Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Russische rechter brengt teruggave van Koenigscollectie dichterbij

Cultuur

onze correspondent

De hoogste rechter in Rusland heeft gisteren bepaald dat alle landen die níet tegen Rusland hebben gevochten kunstschatten kunnen opeisen die het Rode Leger meenam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat zou kunnen betekenen dat de beroemde Nederlandse kunstcollectie van Franz Koenigs, die na de oorlog in Moskou belandde, aan Nederland moet worden teruggegeven.

Of het ook werkelijk zover zal komen, bleef gisteren nog onduidelijk. Valeri Koelisjov, de ambtenaar op het ministerie van cultuur die verantwoordelijk is voor 'restitutie', was vandaag de hele dag in bespreking over de uitkomst van de zitting van het constitutionele hof. Het Russische ministerie van cultuur heeft dinsdagavond laten weten tegenover radiozender Echo van Moskou 'verheugd' te zijn. Het ministerie liet weten de oorlogsbuit van het Rode Leger snel te gaan inventariseren en met een catalogus te komen, die claimen moet vergemakkelijken. Landen die recht menen te hebben op de door het Sovjetleger afgevoerde kunst moeten binnen 18 maanden een aanvraag indienen.

De Nederlandse ambassade in Moskou reageerde terughoudend. Een diplomaat vond dit 'heel goed nieuws als het echt klopt'. Maar zij wilde verder geen uitspraken doen, omdat de originele tekst van het hof nog niet voorhanden is. Verder was de diplomatieke vertegenwoordiging er nog niet in geslaagd om opheldering te verkrijgen bij het ministerie van cultuur.

Belangrijk voor het debat rond de Koeningscollectie is de mening van de directie van het Moskouse Poesjkin-museum, waar de kunstschat ligt opgeslagen. Bij het museum zijn ze nog niet van opvatting veranderd. ,,Nederland heeft geen recht op de collectie,'' zo bevestigde plaatsvervangend directeur Tatjana Potapova. Haar baas, Irina Antonova, heeft jarenlang halsstarrig ontkend dat de collectie zich in haar depot bevond.

Antonova meent dat Rusland niemand wat schuldig is. ,,De Koenigscollectie is een speciaal geval. Nederland heeft de collectie vrijwillig verkocht aan Duitsland, voor geld,'' aldus Potapova. Zij blijkt echter niet ongevoelig voor het argument dat de Nederlandse regering deze verkoop aan de Duitse bezetter ongeldig heeft verklaard. ,,Misschien is hier wel sprake van een moreel gelijk en was dit een misdaad tegen het Nederlandse volk.''

Het Poesjkin-museum bezat, althans in 1992, 307 tekeningen van Rembrandt, Dürer, Titiaan en Holbein die allemaal eigendom waren geweest van de tot Nederlander genaturaliseerde Duits-joodse bankier Koenigs. Onder oorlogsdreiging werd de collectie verkocht aan de Rotterdamse havenbaron D. G. van Beuningen. Die verkocht op zijn beurt de verzameling in 1940 aan het net opgerichte Führermuseum in Linz.

In 1992 kreeg de Nederlandse ambassadeur de tekeningen voor het eerst te zien. De Russische president Boris Jeltsin stond indertijd welwillend tegenover teruggave. Maar de communistische Doema, het parlement, dwarsboomde dat onder invloed van het Poesjkin-museum. De Doemawet, die teruggave moest blokkeren, is sinds gisteren voor een belangrijk deel opgeruimd.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie