése kijkt de kunst graag af bij klassieke muziek

Cultuur

Anouk Boone

Pieter Frans Thomése. © Mats van Soolingen / HH

Schrijven gaat vaak net als het componeren van muziek. P.F. Thomése vond in Stravinsky een soort wapenbroeder.

Heeft klassieke muziek nog een stem in de hedendaagse Spotify-cultuur? Schrijver P.F. Thomése vindt van wel, vooral als je de klanken ondergaat in een 'suffe concertzaal'. Hij haalt voor zijn werk veel inspiratie uit klassieke muziek. Ooit schreef hij het libretto voor de opera Laika en zijn roman 'De Weldoener' gaat over een componist. Dit weekend spreekt hij op Wonderfeel, een festival voor klassieke muziek in de Gooise natuur.

Lees verder na de advertentie
Wagner kon ik niet aanhoren, dat voelde als een goedkope manier om mijn gemoed te bespelen met oppervlakkige emoties.

"Zowel literatuur als klassieke muziek werkt op het gemoed, kan ons tot tranen bewegen. Maar als het er echt op aan komt, zit je er niet op te wachten. Toen mijn pasgeboren dochtertje zestien jaar geleden stierf, kon ik muziek en literatuur moeilijk verdragen.

"Ik luisterde liever naar bedachtzame muziek zoals Catalogue d'Oiseaux van Olivier Messiaen, waar de noten een moeizaam verband met elkaar aangaan en niet harmonisch te duiden zijn. Wagner kon ik niet aanhoren, dat voelde als een goedkope manier om mijn gemoed te bespelen met oppervlakkige emoties. Het gaf me het inzicht dat ontroering een bijproduct is van kunst, van muziek en literatuur: als je het nastreeft wordt het al gauw kitsch."

Compositie

"Een componist en een romanschrijver moeten iets laten ontstaan in de tijd: het begint ergens en het eindigt ergens. Die tijd moet worden ingedeeld: de 'compositie'.

"Een hoofdstuk duurt zo lang, dat deel moet snelle passages hebben en dat stuk langzame. Misschien moeten er wat meer instrumenten klinken en dan maar één stem.

"Al de afwegingen die een componist maakt bij een symfonie, een mis of een sonate, maakt een schrijver ook. Als schrijver kijk ik graag de kunst af van een muziekstuk. Zo begint 'Also sprach Zarathustra' van Richard Strauss meteen heel heftig. Meestal werk je naar een climax toe, maar hij geeft het meteen weg. Ik zoek dan naar een equivalent voor een verhaal of roman. Zo begon ik 'De Onderwaterzwemmer' met een hoogtepunt.

Warboel

"In Stravinsky heb ik een soort wapenbroeder gevonden. Hij wisselt voortdurend van stijl, maat en toonsoort. Een grote warboel, terwijl het rationeel is gecomponeerd. Het heeft mijn durf om te schakelen tussen stijlen gevormd, bijvoorbeeld om van heel heftig naar heel beschouwelijk te gaan.

"Ik ben eigenlijk pas tot de klassieke muziek gekomen toen ik erachter kwam dat het ook tegen de muren kon bonken. Zoals de muziek van Erik Satie in variététheaters, dat was ontheiligend.

"Er bestaat een ongeschreven wet dat literatuur heel serieus moet zijn, niet te geestig. Of als je geestig schrijft, dat het komische en het tragische streng uit elkaar moeten worden gehouden. Daar heb ik in de muziek het tegenbewijs voor gevonden: Mozart, bijvoorbeeld, wisselt kolderieke passages af met ontroerende en zuivere aria's."

Lees ook:

Psalmen zijn een onuitputtelijke bron van inspiratie voor de muziek

De psalmen behoren tot de belangrijkste literaire bronnen voor de koormuziek die vanaf de Middeleeuwen tot nu is geschreven. Deze enorme voorraad muziek leidde tot het project '150 psalms', waarmee het Nederlands Kamerkoor vorig jaar tachtigjarig jubileum vierde.

Deel dit artikel

Wagner kon ik niet aanhoren, dat voelde als een goedkope manier om mijn gemoed te bespelen met oppervlakkige emoties.